• ฉันเป็นฉันเอง

การกัด ซึ่งไม่ใช่กัดขนม กัดของเล่นหรอกนะคะ ที่ว่ากันเนี่ย กัดเนื้อคนนี่แหละค่ะ

ดึงผม อันนี้ก็แล้วแต่ถนัดค่ะ บางคนถนัดดึงผมคนอื่น บางคนชอบดึงผมตัวเอง

โวยวาย อาละวาด เมื่อไม่ได้อย่างใจ

ชอบรื้อ ชอบค้น อะไรที่ห้ามก็เหมือนยิ่งยุ

ดื้อ เอาแต่ใจตัวเอง

• ปลดปัญหา (พฤติกรรม) ทีละเปลาะ

• การเข้าใจภาวะที่เกิดขึ้นว่าเป็นขั้นหนึ่งของพัฒนาการลูก

• ตระหนักรู้ว่าไม่ใช่ปัญหาใหญ่ แต่ถ้าปล่อยไปก็ไม่ดีแน่ เพราะลูกจะกลายเป็นเด็กที่ไม่ยอมปรับตัวในเรื่องต่างๆ เช่น ถ้าสาเหตุจากใจร้อน ไม่อดทนรอ การที่พ่อแม่ตามใจเพื่อหยุดพฤติกรรม ลูกก็ไม่ได้เรียนรู้ที่จะรู้จักรอคอย เช่นเดียวกันกับเรื่องอื่นๆ เช่น การรู้จักฟังคนอื่น รู้จักควบคุมอารมณ์ การที่จะเรียนรู้ว่าไม่มีอะไรที่จะได้อย่างที่ต้องการ หรือการทำร้ายคนอื่น ทำให้คนอื่นเจ็บเป็นสิ่งที่ยอมรับกันไม่ได้ เป็นต้น

• รู้ว่าในวัยก่อน 3 ขวบแบบนี้ การใช้เหตุผลเป็นเรื่องหลักสำหรับลูก อาจไม่ได้ผล แต่วิธีที่ดีที่สุดคือ การเบี่ยงเบนความสนใจจากเหตุการณ์ตรงหน้า เช่น ถ้าลูกกัด แสดงว่าเขาโกรธ หรืออยากระบายความรู้สึก ก็ควรยุติพฤติกรรมนั้น ดึงลูกออกอย่าปล่อยให้เขากัด และต้องบอกให้รู้ว่าการทำแบบนี้คนอื่นรู้สึกอย่างไร หรือถ้าลูกชอบปาข้าวของ ไม่ว่าจะมาจากการนึกสนุกหรืออารมณ์เสีย ต้องบอกลูกให้รู้ว่าทำพฤติกรรมแบบนี้ไม่ได้ ขณะเดียวกันพ่อแม่ก็ต้องใส่ใจดูแลเก็บของที่คิดว่าไม่ให้เด็กเล่นให้พ้นมือเพื่อป้องกันความเสียหาย

• อย่ายอมตามใจเมื่อลูกใช้พฤติกรรมเหล่านี้เพื่อเรียกร้อง เพราะถ้าสำเร็จในครั้งนี้ลูกก็จะเรียนรู้ว่า วิธีการนี้ใช้ได้ผลแน่ๆ ในครั้งต่อไป

• พยายามเปิดโอกาสให้ลูกได้แสดงออกทางอารมณ์ด้วยวิธีอื่น เช่น เมื่อเขาพูดได้เก่งขึ้น ก็พยายามฝึกให้เขาสื่อสารด้วยการพูด บอกความรู้สึกมากกว่าแสดงออกทางพฤติกรรม

• ใกล้ชิดและสังเกตลูก ถ้าช่วงนี้ลูกอยู่ในภาวะอารมณ์หงุดหงิดง่าย ขี้โมโห ก็พยายามหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่จะกระตุ้นให้ลูกเกิดอารมณ์เหล่านี้ได้ง่าย เช่น เลี่ยงผู้คน สถานที่ต่างๆ ที่วุ่นวายหรือสิ่งที่เขาไม่ชอบ

• ให้กำลังใจและปลอบโยนเมื่อลูกรู้สึกเครียดหรือโมโห แสดงให้ลูกเห็นว่า คุณเข้าใจ รับรู้ได้ถึงอารมณ์อันขุ่นมัวของลูก คุณไม่ได้นิ่งนอนใจหรือไม่ให้ความสำคัญ แต่ขณะเดียวกันก็ต้องบอกลูกด้วยว่า แม้แม่จะเข้าใจแต่ก็ไม่สามารถปล่อยให้ลูกทำแบบนี้ได้ เพราะเป็นสิ่งที่ไม่ถูกต้อง พร้อมทั้งเสนอทางเลือกอื่นให้ เช่น ถ้าลูกพอจะพูดคุยรู้เรื่องแล้ว ก็อาจบอกเขาว่า “ไม่ดึงผมพี่นะคะ ทำแบบนี้ไม่ได้ พี่เขาเจ็บ ถ้าหนูไม่ชอบก็บอกได้นี่คะ”

”น้องไทเปอายุ 2 ขวบครึ่ง ตอนนี้เริ่มมีความคิดเป็นของตัวเองทำให้ดื้อเป็นบางครั้ง เวลาที่ดื้อ เช่น แม่เรียกอาบน้ำไม่ยอมมา หรือร้องไห้โดยไม่มีเหตุผล คุณแม่จะใช้วิธี 'เงียบ' ปล่อยให้ร้องไป แล้วบอกเขาว่า เงียบก่อนแล้วมาคุยกันไม่งั้นเวลาไทเปร้องไห้แล้วแม่ฟังไม่รู้เรื่อง พอเขาหยุดร้องก็จะบอกเหตุผลให้เราฟังว่าทำไมถึงร้อง เราก็จะบอกเขาว่า มีอะไรก็ให้บอก ไม่ใช่เอะอะก็ร้องไห้ หลังจากนั้นพอมีอะไรเขาก็เข้ามาบอก แม่ก็จะกอดเขาไว้แล้วฟังเขาพูด อันไหนมีเหตุผลก็จะอธิบายกันค่ะ”

แม่น้องไทเป

”น้องเน็ทอายุ 1 ปี 2 เดือน ชอบกัด กัดเจ็บและแรงมาก โดยเฉพาะกับแม่นี่จะชอบกัดมาก ทุกครั้งที่น้องกัด แม่จะห้าม ทำท่าดุ บอกลูกว่ากัดไม่ได้ กัดแล้วแม่เจ็บ ทำแบบนี้ทุกครั้ง จนลูกจำได้ ตอนนี้เลิกกัดแล้วค่ะ”

แม่น้องเนย

”น้องแจนนี่อายุ 1 ปี 6 เดือน ชอบตีหน้าแม่ ดึงผม สารพัด แม่ต้องแกล้งทำเป็นร้องไห้ และบอกว่าหนูทำมามี้เจ็บ มามี้ก็ร้องไห้สิคะ วันหลังอย่าทำอีกนะ น้องแจนนี่ก็รับฟัง เข้ามากอดแล้วบอกว่า โอ๋ โอ๋ ปลอบแม่ใหญ่เลยค่ะ (แต่วันหลังก็ทำอีก อิ อิ)”

แม่น้องแจนนี่

”น้องลูกชุบอายุ 1 ปี 3 เดือนค่ะ เริ่มมีอาการลงไปนอนดิ้นๆ ทำตัวอ่อนไม่ให้อุ้มขึ้นมาเวลาขัดใจ ก็จะใช้วิธีเบี่ยงเบนเธอให้สนใจอย่างอื่นแทน พอเธอลืมอาการก็หายค่ะ บางทีก็มีดึงผมนะคะ จะดึงผมตัวเอง ก็จะเอาของเล่นที่ลูกชอบมาให้ถือ แล้วชวนคุยไปเรื่อยเปื่อยค่ะ ลูกก็เลิกดึงไปเอง”

มลช

”น้องอั๊ส อายุ 1 ปี 7 เดือนก็ชอบกัด ชอบดึงผมเหมือนกัน บางทีเกเรก็เอาข้าวมาละเลง แรกๆ แม่ก็มีโกรธนะคะ แต่พอเราเรียกสติกลับมาได้ก็โอเค จากนั้นไม่ว่าเขาทำอะไรดิฉันก็จะตั้งสติตัวเองไม่ให้โกรธก่อน พยายามทำความเข้าใจ แล้วจะเตือนเขาทันทีอย่างนิ่มนวล เวลาพูดเหมือนง่ายนะคะ แต่ทำจริงๆ ยากเหมือนกัน แต่ผลก็ดีนะคะ เขาคงรู้สึกว่าไม่ไปบังคับมาก เพราะเราพูดดีๆ ด้วย”

แม่น้องอั๊ส