เพราะเรื่อง ฟัน ของเจ้าตัวเล็กโดยเฉพาะในช่วงขวบแรกที่ฟันเพิ่งเริ่มขึ้นนี่ล่ะค่ะ
ถือเป็นงานใหม่ของแม่ที่แสนจะกังวลเพราะไม่รู้จะต้องดูแลยังไง อีกทั้งภาวะฟันที่เพิ่งขึ้น
ก็ทำให้ลูกป่วนกวนใจน่าดูชมเหมือนกัน แถมคุณหมอยังบอกว่า เด็กไทยฟันผุมากขึ้นอีกด้วย
ดังนั้น การดูแลและป้องกันปัญหาจึงสำคัญมาก และครั้งนี้มีคุณหมอฟันจากกรมอนามัยถึง 2 ท่าน
จึงมาร่วมด้วยช่วยกันตอบปัญหาในเรื่องนี้ แก่คุณแม่ทุกท่านค่ะ
1. ลูกสาวอายุ 6 เดือน ฟันล่างเพิ่งขึ้นได้ 2 ซี่
โผล่พ้นเหงือกได้ 3-4 วัน แต่พอจะสังเกตเห็นได้ว่าฟันเก ไม่ทราบว่าเกิดจากอะไร
และจะมีวิธีแก้ไขหรือรักษาอย่างไร
แม่น้องอิง/เชียงใหม่
ฟันน้ำนมที่ขึ้นใหม่ อาจบิดไปจากแนวที่ควรเป็นไปบ้าง ไม่ต้องตกใจ เพราะแรงจากการดันของลิ้น
การดูดนมหรือบดเคี้ยวจะจัดให้ฟันเข้าอยู่ในแนวได้เองตามธรรมชาติ
2. ลูกชายอายุ 7 เดือนแล้วฟันยังไม่ขึ้น
เพราะร่างกายขาดแคลเซียมหรือเปล่าคะ เด็กขาดแคลเซียมจะมีอาการอย่างไร
และฟันขึ้นช้าหรือเร็วเกิดจากปัจจัยอะไรบ้าง
นิตยา/กรุงเทพ
ฟันขึ้นช้ากว่าปกติอาจเกี่ยวกับการขาดสารอาหารประการหนึ่ง แต่อาจมีสาเหตุอื่นๆ ด้วย
โดยเฉลี่ยเด็กไทยมีฟันซี่แรกขึ้นช้ากว่าเด็กฝรั่งเล็กน้อยอยู่แล้ว โดยจะขึ้นที่อายุประมาณ 7-8 เดือน
คุณแม่อาจลองคลำที่สันเหงือกดู ถ้ามีรอยนูนๆ แข็งๆ หรือลูกมีอาการมันเขี้ยวชอบกัดโน่นกัดนี่ก็เป็นอาการของฟันจะขึ้นได้
แต่ถ้าเลยไปถึง 9-10 เดือนแล้ว ยังไม่ขึ้นคงต้องให้หมอตรวจดูค่ะ
3. ลูกเพิ่งจะ 4 เดือน เขาเริ่มโยเยเวลากินนมไปสักพัก
น้ำลายก็เยอะ เลยสงสัยว่าฟันจะขึ้น ตอนแรกมองดูที่เหงือกก็แทบไม่เห็น แต่พอเอามือลองจับดูคิดว่าใช่ฟันขึ้นแน่ๆ
อยากถามคุณหมอว่า ทำไมฟันน้องขึ้นเร็วจัง และเมื่อไหร่จะโผล่พ้นทั้งซี่ และเราจะมีวิธีทำความสะอาดฟันลูกอย่างไรคะช่วงนี้
เพราะตอนนี้ก็เริ่มให้อาหารเสริมพวกกล้วยครูด ข้าวบดไข่แดงแล้ว
สุปราณี/ชลบุรี
ในเด็กบางคนที่ได้สารอาหารดีก็อาจมีฟันขึ้นเร็วกว่าปกติได้ คุณแม่ช่วยทำความสะอาดฟันให้ได้เลย
โดยไม่ต้องรอให้ขึ้นจนเต็มซี่ก็ได้ ให้ใช้ผ้าสะอาดที่เนื้อหยาบหน่อย เช่น ผ้ากอซพันแผลหรือผ้าสาลู
เช็ดทำความสะอาดหลังกินนมหรืออาหาร หรืออาจใช้ถุงนิ้วที่ออกแบบมาให้พอดี ใช้นิ้วสวม เช็ดทำความสะอาดให้ก็ได้ค่ะ
มีขายในซูเปอร์มาเก็ตบางแห่ง
4. การกินฟลูออไรด์จำเป็นมากน้อยแค่ไหนคะ
และต้องกินก่อนที่ลูกจะฟันขึ้น หรือว่าตอนที่ลูกฟันขึ้นแล้ว เพราะคุณหมอให้ลูกของดิฉันกินตั้งแต่อายุได้ 6 เดือน
แต่ดิฉันให้ลูกหยุดกินไปแล้ว (กินได้ประมาณ 2 เดือน) เป็นเพราะการกินฟลูออไรด์หรือไม่คะที่ทำให้ฟันของลูกขึ้นช้า
ธวัลรัตน์/ระยอง
ฟลูออไรด์ชนิดรับประทานช่วยป้องกันฟันผุได้ดี สามารถกินได้ตั้งแต่เด็กอายุ 6 เดือน
แต่ควรกินต่อเนื่องไปจนอายุประมาณ 12-14 ปี และใช้ได้ในพื้นที่ที่มีฟลูออไรด์ในน้ำดื่มน้อยกว่า 0.3 พีพีเอ็ม
คุณหมอจะเป็นคนช่วยดูให้ว่าลูกของเราเข้าเกณฑ์ที่ว่านี้หรือเปล่า การกินฟลูออไรด์ไม่ทำให้ฟันขึ้นช้าค่ะ
5. การทำความสะอาดฟันให้ลูกขวบแรกจำเป็นจะต้องใช้ยาสีฟันหรือไม่คะ
ชลธิชา/อุดรธานี
ใช้ได้ค่ะ แต่ที่เรากลัวเรื่องยาสีฟันในเด็กเล็กเพราะเด็กๆ ยังบ้วนไม่เป็น
จึงกลืนยาสีฟันลงท้องไปได้มากกว่าผู้ใหญ่ แต่เนื่องจากเด็กไทยเรามีฟันผุเร็วมาก
ยังไม่ทันถึง 1 ขวบก็ผุกันแล้ว หมอจึงแนะนำว่าสามารถใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ได้ตั้งแต่ฟันซี่แรกขึ้นในปาก
แต่คุณแม่ต้องใส่ยาสีฟันให้น้อยมากๆ ภาษาหมอฟันจะแนะนำว่าใส่ยาสีฟันแค่ แตะพอขนแปรงชื้น
วิธีทำก็ง่ายๆ แค่คุณแม่เปิดจุกหลอดยาสีฟันแล้วเอาขนแปรงของลูกคว่ำที่ปากหลอด ปาดหลอดยาเบาๆ ไม่ต้องบีบ
ก็จะได้ยาสีฟันน้อยๆ แต่มีคุณภาพตามที่ต้องการ
6. ลูกอายุ 8 เดือน มีฟันขึ้น 4-5 ซี่
แต่ฟันด้านหน้าเริ่มมีคราบเหลืองๆ ติด เช็ดก็ไม่ออก ไม่ทราบว่าเป็นคราบอะไรคะ ต้องเช็ดออกอย่างไร
และมีอันตรายต่อสุขภาพฟันของลูกหรือเปล่า
นิดา/กรุงเทพ
คราบเหลืองอาจเป็นการติดสีจากอาหารหรือจากยาที่รับประทาน ถ้าแปรงออกก็น่าจะหมดไปได้
แต่ถ้าเป็นคราบจุลินทรีย์ ที่ติดบริเวณคอฟันนานๆ เห็นเป็นสีเหลืองนิ่มๆ แล้วผิวฟันเริ่มดูด้าน
หรือเริ่มขรุขระแสดงว่าเป็นอาการเริ่มแรกของฟันผุ ควรแปรงฟันในตำแหน่งนั้นให้สะอาดเป็นพิเศษ
ด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ หรืออาจพาไปให้หมอขัดฟันและเคลือบฟลูออไรด์ให้ค่ะ
7. อาการของลูกเมื่อมีฟันซี่แรกขึ้นจะเป็นอย่างไรคะ
เพราะตอนนี้ลูกอายุ 8 เดือน 10 วัน เริ่มมีฟันขึ้นแล้ว และมีอาการน้ำลายไหลย้อย ซึ่งเมื่อก่อนไม่เป็น
และลูกก็ไม่ค่อยยอมกินข้าว
สุนิศา/ฉะเชิงเทรา
เป็นอาการปกติค่ะ บางคนอาจมีไข้เล็กน้อยตอนฟันขึ้นได้ด้วย เมื่อฟันดีแล้วจะหายไปเอง
8. ฟันลูกตกกระ คือมีลักษณะคล้ายมีอะไรฝังอยู่ในเนื้อฟัน
เช็ดก็ไม่ออก ต้องทำอย่างไรดีคะจึงจะออก และฟันตกกระนี้เกิดจากอะไรคะ
ศศิธร/นครสวรรค์
หมอไม่แน่ใจว่าที่คุณแม่ใช้คำว่า ฟันตกกระ จะใช่ตกกระอย่างที่หมอเข้าใจหรือไม่
ถ้าเป็นฟันตกกระตามภาษาหมอฟัน มีสาเหตุมาจากได้รับฟลูออไรด์มากเกินไป ฟันตกกระจะแปรงไม่ออก
เพราะเป็นอยู่ในเนื้อฟัน ถ้าไม่น่าเกลียดก็ทิ้งไว้แบบนั้นได้ไม่ต้องแก้ไขค่ะ แต่ถ้าเป็นมากจนเนื้อฟันบางส่วนแตกไป
หมออาจช่วยด้วยการอุดวัสดุปิดทับไว้ แต่ฟันตกกระมักไม่ค่อยพบในฟันน้ำนม ส่วนใหญ่จะเป็นฟันแท้
9. ลูกสาวอายุ 1 ขวบแล้ว ฟันซี่แรกขึ้นตอนลูกอายุ 9 เดือน
จนตอนนี้ก็เพิ่งมีฟันขึ้น 4 ซี่ ซี่หน้า กลางบน 2 ซี่ และกลางล่าง 2 ซี่ค่ะ และก็ยังไม่เห็นมีฟันขึ้นอีกเลย
ซึ่งเด็กแถวบ้านอายุไล่เลี่ยกันมีฟันขึ้นเต็มปากแล้ว เพราะอะไรฟันลูกจึงขึ้นช้าค่ะ
และควรจะให้กินอะไรเป็นพิเศษเพื่อให้ฟันขึ้นเร็วกว่านี้หรือไม่คะ
จิราภรณ์/นครปฐม
ลูกมีฟันซี่แรกตอนอายุ 9 เดือน อาจขึ้นช้าไปหน่อย แต่ก็ไม่ถึงกับผิดปกติ ขึ้นช้ามักจะผุช้าด้วย
อายุ 1 ขวบ ควรมีฟันขึ้นเฉลี่ย 6-8 ซี่ แต่เพราะช้าไปตั้งแต่ซี่แรก ตอนนี้มี 4 ซี่ ก็โอเคนะคะ
10. ไม่อยากให้ลูกเป็นเด็กที่มีฟันผุ จะป้องกันตั้งแต่เนิ่นๆ
ตอนที่ลูกเริ่มมีฟันน้ำนมขึ้นนี้ได้อย่างไรบ้างคะ
พรรณี/สมุทรปราการ
คำถามนี้ควรได้รับรางวัลเลยค่ะ คุณแม่ทำได้แน่ๆ ไม่เกินความสามารถอยู่แล้ว
เริ่มจากให้ลูกกินนมแม่ถึง 4 เดือน ต่อด้วยนมจืด อย่าให้นอนหลับโดยมีขวดนมคาอยู่ในปาก
ไม่กินขนมพร่ำเพรื่อทั้งวัน (มีคนเคยทำวิจัยบอกว่าไม่ควรกินขนมเกินวันละ 3 ครั้ง)
และแปรงฟันให้ลูกวันละ 2 ครั้ง ด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์โดยใส่ยาสีฟันให้น้อยที่สุดค่ะ
(update 13 กันยายน 2004)
[ ที่มา..
นิตยสารรักลูก ปีที่ 21 ฉบับที่ 248 กันยายน 2546 ]
|