• แรกเกิด ลูกน้อยจะทำเสียงต่างๆ เริ่มจากเสียงร้องไห้ เมื่อหิวก็จะส่งเสียงร้อง เมื่อต้องการความอบอุ่น เมื่อรู้สึกไม่สบายตัว และเมื่อมีความสุขก็จะส่งเสียงอ้อแอ้บอกให้รู้

• อายุ 3-4 เดือน เมื่อคุณแม่คุยด้วยลูกจะหันมาหาและยิ้มด้วย เวลาที่มีเสียงดังจะมีทีท่าตกใจ หรือสะดุ้งตื่น

• อายุ 6 เดือน ชอบเล่นของเล่นที่มีเสียงดังกรุ๊งกริ๊ง หรือของเล่นที่มีเสียงดัง มีการทำเสียงเลียนแบบ พร้อมทั้งทำสีหน้าตอบสนอง เมื่อคุณพ่อคุณแม่เล่นเสียงกับลูก

• อายุ 7 เดือน เมื่อได้ยินเสียงต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเสียงคนหรือเสียงดนตรี ลูกน้อยจะมีปฏิกิริยาตอบรับต่อเสียงมากขึ้น เริ่มออกเสียงได้ 2 พยางค์โดยการพูดซ้ำคำแรก เช่น มามา ปาปา

• อายุ 8 เดือน ลูกน้อยยังคงส่งเสียงอ้อแอไปเรื่อย สามารถส่งเสียงดังเหมือนตะโกนเพื่อเรียกร้องความสนใจจากผู้ใหญ่ ชอบฟังเสียงผู้ใหญ่สนทนากัน เมื่อเปิดเพลงจะพยายามทำเสียงเลียนแบบ คล้ายอยากจะร้องเพลงตาม

• อายุ 9-10 เดือน เริ่มเปล่งเสียงออกมาเป็นคำที่ฟังเข้าใจมากขึ้น โดยที่ความสามารถดังกล่าวนี้ขึ้นอยู่กับอวัยวะในการเปล่งเสียงด้วย

• อายุ 11-12 เดือน เมื่อมีคนเรียกชื่อ ลูกจะตอบสนองโดยการหันมาหาหรือยิ้มให้ พร้อมทั้งตอบสนองต่อเสียงอื่นๆ เช่น เสียงโทรศัพท์ หรือบางครั้งอาจเล่นเสียงคนเดียวตามลำพัง

• ฝึกภาษากับลูก เรียกชื่อสิ่งของด้วยน้ำเสียงชัดถ้อยชัดคำและพูดบ่อยๆ ตั้งแต่ตื่นเช้า ถึงเข้านอน เช่น “ไปอาบน้ำกัน” “กินข้าว” “นอนหลับ” ฯลฯ แม้ว่าลูกจะยังพูดไม่ได้ แต่หูจะได้ยิน เรียนรู้ และจดจำเป็นประสบการณ์ต่อไป

• ร้องเพลง นอกจากจะสนุกแล้ว เพลงยังเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยเสริมสร้างพัฒนาการด้านภาษาได้ดี เพราะความคล้องจองทางภาษา ท่วงทำนองจะช่วยให้ลูกเรียนรู้คำศัพท์ได้เพิ่มขึ้นค่ะ

• เล่านิทาน อ่านหนังสือ หาหนังสือนิทานที่มีภาพประกอบขนาดใหญ่ สีสันสดใส เปิดและอ่านให้ลูกฟัง ให้ลูกพูดตามด้วยนะคะ

• เลียนเสียงสัตว์ มอ มอ, ก๊าบ ก๊าบ, เหมียว เหมียว, ฯลฯ เล่นเลียนเสียงสัตว์กับลูก คุณแม่อาจซื้อแผ่นซีดี หรือเทปเพลงที่มีเสียงสัตว์ หรือจะพาลูกไปรู้จักกับสัตว์จริงๆ ก็ยิ่งดีค่ะ ให้ลูกได้ฟังเสียง ฝึกให้ลูกออกเสียง และได้เห็นภาพของสัตว์แต่ละชนิด

• การ แคะ แกะ เกา ไม่ควรสร้างความเพลิดเพลินในการแคะหูให้กับลูกนะคะ เพราะจะทำให้ลูกติดนิสัยที่ไม่ถูกต้อง เผลอๆ อาจจะนำไม้แหย่หูตัวเอง จนมีผลเสียตามมาคือ
  - เชื้อราเข้าหู ทำให้หูคันและอักเสบตามมา
  - เข้าไปกระทบกระแทกทำให้ช่องหูอักเสบ
  - ถ้าแหย่เข้าไปลึกอาจจะกระทบกระแทกกับแก้วหู ทำให้แก้วหูแตก เป็นสาเหตุของหูตึง

  หากมีปัญหาน้ำเข้าหูลูก คุณแม่เพียงแค่ใช้ค็อตตันบัดเช็ดตื้นๆ อย่าแหย่เข้าไปลึก (ปกติแล้วน้ำเข้าหูไม่ได้อันตรายอะไร เพราะสามารถระเหยไปเองได้)

  คออักเสบ คอกับหูจะมีท่อเชื่อมต่อกัน เมื่อลูกเจ็บคอถึงขั้นอักเสบ ทำให้ท่อที่เชื่อมต่อระหว่างหูชั้นกลางกับหูชั้นนอกอุดตัน เกิดมลภาวะที่เป็นอันตรายกับหู แรกๆ ลูกจะรู้สึกหูอื้อ ถ้าปล่อยเอาไว้นานลูกจะปวดหูจนทนไม่ได้ และตราบใดที่ท่อไม่เปิดความดันภายในหูก็จะลดน้อยลงเรื่อยๆ นานๆ เข้าร่างกายก็จะขับน้ำออกมา ดันแก้วหูให้โป่งออก ทำให้ปวดหู ดังนั้นถ้าลูกร้องไห้โยเยโดยไม่ทราบสาเหตุ และก่อนหน้านี้มีอาการไข้หวัดที่ทำให้คออักเสบ ก็อาจสงสัยได้ว่าลูกร้องเพราะสาเหตุนี้ได้ค่ะ

  การสัมผัสเสียงดัง ระดับเสียงที่เป็นอันตรายต่อการได้ยินคือ เสียงที่มีความดังมากกว่า 85 เดซิเบล ซึ่งสามารถประมาณคร่าวๆ ได้ เช่น เสียงตะโกนมีความดัง 80 เดซิเบล มอเตอร์ไซค์ที่แผดเสียงแป๊ดแป๊ดมีความดัง 90-100 เดซิเบล (อยู่ที่ระยะเวลาที่ได้ยิน เช่น เสียงที่มีความดัง 85 เดซิเบลอนุญาตให้ฟังได้ไม่เกิน 16 ชม. ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับความทนทานของเด็กแต่ละคนด้วยค่ะ) ดูๆ แล้วโอกาสที่หูลูกจะได้รับอันตรายจากเสียงดังนั้นมีน้อย แต่หลีกเลี่ยงลูกจากเสียงดังหรือเสียงรบกวนกันไว้ก่อนก็จะดีกว่าค่ะ

  เป็นโรคมาตั้งแต่เกิด โรคบางชนิดที่เป็นมาตั้งแต่เกิดก็เป็นอีกสาเหตุที่ทำให้การได้ยินของลูกผิดปกติได้ เช่น ดาวน์ซินโดรม เด็กที่มีรูปหน้าผิดปกติมาตั้งแต่เกิด (มีคิ้วตกต่ำ ใบหูเกาะต่ำ) หรือเกิดมามีน้ำหนักตัวน้อยมาก น้อยกว่า 1,500 กรัม อยู่ในครอบครัวที่มีประวัติหูหนวกหูตึง

  การกินยาหรือฉีดยาที่ทำลายประสาทหู ยาบางตัวทำลายประสาทหูได้ เช่น ยาเสต็ปโตมัยซิน กาน่ามัยซิน นีโอมัยซิน หรือยาปฏิชีวนะบางตัวถ้าได้รับในปริมาณมากๆ ก็ทำลายประสาทหูได้ ซึ่งลูกน้อยวัยนี้แพทย์จะไม่แนะนำให้คุณแม่ซื้อยาให้ลูกกินเองอยู่แล้ว แต่หากกังวลกับยาที่ลูกใช้อยู่ก็อาจปรึกษาหมอได้ค่ะ