ถ้าลูกในท้อง เป็นแฝด!

สมัยก่อน การตั้งครรภ์แฝดเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นเองโดยธรรมชาติ แบ่งเป็นสองประเภทใหญ่ๆ คือ แฝดที่เกิดจากไข่ใบเดียว ซึ่งมีอัตราการเกิดประมาณ 1 ใน 250 ของการคลอด ไม่มีความแตกต่างในเชื้อชาติ อายุ

ส่วนชนิดที่สองเป็นแฝดจากไข่สองใบและได้รับการปฏิสนธิพร้อมๆ กัน การตั้งครรภ์แฝดชนิดนี้ จะมีอัตราแตกต่างกันไปตามเชื้อชาติ กรรมพันธุ์ อายุมารดาและจำนวนบุตร

ช่วง 20 ปีมานี้ เมื่อมีการนำยากระตุ้นรังไข่มาใช้กันอย่างแพร่หลาย รวมทั้งวิธีรักษาผู้มีบุตรยากด้วยการกระตุ้นรังไข่ให้ได้ไข่หลายๆ ใบ จากนั้นก็ทำกิฟต์ ทำซิฟต์หรือเด็กหลอดแก้ว วิธีเหล่านี้ได้ทำให้อุบัติการณ์ของการตั้งครรภ์แฝดขึ้นอย่างมากมาย โดยเฉพาะในประเทศตะวันตก เช่น สหรัฐอเมริกา และยุโรป

ส่วนใหญ่มากกว่าร้อยละ 99 ของการตั้งครรภ์แฝดด้วยวิธีดังกล่าวเป็นการตั้งครรภ์แฝดที่เกิดจากไข่สองใบ เช่น การทำเด็กหลอดแก้วที่ใส่ตัวอ่อนเข้าสู่โพรงมดลูกสามตัวอ่อน จะทำให้มีโอกาสเกิดการตั้งครรภ์ ได้ประมาณร้อยละ 30-35 และเมื่อตั้งครรภ์แล้วโอกาสเกิดลูกแฝดมีสูงถึงร้อยละ 25 ซึ่งสูงกว่าอัตราการเกิดในธรรมชาติมาก


ท้องแฝด…เสี่ยงกว่าท้องเดี่ยว

ทีนี้เมื่อตั้งครรภ์แฝดแล้วจะมีปัญหาอะไรล่ะ เพราะพ่อแม่ส่วนใหญ่ที่มีบุตรยาก เมื่อมารับการรักษาและเตรียมตัวที่จะใส่ตัวอ่อนมักพูดกับหมออยู่เนืองๆ ว่าขอลูกแฝด จริงๆ แล้วการรักษาปัญหาผู้มีบุตรยาก หมอเองก็ต้องการให้ตั้งครรภ์ครั้งละ 1 คนเท่านั้น ส่วนการตั้งครรภ์แฝดที่เกิดขึ้นเป็นเหตุบังเอิญที่ไม่ได้ตั้งใจให้เกิด เนื่องจากการตั้งครรภ์แฝดมีความเสี่ยงสูงมากกว่าปกติ

  • ความเสี่ยงของลูก

1. มีโอกาสแท้งลูกมากกว่าปกติ
2. โอกาสที่จะเกิดความพิการแต่กำเนิดสูงกว่าการตั้งครรภ์เดี่ยว
3. ความเสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนดสูงกว่าปกติมาก (อายุครรภ์เฉลี่ยประมาณ 36 สัปดาห์เท่านั้น)
4. น้ำหนักทารกแรกคลอดน้อยมากเมื่อเทียบกับการตั้งครรภ์เดี่ยว
5. พบภาวะเติบโตช้าในครรภ์
6. ทารกในครรภ์ทั้งสองมีการเจริญเติบโตที่ไม่เท่ากัน ทำให้มีขนาดต่างกันมาก หรือมีการถ่ายเทเลือดจากแฝดคนหนึ่งไปสู่แฝดอีกคนหนึ่ง
ปัญหาเหล่านี้นำไปสู่การพัฒนาการของทารกทั้งทางร่างกายและสมองที่ช้ากว่า เมื่อเทียบกับทารกที่คลอดจากการตั้งครรภ์เดี่ยว
  • ความเสี่ยงของแม่ จากการที่ต้องแบกน้ำหนักที่เพิ่มขึ้นอย่างมาก คือ

1. ปวดหลัง
2. มือ เท้าบวม
3. ความดันโลหิตสูงระหว่างตั้งครรภ์
4. ครรภ์เป็นพิษเกิดขึ้นได้บ่อยกว่าปกติ
5. ภาวะเลือดจาง
6. เจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด
7. น้ำเดินก่อนเจ็บครรภ์คลอด พบได้เพิ่มขึ้น

ลูกแฝด กินอยู่อย่างไรในท้อง

เมื่อคุณแม่ตั้งครรภ์แฝด เด็กในครรภ์ทั้งสองคนก็จะถูกในพื้นที่ที่จำกัด ส่วนการได้รับอาหารก็จะถูกส่งผ่านสายสะดือเหมือนครรภ์ปกติ โดยเด็กจะได้รับปริมาณอาหาร ตามขนาดของรกว่าอันไหนใหญ่กว่ากัน (เปรียบเทียบสายสะดือเหมือนกับช้อนตักอาหารสองคันที่มีขนาดต่างกัน ปริมาณที่บรรจุอาหารก็จะต่างกันด้วย) เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้ขนาดของทารกแฝดต่างกัน


ครรภ์แฝดต้องดูแล

เพราะเป็นเรื่องหลีกเลี่ยงไม่ได้ ความสำคัญจึงอยู่ที่การดูแลรักษา ให้การวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่นๆ เช่น การตรวจอัลตราซาวนด์ทางช่องคลอด ก่อนอายุครรภ์ 12 สัปดาห์ สามารถวินิจฉัยภาวะตั้งครรภ์แฝดได้อย่างแม่นยำ และแพทย์จะแจ้งให้แม่ตั้งครรภ์ทราบทันทีว่าเป็นการตั้งครรภ์ที่มีความเสี่ยงสูง ต้องเตรียมตัว และปฏิบัติตัวให้ดีที่สุดเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนและให้ผลการตั้งครรภ์ออกมาดีที่สุด โดย
1. กินอาหารที่มีคุณประโยชน์ ครบหมู่ และได้รับพลังงานเพิ่มขึ้นตามความต้องการที่เพิ่มขึ้นของร่างกาย คือประมาณ 300 กิโลแคลอรีต่อวัน ได้รับธาตุเหล็ก 60-100 มิลลิกรัมต่อวัน และต้องกิน กรดโฟลิก 1 มิลลิกรัมต่อวัน เพื่อสร้างเม็ดเลือด
2. ควบคุมน้ำหนักให้ขึ้นอย่างช้าๆ สม่ำเสมอ รวมแล้วประมาณ 16 กิโลกรัมตลอดระยะเวลาตั้งครรภ์ ซึ่งช่วยป้องกันภาวะบวมมือ เท้า ปวดตามข้อ และปวดหลัง
3. พักผ่อนหลับนอนอย่างเพียงพอ เช่น การนอนพักในช่วงกลางวัน
นอกจากนั้นการลดการทำงานที่ตรากตรำ ไม่เดินมากจนเกินไป การได้รับยาระงับการหดตัวของมดลูก เพื่อป้องกันการเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด เริ่มตั้งแต่อายุครรภ์ระหว่าง 26-28 สัปดาห์เป็นต้นไป ทั้งการได้อยู่ภายใต้การดูแลของสูติแพทย์ผู้เชี่ยวชาญอย่างใกล้ชิด จะช่วยให้โอกาสที่ครรภ์แฝดอยู่รอด จนกระทั่งอายุครรภ์ 37 หรือ 38 สัปดาห์มีมากขึ้น เมื่อสามารถให้ทารกอยู่ในครรภ์ได้นานขนาดนั้น ทารกก็จะมีน้ำหนักตัวมากพอ คือไม่ต่ำกว่า 2,500 กรัม ทำให้เมื่อคลอดออกมาแล้วก็สามารถดูแลได้ เหมือนกับทารกครบกำหนดจากการตั้งครรภ์เดี่ยว

การตั้งครรภ์แฝด ส่วนใหญ่จะไม่ค่อยให้ครรภ์ครบกำหนด 40 สัปดาห์ เหมือนครรภ์เดี่ยว เพราะมักจะมีปัญหารกเสื่อมก่อนเวลา หรือทารกมีภาวะเจริญเติบโตช้าในครรภ์อยู่แล้วจากการที่รกทำงานไม่สมบูรณ์ นอกจากนี้หากครรภ์ครบกำหนด ขนาดของมดลูกจะใหญ่มาก ทำให้โอกาสที่มารดาจะตกเลือดหลังคลอดมีสูงขึ้น จึงพยายามให้ครรภ์แฝดคลอดเมื่ออายุครรภ์ประมาณ 37 หรือ 38 สัปดาห์ สำหรับวิธีการคลอด จะเป็นการผ่าตัดคลอดบุตรทางหน้าท้องหรือการให้คลอดทางช่องคลอดขึ้นกับความเหมาะสม และความชำนาญของสูติแพทย์ที่ให้การดูแลคนไข้รายนั้นๆ ครับ


(update 4 เมษายน 2003)
[ ที่มา.. นิตยสารดวงใจพ่อแม่  ปีที่ 8 ฉบับที่ 85 พฤศจิกายน 2545 ]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600