1. เด็กขาดความรักความอบอุ่นในครอบครัว

2. มีปมด้อยเรื่องเรียนหรือปัญหาครอบครัว

3. ขาดทักษะในการสร้างสัมพันธ์กับผู้อื่น

4. เด็กขาดความเชื่อมั่นในตนเอง อ่อนแอ ไม่กล้าแสดงออก

1. ไม่ดุว่า ให้เด็กได้เล่าระบายความรู้สึกนึกคิด และคอยให้คำแนะนำปรึกษา

2. ประคับประคองให้กำลังใจ ให้เด็กเห็นคุณค่าในตนเองโดยพูดถึงส่วนดีของเด็ก

3. ให้เด็กได้มีโอกาสพบปะผู้อื่น ฝึกให้เขาได้เรียนรู้ ปรับตัวและสร้างสัมพันธภาพกับบุคคลอื่น เช่น พาไปงานเลี้ยง หรืองานสังคมอื่นๆ

4. สนับสนุนให้กล้าแสดงออก เพื่อให้เกิดความมั่นใจในตนเอง กล้าพูดคุยกับคนอื่น

1. ชอบเอาชนะ

ธรรมชาติของเด็กนั้น การเล่นถือเป็นเรื่องจริงจังมาก เพราะพวกเขายังเด็กเกินกว่าจะเข้าใจว่าการเล่นพลาด เล่นแพ้นั้น ไม่ได้สลักสำคัญอะไรเท่ากับการมีชีวิตอยู่ การเล่นเป็นแค่เกม เกมหนึ่งเท่านั้น เด็กส่วนใหญ่จะถือเอาชัยชนะเป็นกรรมสิทธิ์และอิ่มเอมใจ ชัยชนะไม่ว่าเรื่องใดๆ ก็ตาม เด็กมักจะถือเป็นความสำเร็จใจช่วงเวลานั้น ในขณะที่เด็กหลายคนเมื่อแพ้จะรู้สึกล้มเหลว ล่มสลาย ยอมรับไม่ได้

นิสัย “ชอบเอาชนะ” นอกจากจะเกิดจากธรรมชาติของเด็กที่ต้องการเป็นผู้ชนะแล้ว ปัจจุบันพบว่า พ่อแม่บางคนคิดว่าโลกทุกวันนี้นั้นเป็นโลกของการแข่งขัน และคนชนะเท่านั้นถึงจะอยู่รอดได้ จึงผลักดันให้ลูกเข้าสู่การแข่งขันตั้งแต่เยาว์วัย การเล่นด้วยกันของเด็กแทนที่จะเน้นไปที่ความสนุกสนานกลับพุ่งเป้าไปที่ชัยชนะ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการทะเลาะวิวาทกันของเด็กและเป็นที่มาของความล้มเหลวในการอยู่ร่วมกันในสังคม

แนวทางแก้ไขหากลูกมีพฤติกรรมชอบเอาชนะ

พ่อแม่ควรจะปลูกฝังให้ลูกมี “น้ำใจนักกีฬา” รู้แพ้ รู้ชนะ รู้อภัย เพราะไม่ว่าสังคมทุกวันนี้จะเป็นสังคมแห่งการแข่งขันหรือไม่ สังคมไทยในอนาคตจะเป็นสังคมแบบใดก็ตาม ย่อมมีพื้นที่ให้คนที่มีน้ำใจนักกีฬายืนหยัดอยู่ได้เสมอ และที่สำคัญพ่อแม่ควรเป็นแบบอย่างที่ดีให้กับลูก ใช้เวลาว่างเล่นเกมต่างๆ กับลูกบ้างและต่อต้านเขาแต่พอประมาณ ไม่ให้เขาชนะได้ง่ายจนไม่รู้สึกท้าทาย เด็กที่เคยได้รับชัยชนะในการเล่นอย่างจริงๆ จังๆ กับผู้ปกครองนั้น มักจะมีความรู้สึกอยากเอาชนะเพื่อนน้อยลง

2. ไม่ชอบแบ่งปัน

เด็กส่วนใหญ่มักจะผูกพัน รัก และรู้สึกเป็นเจ้าเข้าเจ้าของของเล่นหรือสมบัติของตัวเองทุกชิ้น การที่จะให้เด็กแบ่งปันของๆ ตัวเองไปให้คนอื่นนั้นจึงเป็นเรื่องที่เด็กต้องการกำลังใจอย่างมากในการกระทำ อย่างไรก็ตามผู้ใหญ่ไม่ควรบังคับให้เขา “ต้อง” ทำเช่นนั้นเด็ดขาด

แนวทางแก้ไขหากลูกมีนิสัยไม่ชอบแบ่งปัน

ในตอนแรกผู้ปกครองต้องเคารพในการครอบครองทรัพย์สินของพวกเขา เพราะเมื่อใดก็ตามที่เด็กมีความมั่นคงในสิ่งที่เขาเป็นเจ้าของแล้ว เขาก็จะสามารถแบ่งปันให้ผู้อื่นได้ ผู้ปกครองสามารถอธิบายให้เขารับทราบได้ว่า เพื่อนจะรู้สึกอย่างไรถ้าเขาไม่แบ่งปันของเล่นให้ สอนเขาด้วยคำพูดง่ายๆ ชัดเจนในเรื่อง “ใจเขาใจเรา” พ่อแม่อาจจะขอความคิดเห็นจากเขา ดึงเขาเข้ามามีส่วนร่วมในการหาวิธีที่จะแบ่งปันของเล่นกับคนอื่นอย่างไร เด็กบางคนอาจจะตกลงกับพ่อแม่ว่าจะเก็บของเล่นพิเศษๆ ไว้ในที่พิเศษเพื่อไม่ให้เพื่อน หรือเด็กคนอื่นมาแย่งหรือนำไปเล่น อันจะเป็นเหตุให้ทะเลาะกัน บางโรงเรียนกวดขันเรื่องนี้มาก โดยการไม่อนุญาตให้นักเรียนนำของเล่นไปเล่นที่โรงเรียนเพราะนอกจากกลัวหายแล้วยังจะเป็นสาเหตุให้เด็กๆ ทะเลาะกันได้

3. ชอบโกง

เมื่อเป็นเรื่องยากอย่างยิ่งสำหรับเด็กหลายคนที่จะต้องแพ้ ดังนั้น พวกเขาจึงพยายามทุกวิถีทางที่จะหลีกเลี่ยงการแพ้ เด็กที่โกงบ่อยๆ นั้นก็เพื่อหลีกเลี่ยงการพ่ายแพ้ ซึ่งจะทำให้เขารู้สึกว่าเจ็บปวดเกินไป

แนวทางแก้ไขหากลูกมีพฤติกรรมชอบโกง

ถ้าหากผู้ปกครองรับรู้เช่นนี้ก็ควรจะเข้าใจและผ่อนปรนกับเด็กบ้างหากต้องเล่นด้วยกัน หรือบางทีผู้ใหญ่อาจจะพูดถึงเรื่องที่เด็กๆ โกงอย่างเห็นเป็นเรื่องขำ ทำให้ทุกคนหัวเราะ รวมทั้งแทรกคำสอนโทษของการโกงไปในขณะเดียวกัน ให้รู้ว่าเราไม่ได้เห็นดีเห็นงามไปกับการกระทำเยี่ยงนั้น สิ่งนี้จะช่วยคลี่คลายความตึงเครียดของสถานการณ์ได้ และทำให้ช่วยลดพฤติกรรมที่ต้องการจะโกงผู้อื่น เพียงเพื่อต้องการชัยชนะของเด็กๆ อันเป็นสาเหตุซึ่งจะทำไปสู่การทะเลาะวิวาทกันเมื่อต้องไปเล่นกับเพื่อน

"...ถ้าเด็กไม่รู้จักสู้เลย รู้แต่ยอมตลอดก็คงต้องสอนด้วยเหมือนกันครับ วิธีการสอนก็คือ

1. เราทำเป็นแบบอย่าง

2. อ่านนิทานหรือสร้างสถานการณ์สมมุติ เพื่อให้เขาได้แสดงความคิดเห็นว่าในสถานการณ์ต่างๆ เขาควรทำอย่างไร

3. หากเกิดปัญหาขึ้น คงต้องมาทบทวนกัน และสรุปว่าครั้งต่อไปจะทำอย่างไรดี ถ้าเกิดปัญหาอย่างนี้ขึ้นอีก หือถ้าคุณพ่อคุณแม่อยู่ในสถานการณ์นั้น เราก็สามารถแนะนำลูกเลยก็ได้ครับ อย่างไรก็ดี ต้องระวังเหมือนกันว่า หลายครั้งที่เราสอนไป อาจจะทำให้เด็กกลายเป็นคนก้าวร้าวเกินไป ตรงนี้คุณพ่อคุณแม่ควรใช้วิจารณญาณด้วยครับ...”