มันแปลกดีนะที่คุณๆ ที่กำลังตั้งครรภ์จะกลายเป็นคุณแม่ในไม่กี่วันข้างหน้า ต่างพากันเป็นกังวลกับ คำบอกเล่าของผู้หลักผู้ใหญ่หรือเพื่อนผู้หวังดีผมจึงมีเรื่องต้องชี้แจง เป็นต้นว่า คุณแม่หมาดๆ ท่านหนึ่งถามมาว่า จะต้องอยู่ไฟหรือไม่ ถ้าหากไม่อยู่ไฟ คุณยายท่านบอกว่าเมื่อแก่ตัวขึ้นมาจะเป็นเหตุให้เป็นโรคปวดท้อง ดีไม่ดีถึงกับหลังค่อมต้องถือไม้เท้ายักแย่ยักยัน ผมเคยเขียนวิจารณ์ถึงเรื่องการอยู่ไฟหลังคลอดมาหลายครั้งแล้ว อย่างไรเสียเมื่อถามมาก็ขอวิจารณ์กันอีก ว่ากันถึงเรื่องอยู่ไฟนั้น ว่าไปแล้ว มิใช่มีแต่การอยู่ไฟแบบไทยๆ เท่านั้น แต่มีอยู่หลายประเทศในแถบเอเชีย แม้แต่ประเทศญี่ปุ่นก็นิยมการอยู่ไฟ เวียดนาม ลาว เขมร มาเลเซีย ต่างก็มีการอยู่ไฟหลังคลอดกันทั้งสิ้น ซึ่งแต่ละประเทศการอยู่ไฟจะมีความแตกต่างกันไปบ้างในวิธีการ แต่ความเหมือนกันก็คือ มีการใช้ความร้อนเป็นสิ่งสำคัญของการอยู่ไฟ การอยู่ไฟจึงเป็นสิ่งที่ยึดถือปฏิบัติมาตั้งแต่สมัยโบราณ ถือเป็นวิทยาการพื้นบ้านที่มีประโยชน์อยู่บ้างเหมือนกัน จนกระทั่งในปัจจุบันการอยู่ไฟยังคงหลงเหลือให้พอได้เห็นอยู่บ้าง ทั้งนี้เพราะว่า ความนิยมการอยู่ไฟของคนสมัยใหม่ลดน้อยลงไปเรื่อยๆ ตามความเจริญทางด้านวิทยาการที่ตามมา แม้ว่าการอยู่ไฟจะมีประโยชน์อยู่บ้าง ซึ่งผมจะได้อธิบายให้ฟัง แต่ทั้งหมดก็ได้ถูกชดเชยด้วยแพทย์แผนปัจจุบันโดยหมดสิ้น การอยู่ไฟนั้นมีประโยชน์อย่างไร ? เป็นที่รู้กันอยู่แล้วว่า ในสมัยโบราณนั้น การคลอดมักจะอยู่ในมือของคุณหมอตำแย และการคลอดส่วนใหญ่จะเป็นการคลอดเองโดยธรรมชาติ เมื่อมีการคลอดเกิดขึ้น จะมีการเปลี่ยนแปลงอะไรบ้างต่อร่างกาย ประการแรก ก็คือ เรื่องเสียเลือด เมื่อมีการคลอดย่อมต้องมีการเสียเลือดไปเป็นเรื่องธรรมดาไม่มากก็น้อย การเสียเลือดเท่ากับเป็นการเอาความร้อนออกจากร่างกายไปพร้อมๆ กับเลือดที่ไหลออกไปทางช่องคลอด ฉะนั้น จะทำให้คุณแม่หมาดๆ เกิดอาการหนาวสั่น อยากจะได้ผ้าห่มสัก 10 ผืน ในขณะนั้น และถ้าหากอยู่ในสภาพอาการที่หนาวเย็นซึ่งพอมีให้สัมผัสได้บ้างในสมัยเมื่อ 50 ปีก่อนโน้น การได้อยู่ใกล้กองไฟมันช่วยให้อบอุ่นและแสนจะสบายตัวมากกว่าได้ผ้าห่มมาห่มในขณะนั้นด้วยซ้ำ ดังนั้น หลังการคลอดใหม่ๆ สดๆ ร้อนๆ หากได้อยู่ไฟในทันทีก็จะช่วยให้ความอบอุ่นอย่างเต็มที่ ถ้าหากไม่อยู่ไฟหละ ก็คงจะใช้ผ้าห่ม ผ้านวมหรือผ้าห่มไฟฟ้าก็จะช่วยได้ และอาการหนาวสั่นหลังคลอดหมาดๆ นั้น ถ้าหากจะเกิดมันก็จะปรับตัวและหายได้เองภายใน 1-2 ชั่วโมง เท่านั้นแหละ จึงไม่มีอะไรยุ่งยากถึงกับต้องอยู่ไฟว่างั้นเถอะ ประการที่สอง การคลอดในสมัยก่อนโน้นเมื่อเสร็จสิ้นการคลอดลงแล้วนั้น คุณแม่หมาดๆ คงจะมีการปวดเมื่อยตามตัวมากพอดู เพราะถ้าหากคุณๆ เคยดูวิธีการคลอดตามบ้านในสมัยโบราณนั้น มันช่างเป็นภาพที่ทุลักทุเลพอดู มันก็น่าจะทำให้ปวดเมื่อยตามตัวเกิดขึ้นไม่มากก็น้อย แม้แต่สมัยนี้ก็เถอะแม้ว่าการคลอดจะสามารถผ่านพ้นไปอย่างสงบเรียบร้อยก็ตามที แต่คุณแม่หมาดๆ ก็มักจะบ่นปวดเมื่อยตัวให้ฟังอยู่บ่อยๆ อาการปวดเมื่อยตามเนื้อตัวจะทุเลาลงได้ด้วยอาศัยความร้อนรอบกาย คือการอยู่ไฟนั่นแหละ ทุกวันนี้ไม่ต้องทำอะไรมาก ยาแก้ปวดแก้เมื่อยช่วยรักษาอาการเหล่านี้ได้ดีอยู่แล้ว การอยู่ไฟให้ร้อนกายโดยไม่จำเป็น ถ้าไม่ชอบก็ไม่ต้อง อยู่ก็ไม่เป็นไร อาศัยยาแก้ปวดก็ช่วยได้อยู่แล้ว ว่างั้นเถอะ ประการที่สาม เป็นที่ทราบกันดีว่า การคลอดเองทางช่องคลอดนั้น ย่อมมีการฉีกขาดของฝีเย็บโดยเฉพาะครรภ์แรกๆ ฉีกมากฉีกน้อยบ้างแล้วแต่ขนาดของทารกที่คลอด บางรายฉีกขาดมากจนเข้าถึงทวารก็มีให้เห็นบ่อยๆ แม้ว่าส่วนใหญ่จะฉีกขาดเพียงพอประมาณ แผลเหล่านี้หากอยู่ชิดติดกันสัก 2-3 วัน ก็จะติดกันได้โดยไม่ต้องเย็บ ฉะนั้นการอยู่ไฟและนอนเฉยๆ เป็นเวลาติดต่อกันหลายวันก็เท่ากับเป็นการช่วยให้แผลฝีเย็บติดกันๆ ได้อย่างสนิทแนบเทียบได้กับการเย็บโดยแพทย์เลยทีเดียว การอยู่ไฟก็คงจะช่วยได้ในกรณีเช่นนี้ ถ้าหากคลอดโดยหมอตำแยและไม่มีการเย็บฝีเย็บที่ฉีกขาด คงกำชับให้นอนหนีบขาเป็นเวลานานๆ ก็ตอนอยู่ไฟนั่นแหละครับ แต่กับการแพทย์สมัยใหม่ที่ไม่ต้องอยู่ไฟนั้น แพทย์เขาเย็บแผลที่ฝีเย็บให้เข้าที่ทันทีที่การคลอดสิ้นสุดลง ซึ่งคุณแม่สามารถลุกเดินได้ในทันทีที่ร่างกายแข็งแรงขึ้นหลังจากคลอด ซึ่งโดยปกติก็เพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังคลอด ประการสุดท้าย ที่อาจไม่ใช่สุดท้ายที่พอจะมองเห็นประโยชน์ของการอยู่ไฟ ก็คือเรื่องของการยุบบวม โดยปกติส่วนมากจะมีการบวมน้ำเกิดขึ้นมาบ้างไม่มากก็น้อยในช่วงของการตั้งครรภ์ แม้ว่าส่วนใหญ่จะเป็นการบวมตามความเปลี่ยนแปลงทางสรีระระหว่างการตั้งครรภ์ก็ตาม แต่เมื่อคลอดแล้วก็ใช่ว่าอาการบวมจะยุบในทันที คงต้องใช้เวลานานเป็นเดือน ความร้อนที่ได้จากการอยู่ไฟจะช่วยขับน้ำออกจากร่างกายทางเหงื่อ นั่นก็เท่ากับการช่วยให้อาการบวมยุบลงได้รวดเร็วขึ้น ทางการแพทย์ในสมัยปัจจุบัน ถือว่าอาการบวมน้ำเป็นการเปลี่ยนแปลงทางสรีระระหว่างการตั้งครรภ์ เมื่อการตั้งครรภ์สิ้นสุดลงแล้วอาการบวมก็จะยุบไป แม้ว่าจะค่อยๆ ยุบบวมก็ตามแต่ไม่มีอะไรเสียหาย ขอให้คุณแม่หมาดๆ ทำใจให้สบาย ใจเย็นๆ เผลอแปล๊บเดียว เดี๋ยวก็ลืมไปเองว่า อาการบวมที่เคยมีนั้นเป็นอย่างไร เพราะอาการบวมมันหดหายไปแล้วนั่นเอง อ่านมาถึงตรงนี้ ใครที่ต้องการจะอยู่ไฟหลังคลอดก็สามารถทำได้ ไม่มีข้อห้ามแต่ประการใด ขณะที่ใครไม่อยากอยู่ไฟ ก็ไม่ต้องกังวลใจอะไร ไม่อยู่ก็ไม่เป็นไร ที่ผู้ใหญ่บอกว่า จะเป็นเหตุทำให้ปวดกระดูกเมื่อแก่เฒ่านั้น ผมเชื่อว่าไม่มีอะไรสัมพันธ์กับการอยู่ไฟอย่างแน่นอน แต่น่าจะสัมพันธ์กับกระดูกที่พรุนมากเกินไปในวัยชราหรือวัยทองนั่นเอง อย่างการที่คนแก่หลังค่อมหลังงอนั้น ก็เพราะโรคกระดูกเสื่อมกระดูกพรุนเป็นเหตุ ไม่มีอะไรเกี่ยวข้องกับการที่ไม่ได้อยู่ไฟหลังคลอดมาก่อนอย่างแน่นอน (update 19 พฤศจิกายน 2004) [ ที่มา... นิตยสารบันทึกคุณแม่ ปีที่ 10 กรกฎาคม 2547 ]

[ BACK TO LIST]

main

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600