คุณวิมล เขียนมาถามว่า…

ดิฉันอยากทราบข้อมูลเกี่ยวกับโรคผนังคออักเสบที่เกี่ยวกับกรดในกระเพาะอาหาร ซึ่งหลั่งขึ้นในคอ ทำให้ผนังในคอแดงอักเสบ กินยาลดกรดและยาแก้อักเสบเท่าไหร่ คอก็ยังคงแดงและมีอาการอยู่ บางครั้งเปลี่ยนที่บ่อยๆ ไม่ทราบจะรักษายังไงให้หายขาดค่ะ จึงเรียนมาขอให้คุณหมอช่วยตอบด้วยค่ะ อยากให้คุณหมอเขียนลงในหนังสือใกล้หมอ เพื่อคนอ่านจะได้รู้เรื่องนี้ และป้องกันการเกิดโรคผนังคออักเสบ และโรคนี้อันตรายมั้ยคะ คุณหมอช่วยกรุณาตอบด้วยนะคะ

1. VIRAL PHARYNGITIS คออักเสบเกิดจากเชื้อ Virus เป็นสาเหตุที่พบบ่อยมากที่สุด บางทีเป็นไวรัสที่มาจากเชื้อหวัด เช่น หวัดลงคอทำให้คออักเสบ คุณอ้าปากกว้างๆ ใช้ไม้กดลิ้นดู หายใจเข้าทางปากลึกๆ ก็จะเห็นคอแดงอักเสบ

การรักษาโดยตรง คือ ยาฆ่าเชื้อไวรัสไม่มี ส่วนมากจะเป็นยาประคับประคองตามอาการ เช่น ยาแก้ไข แก้หวัด แก้เจ็บคอ วิตามินซี ยาแก้ไอ ยาลดน้ำมูก ยาลดบวม (Danzen) ยาอมแก้เจ็บคอ แก้ระคายเคือง

2. BACTERIAL PHARYNGITIS เป็นการอักเสบจากเชื้อ Bacteria เกิดจากเชื้อแบคทีเรียเรียกว่า สเตร๊ฟโตค้อกคัสเป็นส่วนใหญ่ จะเจ็บคอมาก ถ้าคุณอ้าปากดูคอจะเห็นคอบวมแดงเป็นหนอง ส่วนมากจะเกิดร่วมกับต่อทอนซิลอักเสบด้วยเสมอ

การรักษา แพทย์ในโรงพยาบาลกล้วยน้ำไทจะเห็นด้วยกับการใช้ยาปฏิชีวนะ เช่น ยาม้อกซี่ซิลลิน, เพนนิซิลลิน, แบ้คทริม และยาลดบวม DENZEN คนไข้มักจะมีอาการไข้สูง เจ็บคอมาก ปวดศีรษะ เสียงแหบๆ เบื่ออาหาร นอนไม่หลับ อาเจียน น้ำหนักลด ถ้าหากเป็นมากอาจจะต้องให้ยาปฏิชีวนะในน้ำเกลือ

3. REFLUX PHARYNGITIS สาเหตุเกิดจากการล้นขึ้นมาของน้ำย่อย และกรดในกระเพาะอาหาร เหมือนอาการของคุณวิมล ทำให้หลอดอาหารส่วนต้นเกิดการอักเสบเรียกว่า REFLUX ESOPHAGITIS แล้วก็เลยขึ้นมาที่คอด้านใน เรียกว่า REFLUX PHARYNGITIS จะรู้สึกเปรี้ยว มีกลิ่นเรอของน้ำย่อยมาจากกระเพาะอาหาร เรียกว่า GASTRITIS คือ โรคกระเพาะอาหารอักเสบ ซึ่งอาจจะเกิดจากยาระคายกระเพาะอาหาร เช่น เพร็ดนิโซโดน อาหารที่รสเผ็ดจัดเกินควร

การกินยาลดกรดรักษาอาการอักเสบแบบ Reflex นี้ไม่หายครับ เพราะว่าต้องรักษาที่ต้นเหตุ คือ กระเพาะอาหารอักเสบ ต้องรักษาด้วยยา Ranidine หรือ Cimethidine ซึ่งยาพวกนี้ต้องแพทย์สั่งเท่านั้น เพราะเป็นยาอันตรายมาก ส่วนยาแก้อักเสบปฏิชีวนะ ที่คุณวิมลกินนั้น จะใช้ได้เฉพาะ Bacteria เท่านั้น

4. การระคายเคืองคอ IRRITATION เช่น การสูบบุหรี่จะระคายเคืองมาก กินเหล้าระคายคอ อาหารเผ็ดจัด พริกไทรสจัด สมุนไพรแปลกๆ หลายอย่างระคายคอมาก

การใช้เสียงมากจะระคายคอทำให้คอแดง คออักเสบและเสียงแหบ

การสำลักพริกเผ็ดเข้าหลอดลมจะระคายคอ และเคืองมาก ปัญหาคอเจ็บเป็นปัญหาใหญ่ นาน และเรื้อรัง

5. โรคภูมิแพ้ ALLERGY ถ้าหากเป็นที่จมูก จะเรียกว่า Rhimtis คือ คัดจมูก น้ำมูกไหล แต่ถ้าลงไปที่คอจะเกิดอาการเจ็บคอ ภูมิแพ้ เรียกว่า ALLERGY PHARYHGITIS มีหลานสาวคนหนึ่งเธอทำงานเป็นแอร์โฮสเตสบนเครื่องบินสายการบินญี่ปุ่น ซึ่งอนุญาตให้ผู้โดยสารสูบบุหรี่ได้ หลังจากทำงานมา 5 ปี ก็เกิดอาการเจ็บคอ คอแดง คออักเสบตลอดทั่วปี เพราะว่าแพ้ควันบุหรี่และอากาศในเครื่องบิน ฉีดยากินยาตลอดทั้งปีก็ไม่หาย พอเปลี่ยนอาชีพออกจากเครื่องบินมาทำงานที่การไฟฟ้าฝ่ายผลิต ได้อากาศสดชื่นริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา อาการก็หายเป็นปลิดทิ้ง ไม่มีอาการเจ็บคออีกเลย โดยไม่ต้องกินยาแม้แต่เม็ดเดียว

โรคนี้เป็นโรคที่ไม่เป็นอันตราย แต่น่ารำคาญที่เจ็บคอไม่หาย เป็นนาน เรื้อรัง ไม่หายขาด และต้องกินยาบ่อยๆ จนน่าเบื่อ