ห้องสมุด E-LIB : Health Library for Thai : พรบ.คุ้มครองเด็ก เรื่องที่พ่อแม่ยุคนี้ต้องรู้

ท่านผู้อ่านคงพอได้ยินข่าวคราวเกี่ยวกับการที่รัฐสภาได้ ตราพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ.2546 ซึ่งมีผลบังคับใช้ไปเมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2547 มาบ้างแล้วนะครับ หลายท่านอาจจะสงสัยว่ากฎหมายฉบับนี้จะทำให้ พ่อแม่ ผู้ปกครองของเด็กต้องรับโทษตามกฎหมายนี้ด้วยหรือเปล่า หากปรากฏว่าเด็กได้ไปทำความผิดตามกฎหมายฉบับนี้ ในบันทึกคุณแม่ฉบับนี้ผมก็จะได้นำเนื้อหาสาระมาเล่าให้ท่านผู้อ่านฟัง

อย่างไรก็ตามก่อนจะเข้าสู่เนื้อหาผมอยากจะกล่าวถึงที่มาและหน่วยงาน ที่มีหน้าที่รับผิดชอบตามกฎหมายฉบับนี้ เพื่อให้ท่านผู้อ่านได้เข้าใจถึงเจตนารมณ์ของกฎหมายฉบับนี้ สำหรับในเรื่องของที่มา ก็เนื่องจากแต่เดิม กฎหมายที่ใช้บังคับก็คือ ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 132 ลงวันที่ 22 เมษายน พ.ศ.2515 และประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 294 ลงวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ.2515

ประกาศคณะปฏิวัติทั้ง 2 ฉบับนั้นออกมาในยุคสมัยที่บ้านเมืองยังไม่เป็นประชาธิปไตย และบรรยากาศทางการเมืองค่อนข้างโน้มเอียงไปทางเผด็จการ ดังนั้นเนื้อหาสาระในกฎหมายจึงค่อนข้างเข้มงวด บางอย่างไม่ค่อยยืดหยุ่นให้กับการแก้ไขปัญหา รวมถึงหน่วยงานที่รับผิดชอบไม่ใช่องค์กรเฉพาะที่มีความรู้ทางด้านเด็ก จึงทำให้เกิดปัญหาค่อนข้างมากในทางปฏิบัติ

นอกจากนี้ประกาศคณะปฏิวัติทั้ง 2 ฉบับดังกล่าว ได้ใช้บังคับมาเป็นเวลากว่า 30 ปี แล้วจึงสมควรที่จะต้องมีการปรับปรุงแก้ไขเนื่องจากสภาพสังคม และความนึกคิดของคนที่อยู่ร่วมในสังคมก็เปลี่ยนไป การใช้แต่อำนาจรัฐในการแก้ไขปัญหาโดยลืมคำนึงถึงความร่วมมือจากทุกฝ่ายไม่ว่าจะเป็นพ่อแม่ ผู้ปกครอง โรงเรียน หรือองค์กรเอกชน ทำให้ปัญหาเด็กยังแก้ไม่ถูกจุดเสียที

พรบ.คุ้มครองเด็ก 2546 นี้ อาจกล่าวได้ว่าเป็นผลพวงมาจากการดำเนินนโยบายการจัดระเบียบสังคมของท่านรองนายกฯ ร.ต.อ.ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์ ที่ได้เอาจริงเอาจังกับการควบคุมมิให้เด็กเข้าไปเที่ยวตามสถานบันเทิง โดยกฎหมายฉบับนี้มีหลายกระทรวงเข้ามาเกี่ยวข้อง เช่น สาธารณสุข มหาดไทย ยุติธรรม ศึกษา แต่ที่เห็นจะเป็นเจ้าภาพใหญ่ก็ได้แก่ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ซึ่งเป็นกระทรวงที่เกิดขึ้นใหม่เนื่องจากการปฏิรูประบบราชการของรัฐบาล

ตามกฎหมายฉบับนี้เด็กมีความหมายว่า บุคคลซึ่งมีอายุต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์ แต่ไม่รวมถึงผู้ที่บรรลุนิติภาวะด้วยการสมรส (คือเด็กที่แต่งงานกันโดยได้รับความยินยอมจากพ่อ แม่ ผู้ปกครอง ไม่ถือว่าเป็นเด็กตามความหมายในกฎหมายฉบับนี้) ในกฎหมายมีการให้คำนิยามที่เกี่ยวกับเด็กอยู่มากมาย เช่น เด็กเร่ร่อน เด็กกำพร้า เด็กที่อยู่ในสภาพยากลำบาก เด็กพิการ ซึ่งเด็กเหล่านี้อยู่ในความหมาย ที่จะได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายเด็กนี้ ซึ่งรายละเอียดมีอยู่มากไม่อาจจะนำมากล่าวได้ในที่นี้หมด

แต่ผมว่าเรื่องที่ท่านผู้อ่านบันทึกคุณแม่อยากจะรู้มากที่สุดก็คือ ในฐานะที่เป็นผู้ปกครองของเด็กจะต้องปฏิบัติตนอย่างไร และจะต้องรับโทษตามกฎหมายฉบับนี้หรือไม่ อันนี้ผมจะเลือกเฉพาะมาตราที่สำคัญๆ มาเล่าให้ท่านผู้อ่านฟังกันครับ สำหรับท่านผู้อ่านที่มีลูกเป็นวัยรุ่นแล้วต้องรู้จักมาตรา 45 ของกฎหมายฉบับนี้ให้ดีๆ นะครับ เอาเป็นว่าผมสรุปให้ฟังง่ายๆ อย่างนี้ มาตรานี้ห้ามเด็กซื้อ หรือเสพสุราหรือบุหรี่ หรือเข้าไปในสถานที่เฉพาะเพื่อการจำหน่ายหรือเสพสุราหรือบุหรี่ พูดง่ายๆ ก็คือพวกผับ เธค นั่นเอง

ถ้าหากเด็กถูกจับได้แล้วหล่ะก้อ พนักงานเจ้าหน้าที่จะมีหนังสือเรียกผู้ปกครองของเด็กที่ถูกจับได้นั้นมาร่วมประชุม เพื่อปรึกษาหารือ ว่ากล่าวตักเตือน ให้ทำทัณฑ์บน หรือมีข้อตกลงร่วมกันเกี่ยวกับวิธีการ และระยะเวลาในการจัดให้เด็กทำงานบริการสังคมหรือทำงานสาธารณประโยชน์ และอาจวางข้อกำหนด เช่น ให้ผู้ปกครองระมัดระวังมิให้เด็กออกนอกสถานที่อยู่อาศัยในเวลากลางคืน เว้นแต่มีเหตุจำเป็นหรือไปกับผู้ปกครอง หรือมิให้เด็กเข้าไปในสถานที่หรือท้องที่ใดอันจะจูงใจให้เด็กประพฤติตนไม่สมควร

แต่ถ้าปรากฏว่าผู้ปกครองของเด็กฝ่าฝืนมาตรการดังกล่าวข้างต้น หรือละเลยไม่ดูแลเด็ก พนักงานเจ้าหน้าที่ก็จะให้คำแนะนำแก่ผู้ปกครอง หากผู้ปกครองยังไม่ปฏิบัติตามอีก พนักงานเจ้าหน้าที่จะยื่นคำขอต่อปลัดกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ผู้ว่าราชการจังหวัด นายอำเภอ เพื่อเรียกผู้ปกครองมาทำทัณฑ์บนว่า จะไม่ทำกระทำการใดอันมีลักษณะเป็นการให้การเลี้ยงดูโดยมิชอบแก่เด็กอีก และให้วางประกันเป็นจำนวนเงินตามสมควร แต่จะเรียกประกันเกิน 2 ปีไม่ได้ ถ้าผู้ปกครองของเด็กกระทำผิดทัณฑ์บน ก็ให้รับเงินประกันเข้ากองทุนคุ้มครองเด็ก ทั้งนี้ตามมาตรา 39 พรบ.คุ้มครองเด็ก

(update 20 ตุลาคม 2004)
[ ที่มา... นิตยสารบันทึกคุณแม่ ปีที่ 10 มิถุนายน 2547 ]

[ BACK TO LIST]

main

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600