เมื่อคนในโลกเสมือน อยากจะ Shut Down ใครสักคน
วันนี้จะเขียนเรื่องอ่านยาก แต่เห็นว่าสำคัญ ก็จะพยายามเขียนให้อ่านง่ายมากเท่าที่ความสามารถจะทำได้ครับ
หลายท่านอาจจะคิดว่าไกลตัว แต่ผมไม่คิดว่าไกลตัว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สำหรับเด็กเล็กที่ได้รับการส่งเสริมให้ใช้
และฝึกปรือการใช้คอมพิวเตอร์ ตั้งแต่ยังเล็ก!
ปี 1997 เมืองโกเบ เด็กชายอายุ 14 ปี ฆ่าเด็กชายอายุ 10 และ 11 ปี แล้วตัดหัว
คนหนึ่งเสียบประจานไว้ที่หน้าโรงเรียน
ปี 2001 เมืองโอซากา เด็กชายอายุ 11 ปี แทงแม่ถึงแก่กรรม
ปี 2003 เมืองโอกินาวา เด็กชายอายุ 13 ปี กับเพื่อนอีกสองคนรุมทุบตีเพื่อนอีกคนหนึ่งถึงแก่กรรม
ปี 2003 เมืองนางาซากิ เด็กชายอายุ 12 ปี จับเด็ก 4 ขวบโยนลงมาจากหลังคาอาคารที่จอดรถ
1 มิถุนายน 2004 เมืองนางาซากิ เด็กหญิงอายุ 11 ปี ใช้มีดคัตเตอร์เชือดคอเพื่อนตาย
เพราะไม่พอใจที่ชื่อของตัวถูกนำไปกล่าวถึงเสียๆ หายๆ ในอินเทอร์เน็ต
ยังไม่มีใครสามารถหาคำอธิบายที่ดีพอสำหรับปรากฎการณ์ทั้งหมดที่เกิดขึ้น
มีการถกเถียงในหลายเวทีที่ไม่สามารถหาข้อสรุป แต่หลายท่านก็เชื่อว่าเป็นผลรวมของสังคมบริโภค
และการพัฒนาที่ละเลยจิตใจมนุษย์ อย่างไรก็ตามมีเรื่องหนึ่งที่ผมคิดว่าเป็นไปได้ด้วย
นั่นคือเยาวชนรุ่นใหม่ขาดความสามารถในการแยกความจริงออกจากความจริงเสมือน
ตอนที่บ้านเรามีวิวาทะเกี่ยวกับเกมออนไลน์ เพราะเกิดคดีทำร้ายร่างกายเพื่อชิงทรัพย์
อันเกี่ยวกับการซื้อขายในเกมที่ลามออกมาซื้อขายนอกเกม แม้ว่าจะมีการพูดถึงประเด็นนี้แล้ว
คือคนเล่นเกมไม่สามารถแยกความจริงออกจากความจริงเสมือน แต่ก็ดูเหมือนว่าสังคมโดยรวมจะฟังไม่เข้าใจ
และไม่ตระหนักว่าเป็นเรื่องวิกฤต
เหตุการณ์ในญี่ปุ่นรอบนี้เป็นอีกหลักฐานหนึ่ง ที่แสดงให้เห็นว่าอาณาเขตที่กั้นระหว่างความจริง
และความจริงเสมือนในจิตใจของเด็กบางคนนั้นเปราะบางเพียงใด เมื่อไม่สามารถสกัดกั้นเครือข่ายในอินเทอร์เน็ต
การฆ่าเพื่อนทิ้งจึงเป็นการกระทำเสมือนหนึ่งปิดคอมพิวเตอร์ของเพื่อนเท่านั้นเอง
นักเล่นเกมทั้งหลายคงจะเถียงคอเป็นเอ็นว่าเป็นไปไม่ได้ เพราะพวกเขารู้ตัวตลอดเวลาว่ากำลังเล่นเกม
หรือเลิกเล่นเกมจะมากล่าวหากันได้อย่างไรว่าตนเองยังไม่ออกจากความจริงเสมือน
เหตุผลตรงนี้คือสิ่งที่เรียกกันว่า paradox กล่าวคือ เพราะนักเล่นเกมรู้ตัวว่าตนเองเลิกเล่นแล้วนั่นแหละครับ
คือหลักฐานว่าตนเองมิใช่มนุษย์อีกต่อไปแล้ว เพราะมนุษย์ที่แท้ย่อมไม่รู้ว่าตนเองทำอะไรอยู่
มนุษย์นั้นคิดถึงแต่ตนเองอยู่แทบจะทุกลมหายใจก็จริง แต่กลับไม่เคยเข้าใจตนเองได้เลย
รวมทั้งกลุ่มที่ทำงานเป็นจิตแพทย์และนักจิตวิทยาด้วย เชื่อว่ามีเพียงพระอรหันต์เท่านั้นกระมัง
ที่สามารถพิจารณาตนเองได้อย่างเต็มเที่ยงธรรมโดยปราศจากอคติ
นักเล่นเกมรู้ว่าตนเองเลิกเล่นแล้วเพราะได้ quit เกมออกมากับมือ แม้ว่าตนเองเห็นตนเองหยุดเล่นเกมก็จริง
แต่ที่หยุดเล่นไปนั้นเป็นเพียงเงาชิ้นหนึ่งของตนเองในความจริงเสมือนอันที่จริงแล้วความจริงเสมือนนั้นมีหลายชั้น
เปรียบเทียบเอากระจกเงาสองบานหันหน้าเข้าหากันแล้วสะท้อนกลับไปกลับมาไม่มีที่สิ้นสุด
เมื่อเราใช้ชีวิตกับเกมออนไลน์หรือแช็ตรูมมากเกินสมควร เป็นไปไม่ได้ที่เราจะกลับสู่โลกแห่งความเป็นจริงได้อย่างสมบูรณ์
เพราะการหลอกลวงตนเองนั้นจะทับถมกันหลายชิ้น ไลฟ์สไตล์ในชีวิตจริงย่อมได้รับความกระทบกระเทือน
จากความจริงเสมือนไม่มากก็น้อย
การใช้เพียงนิ้วมือและคีย์บอร์ด แม้ว่าจะสามารถสื่อสารกับคนอื่นผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตได้
แต่การสื่อสารที่เกิดขึ้นเป็นเพียงการสื่อสารด้วยสัญลักษณ์ เนื้อหาที่ส่งให้กันนั้นดิบและเถื่อน
เพราะเป็นเพียงอักขระอย่างหยาบและภาพกราฟิกอย่างหยาบ ภาษาท่าทางรวมทั้งอารมณ์ละเมียดละไมของคู่สนทนา
ถูกละเลยและสลัดทิ้งไป
หลายคนคิดว่าคนเราสื่อสารกันด้วยภาษา หลายคนรู้ว่านอกจากภาษาแล้วยังมีการสื่อสารด้วยภาษาท่าทางด้วย
แต่ที่จริงแล้วคนเราสื่อสารกันด้วยการทำนาย 'ข่าวสาร' ของอีกฝ่ายตั้งแต่ยังพูดไม่จบประโยคด้วย!
กล่าวคือเพียงฟังคำพูดของคู่สนทนาได้สักครึ่งประโยค ร่วมกับการสังเกตสีหน้าท่าทาง
เรามักตีความหมายของข่าวสารเสร็จเรียบร้อยแล้ว ทั้งนี้โดยอาศัยประสบการณ์การสื่อสารที่ได้กระทำมาตลอดชีวิต
แต่การสื่อสารในเกมออนไลน์และแช็ตรูมนั้นต่างกัน ความดิบและเถื่อนของภาษาที่ใช้
ทำให้คู่สนทนาไม่สามารถสื่อสารใจถึงใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ การตีความหมายก็ผิดพลาดได้ง่ายและบ่อย
ประสบการณ์ที่ฝังไว้ในสมองก็ผิดๆ พลาดๆ ตามไปด้วย ทั้งหมดนี้ทำให้ความสามารถในการสื่อสารของเจ้าตัว
เสื่อมทรามลงทุกขณะ
การแซวเล่นในเครือข่าวอินเทอร์เน็ตจึงอาจจะถูกขยายความจนเกิน 'จริง' แม้หยุดพิมพ์หยุดคีย์แล้ว
ก็ยังไม่สามารถลบล้างความเสียหายที่ก่อตัวขึ้นได้ ลองชัตดาวน์เครื่องคอมพิวเตอร์ตรงหน้าแล้ว
แต่เครือข่ายอินเทอร์เน็ตนั้นก็ยังคงอยู่
จึงลุกไปชัตดาวน์ฝ่ายตรงข้ามทิ้งซะ
(update 12 ตุลาคม 2004)
[ ที่มา..
life&family (kids&family) ปีที่ 9 ฉบับที่ 103 ตุลาคม 2547 ]
|
