เตือนก็ไม่ได้ สอนสั่งก็ไม่ได้ สั่งสอนยิ่งไม่ได้ใหญ่ ปัญหามิได้อยู่ที่วัยรุ่นฝ่ายเดียว แน่นอนว่าในหลายๆ ครั้งวัยรุ่นเป็นผู้ก่อเหตุ แต่ตอนที่ปัญหาเริ่มต้นครั้งแรกนั้นมักเป็นคุณพ่อคุณแม่ต่างหากที่ก่อเรื่อง วันที่คุณพ่อคุณแม่สัมผัสได้ว่าลูกวัยพรีทีนวัยรุ่นของเราชักจะกวนทีน และวุ่นกับเรื่องไม่เป็นเรื่องมากขึ้นทุกทีๆ คุณพ่อคุณแม่ก็มักจะออกปากเตือน หรือสอนสั่งเหมือนทุกครั้ง แต่ครั้งนี้ไม่ได้ผลเหมือนทุกครั้ง! เป็นเวลาสิบปีที่ลูกเล็กน่ารักของเราเชื่อฟังคำพ่อแม่ พูดอะไรก็ครับ ว่าอะไรก็ค่ะ แม้กระทั่งเมื่อต้นปีก็ยัง "ครับๆ" "ค่ะๆ" ดีๆ อยู่เลย พอปลายปีทำไมคำตอบถึงเปลี่ยนไป " ฮื้อ! ไม่ครับ เพื่อนเขาว่าไม่ต้องไปก็ได้" วาจาแปลกปลอมที่ร่วงจากปากลูกมักมีคำว่า "ไม่" และ "เพื่อนเขาว่า" ประสมเข้ามาเสมอๆ อันเป็นสัญญาณเตือนว่าหมดเวลาสำหรับเราแล้ว หมดเวลาว่าน่าเสียดายแล้ว ยังมีอะไรที่น่ากลัวกว่าหมดเวลาอีกครับ นั่นคือหมดอำนาจ! จากที่คุณพ่อคุณแม่สามารถออกปากเตือนหรือสอนสั่งได้ตลอดมากลับกลายเป็นเตือนก็ไม่ได้ สอนสั่งก็ไม่ได้ สั่งสอนยิ่งไม่ได้ ทำได้แค่นั่งลง รับฟัง คุยกัน ต่อรอง แล้วกัดฟันรอฟังคำตัดสินใจของลูก ว่ามันจะเอายังไง แม้กระทั่งการคุยกัน ก็อย่างที่รู้ๆ กันแหละครับว่าไม่ควรต้อนลูกวัยรุ่น ให้เลือกได้แค่สองช้อยซ์คือ "เยส" ออร์ "โน" แต่ควรเจรจาต่อรอง ให้มัลติเพิลช้อยซ์กับลูกสักสามสี่ทางเลือก แบบว่าให้เรากะมันสามารถพบกันได้ครึ่งทาง ทั้งหมดนี้ทำให้คุณพ่อคุณแม่จำนวนมากรับไม่ได้ รู้สึกว่าตนเองไม่ขลังเหมือนแต่ก่อนอีกต่อไปแล้ว อำนาจที่เคยครอบงำหรือกำกับลูกเล็กไม่สามารถใช้กับลูกวัยรุ่นได้ง่ายๆ คนที่เผชิญปัญหาคนแรกจึงไม่ใช่ลูก เพราะเขาไม่รู้ตัวว่าตนเองพูดคำว่า "ไม่" ใส่หน้าพ่อแม่ไปบ่อยครั้งเพียงใด คนที่ผจญปัญหาคนแรกกลับเป็นคุณพ่อคุณแม่ที่ต้องปรับตัว และยอมรับสถานะใหม่ของตนเอง นั่นคือสถานะตกกระป๋อง เพื่อนๆ ของลูกเป็นผู้กุมอำนาจแทน จริงหรือไม่ล่ะครับที่ลูกวัยพรีทีนฟังเพื่อนมากกว่าฟังเรา การปรับตัวและยอมรับว่าเราไร้อำนาจแล้วมิใช่ของง่ายที่จะทำสำเร็จในชั่วข้ามคืน โดยเฉพาะอย่างยิ่งคุณพ่อคุณแม่ที่เลี้ยงลูกด้วยรีโมตคอนโทรลตลอดมา จะยิ่งรู้สึกว่าไม่ง่ายจากที่เคยโทรศัพท์กลับบ้านมาสั่งโน่นสั่งนี่ ลูกเล็กก็เชื่อฟังไปหมด ประเดี๋ยวนี้มันวางโทรศัพท์ตั้งแต่ยังพูดไม่จบด้วยซ้ำ กลับมาบ้านเพื่อสั่งนี่สั่งนั่นด้วยตนเองก็ยิ่งพบความจริงว่าไม่ฟัง คุณพ่อคุณแม่ที่ไม่เคยให้เวลาลูกมากพอมักจะมาทวงเวลาคืนเอาตอนนี้ ด้วยสำคัญผิดว่าชดเชยเวลาตอนนี้แล้วจะสามารถนำลูกเล็กคนดีคนเก่าคนเดิมคืนมาได้ ไม่ยอมรับว่าตนเองหมดทั้งอำนาจหมดทั้งเวลา เปรียบเทียบกับคุณพ่อคุณแม่ที่เลี้ยงลูกด้วยตนเองและให้เวลาแก่เขาอย่างเต็มที่สิบปีแรก พบว่าคุณพ่อคุณแม่กลุ่มนี้สามารถทำใจได้เร็วกว่า เหตุผลหนึ่งเพราะสิบปีก็อิ่มอกอิ่มใจ อีกเหตุผลหนึ่งคือคุณพ่อคุณแม่กลุ่มนี้วางใจลูกและเคารพการตัดสินใจของลูก อย่าลืมนะครับ การตัดสินใจเป็นของลูกก็จริง แต่มัลติเพิลช้อยซ์ในแต่ละปัญหายังเป็นของทั้งสองฝ่าย จะอนุญาตให้ลูกทำกิจกรรมที่โรงเรียนถึงกี่ทุ่ม จะกลับบ้านกับใคร จะให้พ่อไปรับมั้ย เพื่อนเขาค้างคืนที่โรงเรียนขอค้างด้วยได้มั้ย ทั้งหมดนี้ควรมีเวลาคุยกับเพื่อนให้ได้ตัวเลือก ที่ไม่เข้มงวดจนเกินไป แต่ก็ไม่ปล่อยปละละเลยมากเกินไป คุณพ่อคุณแม่จะนั่งลงคุยเรื่องราวสารพันกับลูกได้ต้องผ่านการทำใจ และยอมรับว่าเราหมดอำนาจชี้นิ้วบงการเขาแล้ว ความจริงก็คือลูกเราเปลี่ยนไปแล้ว ปัญหาระหองระแหงระหว่างพ่อกับลูกชายหรือแม่กับลูกสาวเกิดจากพ่อแม่ทำใจไม่ได้เสียมาก เพราะทำใจไม่ได้จึงมักออกอาการหงุดหงิดไม่พอใจให้ลูกจับสังเกตได้ ลูก (มันคิดว่ามันโตแล้ว) ก็ชักยัวะว่าพ่อแม่ไม่ฟังเหตุผลบ้างเลย พอบรรยากาศชักอำมหิต การคุยกันไม่สนุกหาทางออกกันไม่ได้ จบลงที่เขาก็จะตามเพื่อนไป ทำใจเถอะครับว่าพ่อแม่อย่างเรานั้นมีวันตกจากบัลลังก์ พอทำใจได้วาจาดุดัน เคี่ยวเข็ญบังคับก็มักจะผ่อนลงได้เอง บรรยากาศคุยกันกะลูกจึงจะทำได้ง่ายขึ้นบ้าง ทำใจได้วยว่ามัลติเพิลช้อยซ์ที่ให้ลูกเลือกนั้นมิใช่มีแต่ได้กับเสีย หรือได้ครึ่งเสียครึ่ง ในบางกรณีทางออกของปัญหาวัยรุ่นมีเพียงสามช้อยซ์ คือ เสียหายน้อย เสียหายมาก และเสียหายมากที่สุด เลือกเอา เช่น เรื่องลูกจองโทรศัพท์บ้านคุยทีละสองสามชั่วโมงกับเพื่อน หากป้องกันพฤติกรรมเช่นนี้ได้ก็ควรป้องกันครับ ในบ้านที่ป้องกันไม่ได้ คุณพ่อคุณแม่ก็มักพบว่าตนเองไม่มีอำนาจที่จะแก้ไขเหมือนกัน ทางออกของเรื่องนี้จึงอาจจะมีให้สามตัวเลือกคือ ให้เขาคุยโทรศัพท์ทีละสองชั่วโมงในบ้าน หรือปล่อยเขาไปคุยโทรศัพท์ทีละสองชั่วโมงนอกบ้าน หรือบ่นจนเขาหนีออกไปหาเพื่อนเสียเลย ทำใจนะครับ หมดทั้งเวลา หมดทั้งอำนาจ และมิอาจหวังผลเลิศ (update 25 ธันวาคม 2003) [ ที่มา.. life & family ปีที่ 8 ฉบับที่ 91 ตุลาคม 2546 ]

[ BACK TO LIST]

main

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600