ดวงตา

ภาพแห่งวัยเยาว์สดใสสวยงามเสมอ สิ่งประทับใจหลากหลายในชีวิตล้วนเก็บไว้ในความทรงจำ ผ่านทางสายตาของเด็กๆ แต่ชีวิตของหนูจะเป็นอย่างไร หากว่าดวงตาน้อยๆ คู่นี้มีอันต้องมืดมัวลงด้วยอุบัติเหตุ

ธรรมชาติประทานดวงตาให้พวกเรา เพื่อชื่นชมกับความงดงามของโลกใบนี้ เพียงแต่ท่านให้มาเพียงคนละคู่เดียว ดั้งนั้นทั้งผู้ใหญ่และเด็กๆ จึงควรระมัดระวังให้มาก และรู้จักดูแลป้องกันให้ดี เพราะคงไม่มีใครต้องการอยู่ในโลกอันมืดมิด

การบาดเจ็บที่เกิดขึ้นกับดวงตา ที่พบบ่อยแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภทคือ

1. การบาดเจ็บจากของแข็งกระแทกตา

ซึ่งมีโอกาสเกิดขึ้นได้เสมอ ทั้งการที่เจ้าหนูซุ่มซ่ามเดินชน เล่นอัดลูกบอลเข้าหน้าเข้าตากัน โดนเพื่อนชกเข้าที่เป้าตา หรือเล่นของเล่นอันตราย เช่น ปืนอัดลม เศษสิ่งของกระเด็นเข้าตา ก็สารพัดล่ะครับไม่ว่าจะเป็นผงทรายที่เด็กๆ สาดเข้าใส่กัน เล่นเป่าฝุ่นผง เศษไม้เข้าลูกตา หรือแม้แต่ที่บ้าน ยามที่คุณพ่อกำลังไถเครื่องตัดหญ้าเพลินๆ แล้วคุณลูกเดินเข้ามาใกล้ๆ ก็อาจโดนเศษหิน เศษไม้ หรือเศษหญ้าคมๆ กระเด็นเข้าลูกนัยน์ตาแป๋วๆ ของหนูน้อยได้ ซึ่งเหตุการณ์เหล่านี้อาจทำให้เกิดปัญหาดังนี้ครับ
  • หนังตาฟกช้ำ เมื่อมีการกระแทกเกิดขึ้น ส่วนใหญ่แล้วหนังตาจะได้รับการบาดเจ็บร่วมด้วย หากการกระแทกไม่รุนแรง หรือความเร็วของวัสดุต่างๆ ที่มากระแทกไม่สูงมาก อาจพบการบาดเจ็บของหนังตาโดยไม่มีการบาดเจ็บของลูกตาเลยก็ได้ หนังตาบนจะมีการฟกช้ำได้ง่าย แต่อาการบวมช้ำเขียวซึ่งเกิดจากการมีเลือดออกใต้ผิวหนังนั้น จะมีการเซาะลงหนังตาล่างได้ และทำให้บวมมากจนปิดตาได้ การปฐมพยาบาลโดยการกดผ้าชุบน้ำเย็น หรือผ้าห่อน้ำแข็งลงบนหนังตาใน 24 ชั่วโมงแรกจะลดอาการบวมได้มาก อย่างไรก็ตามการกดนี้ต้องรู้ก่อนว่าไม่มีการแตกหรือฉีกของลูกตา

  • เลือดออกที่เยื่อบุตาขาว ในบริเวณตาขาวอาจพบเลือดออกได้ ภายหลังจากการถูกกระแทก หรือแม้แต่การไอจามแรงๆ ก็อาจพบได้เช่นกัน เลือดออกที่ตาขาวนี้ไม่ได้บ่งบอกถึงความรุนแรงของการบาดเจ็บ หากเด็กไม่มีอาการอื่นเช่นเจ็บหรือระคายเคืองตา ไม่มีความจำเป็นต้องให้การรักษาใดๆ รอยเลือดออกนี้จะหายเองได้ภายในสองสัปดาห์

  • สิ่งแปลกปลอมบนเยื่อบุตาขาว สิ่งแปลกปลอมอาจมาจากแรงลม เช่น นั่งบนมอเตอร์ไซค์ด้านลม หรือชิ้นส่วนวัสดุต่างๆ กระเด็นเข้าใส่ สิ่งแปลกปลอมที่ติดบนเยื่อบุตาขาวอาจก่อให้เกิดการระคายเคืองตา มีอาการเจ็บ หรือมีน้ำตาไหลได้ สิ่งแปลกปลอมบางครั้งจะติดบนเยื่อบุด้านในของหนังตาบน ทำให้คุณพ่อคุณแม่มองไม่เห็น ทุกครั้งที่เด็กกะพริบตาสิ่งแปลกปลอมนี้จะขูดลงบนกระจกตา เกิดการถลอกของกระจกตาทำให้มีอาการเคืองตาอย่างมาก

    วิธีการปฐมพยาบาลสิ่งแปลกปลอมนี้คือ การล้างตาด้วยน้ำสะอาด แต่อย่าลืมนะครับว่า หากกลไกการบาดเจ็บบ่งบอกถึงความรุนแรงของการกระแทก เช่น เกิดจากเศษโลหะพุ่งใส่ด้วยความเร็วสูง อย่าล้างตาเอง ให้พบแพทย์เพื่อรับการตรวจก่อนเสมอ หากมีเพียงสิ่งแปลกปลอมบนเยื่อบุตาขาวแต่ล้างไม่ออก แพทย์จะใส่ยาชาเฉพาะที่ให้และใช้ไม้พันสำลีชุบน้ำหมาดๆ เขี่ยออกให้ครับ

  • กระจกตาถลอก แผลถลอกบนกระจกตามักเกิดจากการขูดของวัสดุต่างๆ หรือสิ่งแปลกปลอมที่ตำแหน่งด้านในของหนังตาบน แผลนี้จะทำให้เกิดการระคายเคือง เจ็บอย่างมากได้ การรักษาแผลถลอกบนกระจกตานี้ทำได้โดยการหยอดยาป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรีย และปิดตาไว้นาน 24 ชั่วโมง บาดแผลถลอกจะหายไปเอง

  • สิ่งแปลกปลอมบนกระจกตา บางครั้งสิ่งแปลกปลอมจะกระเด็นไปติดแน่นที่บริเวณกระจกตา โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเภทเศษโลหะซึ่งเกิดจากการเชื่อมโลหะ ซึ่งเด็กสนใจไปยืนดูหรือทดลองทำเป็นต้น สิ่งแปลกปลอมบนกระจกตาทำให้ระคายเคือง น้ำตาไหล ไม่สามารถล้างออกได้ง่าย ต้องพบแพทย์เพื่อหยอดยาชา และเขี่ยออกด้วยไม้พันสำลีชุบน้ำหมาดๆ หรือใช้เข็มเขี่ยซึ่งต้องใช้ความชำนาญ ในกรณีเป็นโลหะทำให้เกิดมีสนิมเกาะอยู่รอบๆ สิ่งแปลกปลอมชิ้นนั้นบนกระจกตาได้ บางครั้งไม่สามารถเอาสนิมออกได้ในวันแรกต้องหยอดยาป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียไว้ก่อน หลังจากนั้น 24 ชั่วโมง กระจกตาจะมีความอ่อนนิ่มลงและการเอาสนิมออกจะกระทำได้ง่าย

  • เลือดออกในช่องลูกตาด้านหน้า มักเกิดจากการกระแทกของปืนอัดลม ลูกเทนนิส บนเส้นเลือดม่านตา ทำให้เกิดเลือดออกขังในช่องด้านหน้าลูกตา ซึ่งมองเห็นระดับเลือดในลูกตาดำได้ คล้ายมองดูระดับน้ำในแก้วน้ำ ภาวะนี้คุณพ่อคุณแม่ต้องให้ความสนใจเป็นพิเศษ เพราะอาจคิดว่าไม่เป็นอะไรจึงไม่ได้พาไปพบแพทย์ หากมีเลือดออกในช่องลูกตานี้ แล้วไม่ได้รับการรักษาจะเกิดภาวะเลือดออกซ้ำได้ร้อยละ 20 ภาวะเลือดออกซ้ำจะมีความรุนแรงกว่าครั้งแรกเสมอ การรักษาภาวะนี้คือการนอนพักแบบอยู่นิ่งเป็นเวลา 5 วัน

2. การบาดเจ็บจากของมีคมแทงทะลุ

การเล่นของมีคม หรือการวิ่งชนเฉี่ยวของมีคม อาจทำให้เกิดการบาดเจ็บของหนังตา และลูกตา การฉีกขาดของหนังตาที่ไม่ลึกและเป็นแผลในแนวนอน ไม่มีการบาดเจ็บในลูกตา คุณพ่อคุณแม่อาจจะดูแลเองได้โดยการทำแผลธรรมดา แต่หากแผลลึก เป็นแผลในแนวตั้ง มีการฉีกขาดของขอบหนังตาหรือมีอาการเคืองตา เจ็บตาร่วมด้วยควรพาเด็กไปพบแพทย์ การบาดเจ็บจากของมีคมแทงทะลุเข้าไปในลูกตาจะต้องนำเด็กส่งโรงพยาบาล โดยหลีกเลี่ยงการดึงของมีคมนั้นออกมาจากลูกตา

ข้อควรระมัดระวังในการปฐมพยาบาลแก้ไข
เมื่อมีการบาดเจ็บจากการกระแทกหรือของมีคมแทงทะลุในลูกตา

ในกรณีที่มีการบาดเจ็บที่รุนแรง เช่น ถูกกระแทกอย่างแรงโดยลูกบอล ลูกเทนนิสถูกยิงโดยกระสุนปืนอัดลม หรือถูกทิ่มแทงโดยวัสดุมีคม หรือถูกของมีคมบาด แทง ข้อควรระวังอย่างยิ่งคืออย่าล้างตาแม้ว่ามีอาการเจ็บหรือระคายเคือง อย่ากดลงบนลูกตา เพราะหากมีการบาดเจ็บถึงขั้นฉีกขาดของลูกตาแล้ว การกดจะทำให้ชิ้นส่วนต่างๆ ทะลักออกมาได้

การปฐมพยาบาลที่ต้องหลีกเลี่ยงคือการใช้ผ้ากอซหรือผ้าสำลีกดอัดลงบนลูกตาและปิดแน่น ให้ใช้เพียงผ้ากอซวางเบาๆ และปิดเทปที่มุมบน-ล่างเบาๆ หรือให้ใช้ที่ครอบลูกตาแทน เช่น โลหะครอบลูกตา หากหาไม่ได้ให้ใช้ถ้วยกระดาษแบบกรวย หรือกระป๋องขนาดที่เหมาะสมต่างๆ ครอบลูกตาไว้เพื่อป้องกันเด็กใช้มือจับกด


3. การบาดเจ็บจากสารเคมี หรือความร้อน

ไม่ว่าจะเป็นกรด ด่าง น้ำยาเคมีต่างๆ (น้ำยาล้างจาน, น้ำยาซักผ้า, ล้างห้องน้ำ, เช็ดกระจก, น้ำมันเครื่อง ฯลฯ) สิ่งที่ต้องทำโดยทันทีคือ จะต้องรีบล้างตาโดยเร็ว และล้างด้วยน้ำสะอาดเป็นจำนวนมากกว่า 1 ลิตรขึ้นไป หากมีอาการระคายเคืองมาก หรือรู้ว่าสารเคมีที่สัมผัสนั้นเป็นกรดหรือด่างที่รุนแรงห้ามขยี้ตา ซึ่งเด็กๆ หรือแม้แต่ผู้ใหญ่มักกระทำเสมอ โดยเฉพาะเวลาที่เคืองตา ดังนั้นควรห้ามเด็กๆ และอธิบายว่า การขยี้ตานั้นจะทำให้บาดแผลที่ตาถลอก และแผลจะลึกมากขึ้น หลังการล้างตาให้ครอบตาก่อนพาส่งพบแพทย์

พูดถึงสารเคมี ก็อดนึกถึงเจ้าตัวร้ายอีกตัวไม่ได้ มันก็คือเจ้ากาวสารพัดประโยชน์ หรือที่เรียกกันติดปากแล้วว่า "กาวตราช้าง" คุณสมบัติของมันคือแปะปุ๊บติดปั๊บ และเปรียบเปรยกันว่าติดได้เหนียวแน่นทนทานยิ่งกว่า "พลังช้าง" เสียอีก แต่ความน่าทึ่งของมันกลับกลายเป็นความน่ากลัวได้หากเจ้ากาวช้างที่ว่านี้กระเด็นเข้าไปในลูกตาของคน กรณีตัวอย่างที่เกิดขึ้นมากมายซ้ำแล้วซ้ำอีกมีทั้งการบีบกาวให้ออกทางหัวหลอดตามปกติ แต่ดันทะลุออกมาทางก้นหลอด! แล้วกระเด็นเข้าไปในดวงตาของคนบีบ!!!

กรณีหยิบยาหยอดตา แต่ดันไปหยิบหลอดกาวตราช้าง เพราะลักษณะหลอดคล้ายกันมาก คนหยิบรู้ตัวหลังจากหยอดตาเข้าไปแล้ว 2 หยด
กรณีเด็กน้อยคนที่กำลังง่วนทำงานศิลปะส่งครู โดยมีน้องสาวยืนชื่นชมอยู่ใกล้ๆ ในขณะที่คนพี่บีบกาวช้างแต่คงบีบแรงไปหน่อย จึงทำให้น้ำกาวอันทรงพลังพุ่งปรี๊ด เข้าไปในลูกตาของน้องสาวโดยทันที…

กาวช้างนี้จึงควรเป็นของ "ต้องห้าม" สำหรับเด็ก!!!
ฤทธิ์ ของเจ้ากาวสารพัดประโยชน์นี้จะทำให้ปวดแสบปวดร้อน ทันทีที่โดนตาให้รีบล้างน้ำให้มากๆ ก่อนนำส่งพบแพทย์ กรณีกาวมาติดที่หนังตา ไม่ปวดแสบปวดร้อน ให้ล้างเปลือกตาด้วยน้ำอุ่นๆ บ่อยๆ แล้วหนังตาจะค่อยๆ หลุดออกจากกันภายใน 1-4 วัน (อย่าใช้แรงดึงเพื่อแยกหนังตานะครับ เพราะจะเกิดเป็นบาดแผลติดเชื้อ จะยิ่งยุ่งเข้าไปใหญ่)

สำหรับแผลความร้อนบนกระจกตา ซึ่งมักเกิดจากบุหรี่ เตารีด หรือน้ำมันร้อนกระเด็น อาจทำให้กระตามีสีขาวขุ่น อย่างไรก็ตามน้ำตาที่เคลือบลูกตาอยู่จะลดความรุนแรงของความร้อน การรักษาทำได้โดยให้รีบล้างตาด้วยน้ำสะอาดให้มากๆ และนานๆ เพื่อลดความร้อน และล้างเศษสิ่งแปลกปลอมชะล้างเนื้อเยื่อที่ถูกลวกเผาเป็นรอยไหม้ให้หลุดออกไป หยอดตาด้วยยาป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรีย และปิดตาไว้ จากนั้นรีบไปหาคุณหมอ อาการกระจกตาขุ่นขาวจะดีขึ้นและหายเองได้ต่อไป


การป้องกันไม่ให้เกิดการบาดเจ็บในดวงตา

ควร…สอนและดูแลเด็กใกล้ชิด โดยเฉพาะเด็กเล็ก และเด็กที่ซน การสอนทำ โดยการเดินสำรวจรอบบ้านกับเด็กและบอกเขาว่าถ้าชนะจะเกิดอะไรขึ้น ตอบคำถามเมื่อเขาสนใจ อยากรู้ จะช่วยให้เด็กสามารถเรียนรู้การป้องกันด้วยตนเองได้ สอนเด็กอย่าให้จ้องมองตู้ไมโครเวฟ จ้องมองดวงอาทิตย์ ทิ่มแทงกันด้วยวัสดุแหลมคม เล่นของเล่นอันตราย วิ่งโดยไม่ระมัดระวัง เล่นสารเคมี หากบาดเจ็บอย่าขยี้ กดบีบลูกตา
ควร…ก่อนที่คุณพ่อคุณแม่จะใช้เครื่องตัดหญ้า ควรเก็บกวาดบรรดากิ่งไม้ เศษไม้ ก้อนหิน ก้อนกรวดให้ออกจากสนามเสียก่อน แล้วระหว่างที่เครื่องกำลังทำงานอย่าให้ลูกๆ เข้ามาใกล้ เลยครับ

ควร… ดูแลตรวจตราของเล่นของเด็กๆ อะไรที่คิดว่าจะเป็นอันตราย โดยเฉพาะกับดวงตา ก็ควรเก็บขึ้นหรือโยนทิ้งหรือทำลายทิ้ง และอย่าให้ลูกเล่นพวกปืนอัดลม ใส่ลูกแก็ปทั้งหลาย หรือพวกมีดพกพลาสติก ลูกดอกปาเป้า หรือแม้พวกวัตถุระเบิดทั้งหลาย เช่น เม็ดมะยม เม็ดกระเทียม ดอกไม้ไฟ ประทัด ฯลฯ

ควร… เก็บบรรดาสารพัดน้ำยาให้พ้นตาพ้นมือเด็กๆ และหากจะเก็บไว้ในที่สูงก็ควรปิดฝาให้แน่นๆ เวลาเอื้อมมือไหยิบใช้งานจะได้ไม่หกรดใบหน้าและนัยน์ตาของผู้หยิบ
พ่อแม่เพื่อนบ้าน ทุกคนในชุมชนช่วยกันสำรวจและแก้ไขสิ่งแวดล้อม อันตรายอันจะนำไปสู่การบาดเจ็บในเด็กอย่าปล่อยปละละเลยเมื่อพบเห็นสิ่งแวดล้อมเสี่ยง เช่น เห็นรถตู้ที่กระจกข้างหลุดออกเหลือแต่ตอแหลมคมที่เด็กจะวิ่งมาชนได้ที่ระดับลูกตาพอดี เป็นต้น เพื่อช่วยกันดูแลดวงตาคู่น้อยๆ ของเด็กๆ ให้มองเห็นโลกที่สวยงามนี้ต่อไปนานๆ


(update 25 มีนาคม 2002)
[ ที่มา... กรุงเทพวันอาทิตย์   ปีที่ 15 ฉบับที่ 5483 (360) วันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2546 ]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600