ภาษาเป็นเครื่องมือในการสื่อความหมายที่สำคัญ เป็นกุญแจนำไปสู่การเรียนรู้
เด็กที่มีความผิดปกติหรือความบกพร่องด้านภาษา ไม่ว่าจะเป็นการเข้าใจภาษา การรับรู้ภาษาจากผู้อื่น
หรือการสื่อความให้ผู้อื่นรับรู้ความคิดความต้องการของตน จึงควรได้รับการช่วยเหลือโดยเร็ว
ลองสังเกตพฤติกรรมข้างล่างนี้ว่ามีพฤติกรรมใดบ้างที่ปรากฏให้เห็น ไม่ว่าจะนานๆ ครั้งหรือมีระดับน้อย
ก็ควรได้รับการพิจารณา ยิ่งมีข้อความที่ปรากฎให้เห็นมากก็ยิ่งแสดงถึงภาวะเสี่ยงต่อการเป็นเด็กที่มีความผิดปกติด้านภาษา
ซึ่งควรได้รับการวินิจฉัยอย่างเป็นทางการจากผู้เชี่ยวชาญอีกครั้ง
เรียนรู้การพูดได้ช้า
- พูดได้ช้ากว่าวัย
- ต้องรับความช่วยเหลือจากนักแก้ไขการพูด
- การใช้ไวทยากรณ์ให้ถูกต้องทำได้ช้ากว่าวัย
ความยุ่งยากเกี่ยวกับการเรียงลำดับทางภาษา
- พบว่าการเล่าเรื่องตามลำดับเหตุการณ์เป็นเรื่องยาก
- การจำคำคล้องจอง บทดอกสร้อย ชื่อวัน ชื่อเดือน ชื่อปี ชื่อพยัญชนะ ล้วนเป็นเรื่องยาก
- หัดนับเลข และจำตัวพยัญชนะได้ช้า
- เรียงลำดับคำในประโยคไม่ถูกต้อง
ความยุ่งยากในการหาคำ
- หลงลืมท่อนกลางของประโยค
- มักต้องพยายามหาคำที่จำเป็นบ่อยๆ
- ใช้คำหนึ่งแทนอีกคำหนึ่ง
- ลืมชื่อหรือคำที่คุ้นเคย
- ยกมือในชั้น แต่แล้วเกิดจำไม่ได้ว่าจะตอบว่าอะไร
- เรียนรู้ชื่อสีได้ช้า
- มีความยุ่งยากในการเรียนรู้ชื่อตัวอักษร หรือตัวเลข
- พบว่ายุ่งยากที่จะอ่านคำที่เห็นบ่อยๆ
- อ่านไม่คล่อง
ไม่มีความเชื่อมั่นในการพูด
- ไม่เต็มใจพูดกับคนแปลกหน้า
- มักไม่อาสามาพูดหน้าชั้น
- มักไม่ชอบพูดโทรศัพท์
ยุ่งยากในการแสดงออกทางภาษา
- สับสนใจการใช้คำ เช่น เมื่อวานนี้ หรือ พรุ่งนี้
- พูดสลับคำ เช่น เขาหิวข้าว เป็น เขาข้าวหิว
- ยุ่งยากที่จะพูดว่าตนหมายความว่าอย่างไร
- เลิกล้มที่จะพยายามอธิบาย มักพูดว่า ช่างมันเถอะ
- ใช้ท่าทาง สีหน้า และท่าใบ้มากกว่าคนอื่นๆ
ยุ่งยากทางการรับรู้ทางภาษา
- สงสัยว่าจะมีปัญหาในการฟังทั้งๆ ที่การได้ยินเป็นปกติดี
- บางครั้งจับใจความผิดเมื่อรับฟังเรื่องราวบางอย่าง
- ไม่สนุกกับการฟังนิทาน เรื่องราว ชอบดูรูป หรือทำกิจกรรมมากกว่า
- มักลืมเองต่างๆ ที่ครูสอน
- มักมีทีท่าว่าอยู่ในโลกส่วนตัว
- มักทำผิดเมื่อครูมอบหมายงานหรือบอกให้ทำ
- ใช้วิธีดูเพื่อนๆ ที่โรงเรียนว่าเขาทำอะไรกันเพื่อทำตาม
- มักขอให้ครูพูดซ้ำ หรืออธิบายใหม่ให้ชัดเจน
- เบื่อหรือหลุด หากต้องฟังอะไรเป็นเวลานานๆ
ความยุ่งยากเกี่ยวกับการออกเสียง
- มีปัญหาในการเปล่งเสียงตั้งแต่เด็ก
- พูดคำคล้องจองไม่ค่อยได้ หรือพูดได้ไม่ดี
- มีปัญหาในการพูดคำที่มีสัมผัสอักษร
- พบว่าการอ่านออกเสียงเป็นเรื่องยาก (จำเสียงไม่ได้ ออกเสียงควบกล้ำไม่ได้)
- พบว่าการสะกดคำโดยการออกเสียงเป็นความลำบาก ทำได้ยาก
- พูดผิด เอาคำที่เสียงคล้ายกันมาปนเปกัน
ความยุ่งยากเกี่ยวกับภาษาทางสังคม
- ไม่ใช้ภาษาในการแก้ปัญหาทางสังคม กลับใช้กำลังแทน
- ไม่มีทีท่าจะเข้าใจลักษณะของการออกเสียง เช่น น้ำเสียง ความดัง
- ไม่เข้าใจคำพูดตลก ความเปรียบ หรือการพูดเล่นคำ
- ไม่แสดงสีหน้าหรือการสบตาที่เหมาะสม
- ไม่รอจังหวะในการสนทนาเพื่อเปลี่ยนกันพูด
- ไม่ค่อยฟังว่าคนอื่นต้องการอะไร เช่น เหมาเอาว่าผู้ฟังรู้ว่าเขาคือใคร
- พูดดังมากเกินไป เบามากเกินไป หรือเร็วเกินไป
- หัวเสียหรืออารมณ์เสีย เมื่อไม่สามารถเข้าใจตนเอง
- เมื่ออารมณ์ไม่ดีหรือมีปัญหามักอธิบายไม่ได้ว่ามีอะไรที่ไม่พอใจ
- ลืมใช้คำที่แสดงมรรยาททางสังคม เช่น สวัสดี ขอบคุณ ขอโทษ เป็นต้น
ปัญหาเกี่ยวกับกระบวนการได้ยิน
- พบว่ามีความลำบากในการฟังถ้ามีเสียงรบกวน
- ไวต่อเสียงดัง
- วอกแวกง่ายจากเสียงรบกวน
(update 16 กันยายน 2004)
[ ที่มา...
นิตยสารบันทึกคุณแม่ ปีที่ 10 มิถุนายน 2547 ]
|
