• มีความผิดปกติของการได้ยิน เช่น มีหูตึง หูหนวก ดังนั้นคุณพ่อคุณแม่ควรสังเกตการได้ยินของเด็กตั้งแต่วัยทารก ว่ามีการตอบสนองต่อเสียงอย่างไร โดยให้ลองสั่นกระดิ่งหรือปรบมือดังๆ ด้านหลังของเด็กเพื่อดูว่าเด็กจะหันตามเสียงหรือไม่ ถ้าเด็กไม่หันตามเสียง ควรพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจระบบการได้ยิน

• มีการใช้หลายภาษาภายในครอบครัว ทำให้เด็กเกิดความสับสนในการพูด ดังนั้นคุณพ่อคุณแม่ควรมีการตกลงกันในเรื่องการใช้ภาษา ว่าต้องการให้เด็กใช้ภาษาใดเป็นภาษาหลัก ส่วนภาษารองนั้นก็ให้เป็นการพูดคุยกันภายในครอบครัวระหว่างพ่อและแม่ ซึ่งจะทำให้เด็กเกิดการเรียนรู้ภาษารองไปเอง

• อาจเกิดจากความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งเร้าคือ การพูดจาจากคนรอบข้างและการเปิดโอกาสให้เด็กโต้ตอบ เช่น เด็กที่พ่อแม่หรือพี่เลี้ยงไม่มีเวลาพูดคุยกับเด็กทำแต่งาน ทำให้เด็กขาดทักษะในการเรียนรู้เรื่องการพูด หรือไม่เปิดโอกาสให้เด็กพูดเช่น เด็กอยากได้อะไรก็หยิบให้เลยโดยที่เด็กไม่ต้องพยายามออกเสียงเรียกสิ่งที่ต้องการนั้น แนะนำให้คุณพ่อ คุณแม่ หรือพี่เลี้ยงพยายามพูดคุยกับเด็กให้มากขึ้น หรือมีการทำกิจกรรมร่วมกัน เช่น การนั่งเล่น เดินเล่น การเล่านิทานให้ฟังก่อนนอน หรือในวันหยุดครอบครัวมีการทำอาหารด้วยกัน และควรเน้นให้เด็กได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมนั้นๆ ซึ่งนอกจากจะเป็นการกระตุ้นพัฒนาการของเด็กแล้ว ยังช่วยส่งเสริมสัมพันธภาพระหว่างครอบครัวให้ดียิ่งขึ้น

กนกพร อิ่มสกุล
พยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลเทพธารินทร์

(update 5 มกราคม 2004)
[ ที่มา... กรุงเทพวันอาทิตย์ ปีที่ 16 ฉบับที่ 5889 วันอาทิตย์ที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2547 ]