ผมเชื่อว่าพ่อแม่ทุกรายที่มีลูกอยู่ในวัยรุ่น ไม่ว่าจะเป็นลูกสาวหรือลูกชาย
วันใดวันหนึ่งต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ได้รับรู้ว่าลูกกำลังมีแฟน
ถ้าลูกมีแฟนหลังจบการศึกษาแล้วหรือมีงานทำแล้วก็ไม่ค่อยห่วงเท่าขณะกำลังเรียน
โดยเฉพาะอยู่ในช่วงชั้นมัธยมศึกษา
ไม่ว่าเราจะชอบหรือไม่ก็ตาม ก็เห็นอยู่แล้วว่าทุกวันนี้เด็กวัยรุ่นมีแฟนกัน
เป็นเรื่องปกติธรรมดาไปเสียแล้วในสังคมไทย โดยเฉพาะในสังคมเมือง ผมคิดว่าอีกไม่นาน
คุณค่าแบบนี้ก็คงคล้ายสังคมตะวันตกเข้าไปทุกที เพราะในสังคมตะวันตกนั้น
วัยรุ่นที่ไม่มีแฟนต่างหากเป็นเรื่องแปลก แต่ในสังคมไทยโดยภาพรวมเรายังไปไม่ไกลถึงขนาดนั้น
อย่างไรก็ตามข้อเท็จจริงมีอยู่ว่าลูกๆ ของเรามีแฟนกันเป็นจำนวนมาก
คำว่า 'แฟน' ในที่นี้มิได้หมายถึงแฟนนักฟุตบอลโลกชื่อดังหรือแฟนนักร้องที่มีชื่อเสียง
หรือแฟนดาราหนังหรือทีวี แต่หมายถึงเพื่อนสนิทที่ลูกเรามีความชอบพอมากเป็นพิเศษ
อาจจะถึงขั้นที่เรียกว่ามีความรักความผูกพันก็ได้ และมีความต้องการที่จะอยู่ใกล้ชิดกัน
ทำกิจกรรมต่างๆ ร่วมกัน เช่น ไปดูหนัง ดูละครด้วยกัน หรืออะไรในลักษณะนี้
บางรายอาจจะมีความสัมพันธ์ที่มากไปกว่านี้ก็ได้
ประเด็นที่น่าสนใจมีว่า เมื่อพ่อแม่รับรู้ว่าลูกมีแฟน แล้วพ่อแม่จะปฏิบัติตัวอย่างไร
ผมคิดว่าถ้าพ่อแม่กับลูกมีความสัมพันธ์สนิทสนมกันดี คงทราบจากปากลูกเอง
เพราะลูกมาปรึกษาหารือกับพ่อหรือแม่ในเรื่องนี้ แต่ถ้าไม่ค่อยสนิทสนมกันหรือห่างเหินกันมาก
พ่อแม่คงรู้ว่าลูกมีแฟนมาจากคนอื่นบอกมากกว่า เพราะลูกคงไม่มาปรึกษาหารือด้วย
หรือกว่าพ่อแม่จะรู้ก็อาจเกิดปัญหาบางอย่างขึ้นแล้ว และอาจทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกเป็นปัญหาได้
แต่ถ้าล่วงเลยมาถึงตรงนี้ การสร้างความสัมพันธ์ให้ลูกไว้วางใจก็อาจไม่ทันกาลเสียแล้ว
แล้วจะทำอย่างไรนั้น ผมคิดว่า มีเรื่องที่ต้องพิจารณาหลายเรื่องทีเดียว อย่างแรกสุด
ลูกเราเป็นลูกสาวหรือลูกชาย ลูกสาวมีแฟนกับลูกชายมีแฟนนั้น พ่อแม่มีความกังวลต่างกัน
เชื่อว่าพ่อแม่กังวลต่อการที่ลูกสาวมีแฟนมากกว่า ประการต่อมา ขึ้นอยู่กับว่าลูกเรากำลังศึกษาเล่าเรียนอยู่ในระดับใด
ถ้าลูกกำลังเรียนอยู่ในระดับมัธยมฯ พ่อแม่คงมีความกังวลมากกว่าที่ลูกเรียนอยู่ในระดับมหาวิทยาลัย
องค์ประกอบต่อมา คือ แฟนของลูกเราเป็นใคร มีกำพืดเทือกเถาเหล่ากออย่างไร เป็นต้น
ความแตกต่างในสิ่งเหล่านี้ทำให้พ่อแม่มีความกังวลต่างกัน
และมีปฏิกิริยาต่อการมีแฟนของลูกแตกต่างกันอย่างมาก
พ่อแม่บางรายอาจจะทนไม่ได้ที่ลูกเป็นแฟนกับคนที่มีกำพืดหรือเทือกเถาเหล่ากอที่ตนเองไม่ชอบ
ยิ่งลูกสาวด้วยแล้ว บางรายอาจจะถึงกับหาทางกีดกันหรือยื่นคำขาดให้ลูกเลิกติดต่อสัมพันธ์กับแฟนเลยทีเดียว
แน่ละ ความกังวล ห่วงใยของพ่อแม่เป็นสิ่งที่ดีและเข้าใจได้ แต่อยากถามว่า
การที่ลูกมีแฟนเป็นเรื่องผิดปกติหรืออย่างไร ถูกต้องแล้วหรือที่เราจะเข้าไปกีดกัน
หรือยื่นคำขาดให้ลูกเลิกกับแฟนที่เราไม่ชอบ (จะด้วยเหตุผลใดก็แล้วแต่)
แล้วพ่อแม่ไม่คำนึงถึงความรู้สึกนึกคิดของลูกบ้างเลยหรือไร
น่าจะจัดให้บรรดาพ่อแม่ได้มีโอกาสพูดคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันในเรื่องเหล่านี้
ผมเห็นว่าไม่มีอะไรดีไปกว่าสร้างความสัมพันธ์ที่ดีให้เกิดขึ้นภายในครอบครัว
เพื่อให้ลูกเกิดความเชื่อมั่นในตัวพ่อแม่ กล้าที่จะพูดคุยปรึกษาหารือกับพ่อแม่ได้ทุกเรื่อง
และพ่อแม่ควรเป็นตัวอย่างที่ดีให้กับลูกๆ ในเรื่องนี้ด้วย ผมเชื่อว่าความสัมพันธ์ภายในครอบครัว
มีอิทธิพลต่อการเลือกแฟนของลูก เช่น ถ้าพ่อมีความห่างเหินกับลูกมากๆ
ลูกสาวอาจจะเลือกแฟนที่มีอายุมากพราะตัวเองขาดความรักจากพ่อ
หรืออาจจะเลือกคนประเภทที่พ่อแม่ไม่ชอบเพื่อแสดงออกถึงการต่อต้านพ่อแม่
หรือครอบครัวที่เคร่งครัดระเบียบวินัย ลูกอาจจะเลือกแฟนที่มีลักษณะอิสระเสรีมากๆ เป็นต้น
ผมคิดว่าพ่อแม่จำเป็นต้องสำรวจตัวเองก่อนจะมีปฏิกิริยาเมื่อรับรู้ว่าลูกมีแฟน
มิฉะนั้นอาจจะทำให้ความสัมพันธ์ที่ไม่ค่อยดีอยู่แล้วต้องห่างเหินหรือแตกหักได้
ซึ่งไม่ช่วยให้อะไรดีขึ้นเลย
ต่อมาพ่อแม่ต้องศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับแฟนของลูกให้มากที่สุดเพื่อที่จะได้รู้ว่าแฟนของลูกเป็นอย่างไร
มิใช่ฟังข้อมูลจากแหล่งเดียวหรือใช้ความลำเอียงส่วนตัวของเราด่วนสรุป ต้องมีความอดทน อดกลั้น
ยอมรับฟังความคิดเห็นและความรู้สึกของลูกอย่างตรงไปตรงมา แน่นอนว่าถ้าความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูกไม่ดีอยู่แล้ว
ลูกอาจจะไม่บอกความจริงทั้งหมดก็ได้ เพราะฉะนั้นพ่อแม่ควรพยายามสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับลูกไว้ให้มากที่สุด
ที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งต้องมีความจริงใจซื่อตรงต่อตัวเองและลูกในการสนทนาหรือเมื่อลูกมาปรึกษาหารือ
ถ้าเราไม่เห็นด้วยในเรื่องใดก็ควรบอกให้ลูกรู้ พร้อมทั้งให้เหตุผลว่าเพราะเหตุใด
ขณะเดียวกันก็ควรรับฟังเหตุผลของลูก เคารพในความแตกต่างทางความคิดด้วย
เป็นวิธีการที่ไม่ใช่พ่อแม่วางกฎเกณฑ์ให้ลูกปฏิบัติตาม แต่พูดคุยปรึกษาหารือโดยใช้เหตุใช้ผลกัน
แทนที่จะยื่นคำขาดแตกหัก ควรปรึกษาหารือกันว่าทางออกที่เหมาะสมควรเป็นอย่างไร เช่น
ควรให้ลูกชวนแฟนมาเที่ยวที่บ้าน ให้มีโอกาสได้พบพ่อแม่และทำกิจกรรมร่วมกัน
หรือเชื้อเชิญพ่อแม่แฟนของลูกมาบ้านเพื่อพูดคุยกัน อะไรทำนองนี้แล้วแต่จะเป็นไปได้
อีกประเด็นหนึ่งที่พ่อแม่อาจไม่ทันสังเกตเห็น คือ เด็กหญิงในทุกวันนี้พัฒนาทางด้านกายภาพ
เป็นสาวเร็วกว่าสมัยก่อนมาก อาจเป็นเพราะอาหารการกินและการเลี้ยงดูของครอบครัว
พบว่าปัจจุบันนี้เด็กหญิงส่วนใหญ่เริ่มมีประจำเดือนเมื่ออายุเพียง 10 หรือ 12 ปี ผมเคยอ่านข่าวพบว่า
ในประเทศอังกฤษเมื่อเร็วๆ นี้ เด็กหญิงอายุเพียง 12 ปี ตั้งครรภ์และคลอดลูก
อ่านแล้วก็ออกจะตกใจอยู่หลายวัน แต่ความเป็นจริงอย่างนี้คงปฏิเสธไม่ได้
อย่างไรก็ดีแม้การพัฒนาทางกายภาพเกิดขึ้นเร็ว แต่พัฒนาการทางอารมณ์และวุฒิภาวะ (maturity)
ของเด็กหญิงเหล่านี้เกิดขึ้นไม่ทันกับพัฒนาการทางกายภาพ ยังมีความรู้สึกนึกคิด
และวุฒิภาวะแบบเด็กๆ อยู่ พ่อแม่และครูจำต้องมีความเข้าใจในเรื่องนี้ให้มากขึ้น
เพราะเราอาจจะปฏิบัติต่อเด็กอย่างไม่สอดคล้องกับความเป็นจริง
ผมคิดว่าพ่อแม่ควรมองเรื่องการที่ลูกมีแฟนในลักษณะสร้างสรรค์
อย่าด่วนสรุปว่าเป็นเรื่องเสียหายร้ายแรง พยายามศึกษาข้อมูลที่เกี่ยวข้องทั้งหมดแล้วพูดคุยกับลูก
และควรกระทำอย่างต่อเนื่อง เรื่องทำนองนี้ไม่มีวิธีลัดดอกครับ เพราะเป็นเรื่องของกระบวนการเรียนรู้
เป็นกระบวนการเรียนรู้ทั้งของลูกและของพ่อแม่ประกอบกัน
ในกรณีที่พ่อแม่มีลูกมากกว่าหนึ่งคน ประสบการณ์จากลูกคนแรกจะเป็นประโยชน์สำหรับลูกคนต่อๆ มา
หากเป็นไปได้ควรให้ลูกคนอื่นๆ ร่วมพูดคุยด้วย ก็จะเกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน
บางครั้งยังช่วยผ่อนคลายบรรยากาศตึงเครียดระหว่างพ่อแม่กับลูกคนที่มีแฟนได้ด้วย
ความสำเร็จของพ่อแม่ในการจัดการเรื่องนี้คงมิใช่ทำให้ลูกเลิกกับแฟนดอกครับ
แต่น่าจะอยู่ที่การทำให้ครอบครัวได้กลายเป็นเวทีแห่งการเรียนรู้ร่วมกันต่างหาก
ลองพยายามดูนะครับ หากใครมีประสบการณ์ในเรื่องนี้ก็น่าจะเขียนมาเล่าสู่กันบ้าง
บังเอิญลูกผมยังไม่มีแฟน หรือว่ามีแล้วผมไม่รู้ก็ได้ จึงไม่มีประสบการณ์มาเล่าในตอนนี้ครับ
(update 27 มกราคม 2004)
[ ที่มา..
life & family ปีที่ 8 ฉบับที่ 92 พฤศจิกายน 2546 ]
|
