มีคำถามจากแฟนบันทึกคุณแม่ถามว่า คุณแม่ที่ตั้งครรภ์เมื่อครบกำหนดแล้วแต่ยังไม่คลอด
นานเท่าใดจึงจะเป็นอันตราย คงจะได้เห็นข่าวตามหน้าหนังสือพิมพ์ซินะ
จึงได้ถามคำถามมาแบบนี้
อ๋อ...ข่าวทางหนังสือพิมพ์ราวกลางเดือนกุมภาพันธ์ 2547 ที่ลงข่าวทารกคลอดออกมาแล้วตาย
โดยรายละเอียดพอสรุปได้ใจความว่า คุณแม่ตั้งครรภ์เกินกำหนดแล้วคุณหมอก็ยังไม่ยอมทำคลอดให้
ปล่อยไว้จนกระทั่งทารกไม่แข็งแรง พอคลอดออกมาก็เลยแย่ รายการนี้มีข่าวว่า
ฟ้องร้องโรงพยาบาลและหมอด้วย สุดท้ายจบลงแบบไหนผมก็ไม่ทราบได้
ผมก็ไม่ขอออกความเห็นอะไรกับเรื่องที่เกิดขึ้น แต่มาตอบข้อสงสัยเกี่ยวกับการการตั้งครรภ์ครบกำหนด
แล้วยังไม่คลอดนานเท่าใดจึงจะเกิดอันตราย
ผมมีความเห็นว่าเรื่องนี้ธรรมชาติมีการควบคุมเป็นอย่างดีที่ว่า
ทารกควรจะอยู่ในท้องแม่นานแค่ไหนถึงจะดีและถ้าหากนานไปแค่ไหนจึงจะไม่ดี
โดยธรรมชาติ การตั้งครรภ์ของมนุษย์ จนกระทั่งครบกำหนดอยู่ที่ 280 วัน หรือ
สิบเดือนตามจันทรคติ หรือเก้าเดือนตามปฏิทิน
แต่ทั้งนี้และทั้งนั้น การคำนวณวันครบกำหนดคลอดสามารถคำนวณออกมาได้
โดยอาศัยวันแรกของประจำเดือนที่มาครั้งสุดท้ายก่อนการตั้งครรภ์
โดยคุณเอาเจ็บบวกกับวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้าย คุณก็จะได้วันที่ครบกำหนดคลอด
เช่น วันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้ายตรงกับวันที่ 10 เมษายน 2547 วันครบกำหนดคลอดก็จะเป็น
วันที่ 17 คือ เอา 10 มาบวกกับ 7 นั่นเอง สำหรับเดือนที่ครบกำหนดคลอด
คุณจะต้องเอาสามไปลบกับเดือนที่มีประจำเดือนครั้งสุดท้าย ในที่นี้คือ เมษายน ใช่ไหมครับ
เมื่อเอาสามลบ ก็จะเท่ากับเดือนหนึ่ง คือ เดือนมกราคม ดังนั้น
วันที่ครบกำหนดคลอดก็จะเท่ากับวันที่ 17 เดือน มกราคม 2548 นั่นเอง
แต่เนื่องจากการมีประจำเดือนของแต่ละคนนั้นมันไม่เหมือนกัน มีการคลาดเคลื่อนไม่เหมือนกัน
ดังนั้น ผลลัพธ์จากการคำนวณจึงทำให้มีการคลาดเคลื่อนได้ บวกลบสองสัปดาห์ คือ 14 วัน
ดังนั้น อายุของการตั้งครรภ์ซึ่งมีกำหนดอยู่ที่ 38-42 สัปดาห์ หรือ 280 วัน บวกลบ 14 วัน
หมายความว่า การตั้งครรภ์จะต้องไม่เกิน 42 สัปดาห์ หรือ 294 วัน
...ถ้าหากการตั้งครรภ์ดำเนินมาจนกระทั่งครรภ์ครบกำหนดแล้วนั้น
ทางการแพทย์จำต้องมีการตรวจว่า ครบกำหนดจริงหรือไม่ หรือว่าครบกำหนดแบบหลอกๆ
เพราะจำวันที่ของประจำเดือนครั้งสุดท้ายที่มีผิด และผิดไปเป็นเดือน
แบบนี้การคำนวณวันครบกำหนดคลอดก็ย่อมผิดไปด้วยและผิดไปตั้งหลายสัปดาห์
เอาล่ะ ถ้าหากไม่มีการผิดทางด้านเทคนิค คือ จำวันที่มาของประจำเดือนครั้งสุดท้ายได้ถูกต้อง
แน่นอน เมื่ออายุครรภ์ครบกำหนดตามที่ได้แล้ว เช่น อายุครรภ์ย่างเข้าสู่ 38 สัปดาห์ เป็นต้นไป
ทางการแพทย์จำต้องมีวิธีการตรวจว่าครรภ์จะครบหรือครบกำหนดจริงหรือไม่ เป็นต้นว่า
ถ้าสุกแล้วก็พอจะบอกได้ว่าครรภ์นั้นครบกำหนดแล้วจริง ทารกพร้อมจะคลอดออกมาได้แล้ว
หรือการใช้อุตราซาวนด์ก็สามารถบอกอายุครรภ์ที่ใกล้เคียงกับความจริงได้ แถมบอกขนาด
น้ำหนักของทารกได้ด้วย สิ่งเหล่านี้จะช่วยบอกได้ว่าเด็กครบกำหนดพร้อมจะคลอดได้หรือยัง
ความจำเป็นในการตรวจให้แน่ใจว่าครรภ์ครบกำหนดจริงจะยิ่งมากขึ้น
ถ้าหากอายุครรภ์จากการคำนวณนั้นเกินกว่า 40 สัปดาห์ขึ้นไป
ในสมัยโบราณมีการเจาะน้ำคร่ำเพื่อเอาไปตรวจว่าเด็กมีอายุเกินกำหนดคลอดไปแล้วหรือยัง
ถ้าเกินก็ต้องมีการบังคับให้คลอดกันหละ เพราะถ้าหากขืนปล่อยเลยตามเลย
อาจทำให้เกิดความเสียหายขึ้นได้ โดยเฉพาะกับตัวทารกในครรภ์
ผมเกริ่นไว้ตอนเปิดฉากว่า ธรรมชาตินั้นมีความฉลาด ฉลาดที่ทำให้เกิดการปวดท้องคลอดขึ้นมา
เมื่อเวลานั้นมาถึง คือ เมื่อครรภ์ครบกำหนดแล้ว
รก มีความสำคัญในการกำหนดการคลอด เพราะรกก็มีอายุการทำงานของมันเช่นกัน
เป็นที่ทราบดีว่า รก เมื่อครรภ์ครบกำหนด รกก็จะครบกำหนดตามไปด้วย
คือประมาณ 40 สัปดาห์เช่นกัน เมื่อรกคิดว่ามันทำงานจะไม่ไหวแล้วหากไม่ทำให้ทารกออกไปอยู่ที่อื่น
ทารกมีหวังซี้แหงแก๋อยู่ในท้องแม่ ดังนั้น เมื่อรกครบอายุการทำงานที่อายุครรภ์ 40 สัปดาห์
รกก็จะหลั่งฮอร์โมนชนิดหนึ่งออกมา เพื่อกระตุ้นให้มดลูกบีบตัวเป็นพักๆ นั่นก็คือ
การปวดท้องคลอด ขณะที่ก่อนหน้านั้นรกก็จะหลั่งฮอร์โมนอีกชนิดหนึ่งมากระตุ้นปากมดลูกให้สุก
และพร้อมที่จะขยายเมื่อมีการบีบตัวของมดลูกขณะปวดท้องคลอด สุดท้ายทารกก็คลอดออกมา
แต่ถ้าทุกอย่างนิ่งเงียบ คือ เมื่อครรภ์ครบกำหนดแล้วและเลยกำหนดแล้วด้วย
อาการปวดท้องคลอดก็ยังไม่มีวี่แววว่าจะเกิดขึ้นมา หากครรภ์เกินกำหนดจริง
จะมีอะไรเกิดขึ้น ทารกก็จะได้อาหารจากแม่น้องลงซีครับ ทั้งนี้ก็เพราะว่ารกจะทำหน้าที่ของมันไม่ได้แล้ว
เนื้อรกหลายส่วนก็จะเริ่มตาย เริ่มสลายไปตามกาลเวลา ขณะที่ทารกมีความต้องการอาหารมากขึ้น
แต่กลับได้น้อยลง วิ่งสวนทางกัน หากเป็นเช่นนี้แล้วจะมีอะไรเกิดขึ้น
ทารกก็จะผอมลงอย่างมากและรวดเร็ว ทารกจะไม่แข็งแรง ดังนั้นจะเห็นได้ว่า
เมื่อทารกที่อยู่ในท้องแม่นานเกินกำหนด เมื่อคลอดออกมาแล้วจะมีลักษณะเหมือนคนแก่
หน้าเหี่ยวย่นเป็นอย่างมาก ทั้งนี้เพราะว่า ทารกขาดอาหารอย่างรุนแรงนั่นเอง
ดังนั้น เมื่อแพทย์มั่นใจว่าอายุครรภ์ครบกำหนดแล้วอย่างแน่นอน
แพทย์ก็จะไม่พยายามปล่อยให้อายุครรภ์เกินกำหนด คือที่อายุ 42 สัปดาห์ไปอย่างแน่นอน
เพราะมีเสียกับเสียเท่านั้น แต่แพทย์จะหาวิธีการทำให้เกิดขึ้นไปตามธรรมชาติ
หรือจะด้วยการผ่าตัดคลอดก็แล้วแต่ความเหมาะสม
สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ ความปลอดภัยของแม่และเด็ก สมกับสโลแกนของกระทรวงสาธารณสุขที่
ลูกเกิดรอด แม่ปลอดภัย
(update 10 มิถุนายน 2004)
[ ที่มา...
นิตยสารบันทึกคุณแม่ ปีที่ 10 พฤษภาคม 2547 ]
|
