คุณแม่ที่เคยบีบน้ำนมหรือปั๊มน้ำนมออกมาเก็บไว้ให้ลูกคงมีคำถามในใจว่า
แล้วฉันควรจะเก็บน้ำนมอย่างไร เวลาจะให้ลูกกินต้องอุ่นน้ำนมอย่างไร
วันนี้เรามาไขข้อข้องใจกันนะคะ
มีอะไรบ้างที่คุณแม่ควรเตรียมเอาไว้สำหรับเก็บน้ำนม
- ภาชนะเก็บน้ำนม อาจใช้ขวดแก้วหรือขวดพลาสติกใส ขวดนม ถ้วยหรือชามที่สะอาดนึ่งหรือลวกน้ำร้อนสักหน่อย
ภาชนะนี้ต้องมีฝาปิดมิดชิดหรือจะใช้เป็นถุงเก็บน้ำนม ซึ่งจะมีข้อดีที่ไม่เปลืองที่วาง เขียนข้อความบนถุงได้ พกสะดวก
- ป้ายติดบนขวดเก็บ เพื่อเขียนวันที่ เวลาที่คุณแม่เก็บน้ำนมเพื่อจะได้ใช้ก่อนหลังให้เหมาะเจาะ
- ภาชนะที่ใช้ใส่ถุงน้ำนมกลับมาบ้าน เช่น กระติกน้ำแข็ง
- ตู้เย็น ควรเป็นแบบที่มี 2 ประตู คือช่องเย็นธรรมดา 1 ประตู ช่องแช่แข็ง 1 ประตู
เมื่อคุณแม่ได้น้ำนมแล้วก็รีบเขียนฉลากติดวันที่ เวลาที่เก็บน้ำนมแล้วนำเข้าช่องแช่แข็งไว้
หรือจะแช่ช่องเย็นธรรมดาก็ได้ ถึงคราวจะเอากลับบ้านก็ย้ายมาใส่ในกระติกน้ำแข็งหิ้วกลับบ้านไว้ให้ลูกน้อยในวันรุ่งขึ้น
คุณแม่ที่เลือกแช่ช่องแข็งอาจหิ้วกลับบ้านในสภาพน้ำนมแข็ง พอไปถึงบ้านก็กลับไปแช่ช่องธรรมดาก็ใช้ได้ค่ะ
คุณแม่ต้องไม่ลืมว่าในน้ำนมมีทั้งโปรตีนและไขมัน ดังนั้น เวลาที่เราตั้งทิ้งไว้นานๆ มันจะแยกเป็นชั้นไขมัน
ชั้นโปรตีน ชั้นน้ำบางทีมีสีส้มๆ อีกต่างหาก อันนี้เป็นปกติ อย่าตกใจนึกว่าน้ำนมเสียแล้วโยนทิ้ง เสียดายแย่
ด้วยนมแม่เป็นน้ำนมที่มีชีวิต มีเม็ดเลือดขาว คอยฆ่าเชื้อ มีน้ำตาลที่มีคุณสมบัติพิเศษต่างจากน้ำตาลในนมผสม
จึงทำให้มีโอกาสเสียน้อยกว่านมผสม จากการศึกษาพบว่าน้ำนมแม่ถ้าวางอยู่ในที่ที่มีอุณหภูมิห้องต่ำกว่า 25 องศาฯ
อยู่ได้นาน 4-6 ชม. ถ้าเป็นนมผสมอยู่ได้ 2 ชม. หลังจากนั้นต้องทิ้ง แต่บ้านเราอากาศร้อนหน่อยก็อย่าไว้ให้นานเลยค่ะ
พยายามให้เก็บในที่เย็นไว้ดีกว่า
หลักทั่วไปสำหรับเก็บน้ำนมก็คือ
- ถ้าอยู่ที่อุณหภูมิห้องต่ำกว่า 25 องศาฯ อยู่ได้นาน 4-6 ชม. บ้านเราใช้สัก 3-4 จะเหมาะกว่า
- ถ้าเก็บในตู้เย็นอุณหภูมิต่ำกว่า 4 องศาฯ อยู่ได้นาน 48 ชม. หรือ 2 วัน ควรเก็บในชั้นวางที่ไม่ติดกับประตูตู้เย็น
- ถ้าเก็บในตู้เย็นช่องแช่แข็ง อยู่ได้นาน 1 เดือน
- ถ้าเอาไว้ในตู้เย็นแช่แข็งพิเศษ Deep Freeze ก็จะเก็บได้นาน 6 เดือน
- ไม่ควรทำให้มีการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิบ่อยๆ เช่น เดี๋ยวร้อน เดี๋ยวเย็น
เวลาจะนำน้ำนมมาให้ลูกกินก็นำมาอุ่นหรือทำให้ละลายโดยการงางที่อุณหภูมิห้อง หรือแช่ภาชนะในน้ำร้อน
ห้ามอุ่นโดยการใช้ไมโครเวฟเด็ดขาด เพราะจะทำให้อุณหภูมิน้ำร้อนเกินไป และถ้านำไปต้มก็ยิ่งทำให้คุณค่าของน้ำนม
สิ่งมีชีวิตในน้ำนมถูกทำลายด้วยอีกต่างหาก
คำถามอีกข้อที่ถูกถามบ่อยๆ จากคุณแม่ก็คือ ควรให้ลูกกินนมจากแก้ว จากช้อน หรือจากขวดนม
ถ้าลูกยังเล็กโดยเฉพาะใน 4-6 สัปดาห์แรกควรพยายามเลี่ยงการใช้ขวดนมเพราะลูกอาจสับสนในวิธีการดูดนม
อาจป้อนจากถ้วยหรือช้อน แต่ส่วนมากแล้วคุณแม่มักเริ่มต้องเก็บน้ำนมไว้ให้เมื่อไปทำงาน ซึ่งลูกก็จะเกินกว่า 6 สัปดาห์แล้ว
การให้จากขวดก็ไม่ทำให้เกิดการสับสนเท่าตอนเล็กๆ แต่ต้องมีช่วงเวลาฝึกให้ทั้งแม่ ลูก คนเลี้ยง สัก 2-3 สัปดาห์ก่อนไปทำงาน
คาดว่าข้อมูลนี้คงจะช่วยทำให้คุณแม่สบายใจขึ้นนะคะ คุณพ่อพยายามคอยให้กำลังใจคุณแม่ด้วยแล้วกัน
(update 20 สิงหาคม 2004)
[ ที่มา..
นิตยสารดวงใจพ่อแม่ ปีที่ 9 ฉบับที่ 99 มกราคม 2547 ]
|
