|
เมื่อวานได้รับจดหมายจากแผนกบุคคลให้ไปตรวจสุขภาพประจำปี เห็นรายการมีตรวจ EKG
อยากทราบว่ามันคืออะไร และตรวจเพื่ออะไร และทำไมต้องตรวจด้วยคะ
ธัญญา
|
EKG หรือ การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ นั้น เป็นที่คุ้นหูในหมู่ประชาชนทั่วไป
แต่ก็ยังมีหลายท่านที่ไม่เข้าใจความหมายและประโยชน์ของการตรวจที่แท้จริง EKG คืออะไรกันแน่
มีประโยชน์อย่างไร
EKG บางทีก็มีผู้เรียกว่า ECG ก็คือ การตรวจหัวใจด้วยอุปกรณ์ไฟฟ้า (Electrocardiogram)
ซึ่งตัว K นั้นเป็นภาษาเยอรมัน มาจากคำว่า Kardiac แปลว่า หัวใจ เหมือนกับตัว C
ในภาษาอังกฤษ คือ Cardiac จึงใช้ได้ความหมายเหมือนกัน
ท่านเคยสงสัยไหมว่า ทำไมท่านหรือคนรู้จักป่วยเป็นโรคหัวใจมานาน
แต่ทำไมผลการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจกลับอ่านผลการตรวจออกมาว่าปกติดี ท่านเคยสงสัยไหมว่าเพราะอะไร
การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจบอกให้เราทราบข้อมูลของหัวใจค่อนข้างจำกัด เช่น จังหวะการเต้น ความสม่ำเสมอ
การนำไฟฟ้าในหัวใจ และข้อมูลที่ได้ก็ต้องนำมาแปลผลอีกครั้งจากการซักประวัติ
และการตรวจร่างกายของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ จึงสามารถสรุปได้อีกครั้งว่าหัวใจผิดปกติแน่นอนหรือไม่
ในการแปลผลคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ถ้าเป็นเพียงหลอดเลือดตีบไม่รุนแรงก็อาจตรวจไม่พบความผิดปกติได้
และในการอ่านคลื่นไฟฟ้าหัวใจว่ามีหัวใจโต ก็เป็นสิ่งที่ต้องระมัดระวังมาก เพราะต้องอาศัยการแปลผลความสูงของคลื่นไฟฟ้าเป็นสำคัญ
ความสูงของคลื่นนี้จะมีการแปรผันมาจากอายุ ความอ้วน ความผอม และโรคปอด ฯลฯ และบ่อยครั้งที่คลื่นไฟฟ้าหัวใจอ่านผลออกมาว่า
มีหัวใจโต แต่ความจริงหัวใจอาจไม่โตก็ได้ ในการตรวจขนาดหัวใจโดยอาศัยคลื่นไฟฟ้าหัวใจนั้น มีความไวต่ำมาก
ซึ่งหมายความว่า หัวใจอาจจะโตโดยที่คลื่นไฟฟ้าหัวใจปกติ
ความเหมาะสมในการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ : การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจจะมีประโยชน์
ในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการหัวใจเต้นผิดปกติ ใจสั่น เจ็บหน้าอก ในกรณีที่อายุน้อย ไม่มีอาการผิดปกติ
การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจจะไม่มีประโยชน์ การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจควรตรวจในกรณีที่อายุมากกว่า 40 ปี
และมีปัจจัยเสี่ยงต่อโรคหัวใจ เช่น ไขมันในเส้นเลือดสูง สูบบุหรี่ เบาหวาน แม้ว่าจะไม่มีอาการของโรคหัวใจ
แต่สิ่งเหล่านี้ถือว่าเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจทั้งสิ้น จึงควรที่จะรับการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ
เพื่อเก็บการตรวจไว้เปรียบเทียบกันในอนาคต หรือในกรณีที่มีอาการผิดปกติ เช่น ใจสั่น เจ็บหน้าอก เหนื่อยง่าย
หรือตรวจพบความดันโลหิตสูง ลิ้นหัวใจรั่ว ควรได้รับการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจทันที
ดังนั้น การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจจึงมีความจำเป็นในผู้ป่วยที่เป็นกลุ่มเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ
และมีอาการผิดปกติเกี่ยวกับหัวใจในเวลานั้น ส่วนคนที่มีสุขภาพแข็งแรง ไม่มีปัญหาต่างๆ
ที่เป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ จึงอาจไม่จำเป็นต้องตรวจแต่อย่างใด และเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด
ควรขอคำปรึกษาจากแพทย์ก่อน
นวลจันทร์ ดีพิริยานนท์
พยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลเทพธารินทร์
(update 29 ตุลาคม 2003)
[ ที่มา...
กรุงเทพวันอาทิตย์ ปีที่ 16 ฉบับที่ 5581 (374) วันที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2546]
|
