ภาวะชักสามารถเกิดขึ้นได้กับเด็กทุกกลุ่มอายุ ในทางการแพทย์ภาวะชักคือ
อาการที่เกิดขึ้นเนื่องจากมีการปลดปล่อยกระแสประสาทผิดปกติจากเซลล์สมองอย่างเฉียบพลัน
อาการชักอาจจะแตกต่างกันได้บ้างระหว่างเด็กเล็กๆ กับเด็กที่โตกว่าเพราะสมองของเด็กเล็กยังเจริญเติบโตและพัฒนาไม่เต็มที่
อาการที่แสดงออกเมื่อสมองทำงานผิดปกติ จึงอาจต่างกับเด็กโตหรือผู้ใหญ่ สาเหตุของอาการชักในทารกแรกเกิดมีหลายอย่าง
เช่น การที่สมองได้รับการกระทบกระเทือนเนื่องจากการคลอดลำบาก, มีการติดเชื้อในร่างกายและระบบประสาท,
มีความผิดปกติของระดับเกลือแร่หรือระดับน้ำตาลของร่างกาย, มีไข้สูง เป็นต้น
ดังนั้น เมื่อคุณพ่อคุณแม่พาลูกมาหาหมอด้วยสงสัยว่ามีอาการชัก
แพทย์มักจะถามประวัติการเกิดอาการชักอย่างละเอียดตั้งแต่เริ่มต้น
ทั้งนี้เพื่อแพทย์จะได้วินิจฉัยว่าอาการที่เกิดขึ้นใช่อาการชักจริงหรือไม่
เพราะฉะนั้นจะเป็นประโยชน์ต่อการวินิจฉัยมาก ถ้าผู้ที่เห็นเหตุการณ์ไปด้วย
เพราะจะช่วยให้บอกได้ว่าเป็นอาการชักชนิดไหนได้แม่นยำยิ่งขึ้น
ในเด็กเล็กที่ไม่มีความผิดปกติของเซลล์สมอง ภาวะชักส่วนใหญ่มักเกิดจากการมีไข้สูง
สาเหตุของไข้ที่ทำให้เกิดชักได้แก่ การติดเชื้อของทางเดินหายใจ การอักเสบของหูส่วนกลาง
ไข้ออกผื่น การติดเชื้อของระบบทางเดินปัสสาวะและระบบทางเดินอาหาร เป็นต้น
ลักษณะอาการชักจากการมีไข้สูง มีลักษณะดังนี้
1. ส่วนใหญ่พบในเด็กที่มีอายุระหว่าง 1-3 ปี แต่ทั้งนี้อาจจะพบได้ตั้งแต่ 3 เดือนจนถึง 5 ปี
แต่จะพบบ่อยอายุ 6 เดือนถึง 3 ปี โดยพบในเด็กชายมากกว่าเด็กหญิง คิดเป็นอัตราส่วน 1.2-1.4 : 1
ถ้าหากเด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี หรืออายุมากกว่า 5 ปี มีอาการชักร่วมกับไข้
ควรจะปรึกษาแพทย์เพื่อยืนยันผลการวินิจฉัยอีกครั้งหนึ่ง
2. ลักษณะของการชัก มักมีลักษณะชักทั้งตัว อาจจะเป็นชักเกร็งทั้งตัวหรือชักเกร็งกระตุกทั้งตัวก็ได้
แต่จะไม่ชักเฉพาะซีกใดซีกหนึ่งของร่างกายหรือชักผวากระตุก เด็กที่เคยมีประวัติชักจากไข้สูงจะมีโอกาสเกิดอาการชักซ้ำ
เนื่องจากไข้สูงได้ประมาณร้อยละ 30 ส่วนใหญ่ของอาการชักจากไข้มักจะเกิดขึ้นซ้ำภายใน 1 ปีแรก
ร้อยละ 9 ชักซ้ำ 3 ครั้ง หรือมากกว่า
วิธีการดูแลลูกน้อยเมื่อลูกชัก
คุณพ่อคุณแม่ที่มีลูกที่เคยมีประวัติไข้ชักไม่ควรตกใจ หากลูกมีอาการชักเกิดขึ้น อันดับแรกที่ควรกระทำคือ
จับลูกนอนตะแคงแล้วพยายามทำให้ทางเดินหายใจโล่ง หากลูกมีอาการชักขณะที่กำลังรับประทานอาหาร
หรือมีเศษอาหารอยู่ในช่องปาก ควรล้วงเศษอาหารนั้นออกจากช่องปากก่อน
เพื่อป้องกันการอุดกลั้นของทางเดินหายใจระหว่างที่มีอาการชัก จัดสถานที่ให้ปลอดภัยไม่มีสิ่งกีดขวาง
หรือวัตถุที่อาจทำให้บาดเจ็บหรือเป็นอันตรายได้ ในระหว่างที่ลูกกำลังชัก ใช้ผ้าขนหนูชุบน้ำอุ่นๆ มาเช็ดตัวอยู่เสมอ
จะช่วยลดอุณหภูมิได้อย่างรวดเร็ว ไม่ควรใช้น้ำเย็นหรือแอลกอฮอล์เช็ดตัวขณะที่มีไข้เพราะมีโอกาสทำให้ลูกเกิดอาการหนาวสะท้าน
และเกิดไข้สูงขึ้นมาอีกหลังจากการเช็ดตัวด้วยน้ำเย็นหรือแอลกอฮอล์
นอกจากนี้หากคุณพ่อคุณแม่ได้รับคำแนะนำสอนวิธีการใช้ยาเหน็บทวารหนักเพื่อลดไข้และกันชัก
อาจจะให้ยาเหน็บทวารหนักตามที่แพทย์แนะนำได้ การใช้ยากันชักเหน็บทวารนั้นจะช่วยป้องกันมิให้มีอาการชักเกิดขึ้น
ติดต่อกันเป็นเวลานานได้เช่นกัน แต่ทั้งนี้ต้องได้รับคำปรึกษาจากแพทย์อย่างใกล้ชิด เพื่อความปลอดภัยของลูกน้อย
(update 17 กันยายน 2004)
[ ที่มา...
นิตยสารบันทึกคุณแม่ ปีที่ 10 มิถุนายน 2547 ]
|
