1. เกิดจากอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ไม่มีความปลอดภัย เด็กรู้สึกไม่มีสวัสดิภาพ เช่นพ่อแม่ที่มัวยุ่งแต่การทำมาหากิน คนเลี้ยงก็พึ่งพาไม่ได้ แถมอาจทำร้ายเด็กทั้งกาย วาจา ใจ เด็กจะมีความหวาดกลัว วิตกกังวล

2. พ่อแม่ที่ชอบหลอก โกหก ผิดศีล 5 กับลูกทุกวัน ไปส่งลูกที่โรงเรียนก็หลอกเด็กว่า เดี๋ยวเดียวจริงจริ๊ง แต่หายไปทั้งวัน บางครอบครัวทิ้งเด็ก 2 ขวบไว้ที่เนิร์สเซอรี่จนมืดค่ำ สามทุ่มแล้วก็ไม่มา พ่อคิดว่าแม่จะไปรับ แม่ก็คิดว่าพ่อจะไป เด็กจึงหวาดกลัว

3. จากการเลี้ยงดูที่ชอบหลอกเด็กให้กลัวความมืด กลัวปอบ กลัวผี ฯลฯ ธรรมชาติเด็กอ่อนจะตกใจง่ายอยู่แล้ว แค่เสียงเดินตึงๆ ตังๆ เสียงสุนัขเห่า เสียงฟ้าร้องก็ตกใจแย่อยู่แล้ว ผู้เลี้ยงดูต้องโอบกอด ปลอบโยนว่าไม่มีอันตราย ดังนั้นผู้ที่ใกล้ชิดเด็กที่สุดควรเป็นแม่หรือผู้ที่มีภาพพจน์ของแม่ (MATERNAL FIGURE) ที่พร้อมจะโอบกอด ปลอบโยน และให้อภัยเด็กได้ด้วย

4. จากการเลี้ยงดูและประสบการณ์ที่ได้จากผู้ใหญ่ทำให้เขาเติบโตมาโดยมั่นคง และมั่นใจ มีเหตุมีผลและปราศจากความกลัว เกิดความเข้มแข็งด้านจิตใจ

5. การลงโทษโดยไม่มีเหตุผล ลงโทษเกินเหตุ ลงโทษด้วยอารมณ์ของผู้ใหญ่ เป็นบ่อเกิดของความกลัวและความโกรธแค้น ผู้ใหญ่จึงควรรู้จักควบคุมอารมณ์ตนเอง สอนเด็กให้รู้ถึงความไม่เหมาะสมและแนะนำด้วยวาจาดีกว่าจะเฆี่ยนตี

1. เด็กที่เจ็บไข้ได้ป่วย พระท่านกล่าวว่า ยามร่างกายป่วย จิตจะอ่อนหรือจิตจะตกเป็นความจริงแน่นอน ท่านสังเกตดูลูกหลาน ถ้าวันนี้ตัวรุมๆ งอแง หงุดหงิดไม่เข้าเรื่อง อารมณ์เสียไปหมด กลัวโน่นกลัวนี่ ไม่กล้าอยู่คนเดียว ระวังว่าเด็กจะไม่สบาย เพราะเป็นอาการเริ่มแรกที่เด็กบางคนไม่สามารถบอกให้เราทราบได้ว่าเขาป่วยแล้วนะ ดังนั้นเด็กเจ็บป่วยไม่ว่าจะเป็นฉับพลัน เช่น ไข้ขึ้นสูง หรือป่วยเรื้อรัง เช่น โรคหอบหืด โรคหัวใจ โรคตับ โรคไต โรคมะเร็ง ฯลฯ ในร่างกายเขาไม่ปกติสุข จะเกิดความหวาดกลัว เพราะเขาไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้นกับตัวเอง เกรงจะถูกละทิ้ง กลัวเรียนไม่ทัน บางคนกลัวถูกลงโทษเพราะไม่ได้ทำการบ้านจาการป่วย บางรายกลัวมากถึงกลัวการตาย เพราะเด็กมักมีจินตนาการเกี่ยวกับเรื่องน่ากลัว

2. เด็กป่วยไข้ด้านจิตใจ ร่างกายกับจิตมีโอกาสป่วยได้เช่นเดียวกัน ยามเด็กมีปัญหาด้านจิตใจ เช่น ย้ำทำย้ำคิด หวาดกลัว หวาดระแวงผิดปกติ ต้องได้รับความสนใจจากผู้ใหญ่ และแก้ไขด้วยความอดทน

• ธัมมวิจยะ หรือ ธรรมวิจัย คือ ธรรมที่เล่าเรียนมา เลือกเฟ้นและนำมาใช้แก้ปัญหาเฉพาะหน้า
• วิริยะ หรือความเพียร แปลตามศัพท์คือ ความเป็นผู้กล้าหาญ ไม่หวาดหวั่น ไม่กลัว ใจสู้ ไม่ย่อท้อหรือท้อถอย มีกำลังประคับประคองตนเอง
• ปิติ คือ ความอิ่มใจ ดื่มด่ำ ปิติเป็นอาหารสำคัญหล่อเลี้ยงจิตใจ ดังนั้นเพื่อช่วยจิตใจตนเอง พยายามสร้างปิติอยู่เสมอ
• ปัสสัทธิ หมายถึง ผ่อนคลาย สงบเย็น ไม่เครียด ไม่กระสับกระส่าย
• สมาธิ คือ ความตั้งมั่น แน่วแน่กับสิ่งนั้น อย่างที่เรียกว่า “ใจอยู่กับกิจ จิตอยู่กับงาน”
  ความจริงสติกับสมาธิทำงานประสานและอาศัยกัน สติเป็นตัวนำ สมาธิตามมา ถ้าสมาธิยังอ่อน สติต้องทำงานมาก

  อุเบกขา คือ การวางเฉย คือความเรียบสงบของจิต เป็นกลางๆ แต่เป็นการเฉยแบบรู้ทัน และพร้อมจะทำการเมื่อถึงจังหวะ