" ทำไมเอาโมเดลชิ้นนั้นไปต่อตรงปีกล่ะลูก" คำทักท้วงประมาณนี้จากพ่อเป็นระยะ ขณะเจ้าป๊อบประกอบโมเดลเครื่องบิน ทำให้มโนนึกของเด็กชายขาดเป็นช่วงๆ ก่อนที่แม่จะเข้าไปแทรกแซง

" พ่อก็…ปล่อยให้เจ้าป๊อบลองผิดลองถูกบ้างเหอะ" แม่ว่าอย่างนี้ พ่อถึงสงบปาก ปล่อยให้เจ้าป๊อบครุ่นคิดกับงานต่อโมเดลเครื่องบินตรงหน้าอย่างมีสมาธิ

สัมพันธภาพอันหลากหลาย

9 ขวบนั้นอยู่ระหว่าง 8 ขวบที่ร่าเริง กับ 10 ขวบที่เป็นมิตร ในช่วงวัยนี้ แม้จะอยากอยู่เงียบๆ เพื่อคิด แต่เขาก็จะค่อยๆ เริ่มสร้างสัมพันธ์กับคนมากหน้าหลายตาขึ้น และจะลึกขึ้นกว่าเมื่อ 8 ขวบ กับพี่น้องนั้น ก็พอมีช่วงเวลากลมเกลียวให้พ่อแม่พักหูจากเสียงโต้เถียงเรื่องเล็กเรื่องน้อยที่เหมือนไม่เป็นเรื่อง แต่มันใหญ่โตนักสำหรับเด็กๆ

สำหรับแม่ เมื่อปีก่อนตอน 8 ขวบ น้องแป้งติดแม่มาก…เอาแต่แม่คนเดียวตลอดเวลา อะไรๆ ก็ "แม่บอกว่า…" มาปีนี้น้องแป้งมีคู่ซี้คนใหม่เป็นพี่แน็ตข้างบ้าน อะไรๆ ก็ "พี่แน็ตบอกว่า…" ตื่นเช้ามาก็จะไปบ้านพี่แน็ต บ่ายคล้อยโน่นถึงจะกลับ

ส่วนนายพีลูกป้า พีอายุ 9 ขวบเหมือนกัน เห็นไปซ่อมจักรยานอยู่กับยามหน้าหมู่บ้าน…ซ่อมกันอยู่นั่นแล้ว ซ่อมจนจักรยานแปลงรูปไปหลายคัน แม่เจ้าพีบอกว่าบางทีก็ชอบไปเล่นทอยกองกับพี่รปภ.ที่โรงเรียน…อันนี้ป้าเขาไม่ว่า บอกว่าเด็กผู้ชาย ปล่อยมันไปเรียนรู้เถอะ แถมป้ายังขำว่าท่าเจ้าพีจะชอบเล่นกับ 'คนในเครื่องแบบ'

เมื่อออกไปสร้างสัมพันธ์กับคนนอกบ้านมากขึ้น สนใจจดจ่อกับเรื่องต่างๆ นานขึ้น ก็แทบมองไม่เห็นแม่ในบางครั้ง และบางทีที่แม่เรียกให้ช่วยหยิบนั่นทำนี่ วัย 9 ขวบเขาแทบจะไม่ได้ยิน ไม่ได้ตั้งใจนะ แต่ไม่ได้ยินจริงๆ และถ้าได้ยิน แต่เป็นเรื่องไม่มีเหตุผล ก็อย่าหวังว่าเขาจะทำตามโดยง่าย ก็เพราะเขาเริ่มคิดเองเป็นแล้ว อย่ามาบงการเสียให้ยาก ยิ่งถ้าจะปฏิบัติต่อเขาเหมือนผู้ใหญ่…ตัวเล็กๆ เขาก็จะยินดีมาก

วัย 9 ขวบ อยากเป็นนายตัวเอง อยากถือกุญแจบ้าน…เพราะมันคือสัญลักษณ์หนึ่งของการเติบโต คิดได้เอง มีความรับผิดชอบ

กับพ่อ เขาจะรู้สึกภูมิใจในอาชีพพ่อ ในความเป็นพ่อ และจะรู้สึกแย่ไปเลยถ้าพ่อจะติติงหรือดุ เพราะพ่อนั้นมีสภาพเหมือน เพื่อนคนหนึ่ง ที่เขานับถือใน ความคิด ทั้งๆ ที่ก่อนหน้านั้นยังคุยกันไม่ได้เท่านี้

กับปู่ย่าตายาย วัย 9 ขวบเขาก็ชอบ ถ้าลองได้คุยกัน ปู่ย่าตายายจะเป็นผู้ช่วยชั้นยอดในการกระตุ้นความคิด และจินตนาการของหลาน แถมยังใจดีกับหลานกว่าพ่อแม่เสียอีก ทั้งทำกับข้าวก็อร่อยกว่าแม่ มีตู้ลิ้นชักให้เปิดค้นของเก่าๆ มาดู มาคิด มาพิจารณา แม้แต่สีผมหรือแว่นตาของผู้ชรา ก็เป็นเรื่องให้เขาสงสัยชวนพูดคุยได้

ช่วงวัยนี้มีความแตกต่างหลากหลาย เนื่องจากสามารถคิดได้มากขึ้น และเด็กทุกคนมีต้นแบบที่ต่างกันไป จึงเห็นการจับกลุ่มของพวกคอเดียวกันมากขึ้น เช่นกลุ่มต่อโมเดลตุ๊กตุ่นตุ๊กตา กลุ่มเล่นหนังยาง กลุ่มจักรยาน กลุ่มเตะบอลโกล์รูหนู กลุ่มสะสมกระดาษห่อทอฟฟี่ กลุ่มสร้างสรรค์พลิกแพลงเกม…ซ่อนหานี่ก็ไม่เล่นธรรมดา แต่จะมีลูกเล่นซับซ้อนขึ้นไปอีก กลุ่มทายปัญหาอย่างพวกแก๊ง อะไรเอ่ย ก็จัดเป็นกลุ่มใช้ปัญญาที่วัย 9 ขวบ ชอบกันเป็นพิเศษ รวมถึงพวกชอบจัดเก็บสะสมแสตมป์ หรือเก็บตุ๊กตาแบ่งหมวดชุดไว้ในสมุดแต่ละหน้า

บางคราวเลยไปถึงขอค้างบ้านเพื่อน หรือไม่ก็ไปสนุกติดพันอยู่กับเด็กๆ ข้างบ้านคุณยาย ไม่อยากกลับบ้าน จนจะเปิดเทอมอยู่วันสองวันนี่แล้ว ถึงยอมกลับ

เพราะความหลากหลายที่มาจากความช่างคิดและสิ่งแวดล้อมที่ไม่ซ้ำกันนี้เอง บางครั้งจึงทำให้พ่อแม่ของวัย 9 ขวบคาดเดาไม่ถูก ว่าลูกคนนี้นี่ยังไงกันแน่ เดี๋ยวก็สนุกสนานเฮฮา เดี๋ยวก็เงียบได้เป็นชั่วโมงๆ

มีวิจัยของสถาบันจิเซลล์พบว่า วัย 9 ขวบนั้นมีจุดเด่นที่ภาษาและการแสดงออก หลายคนสามารถพูดคุยแสดงความคิดได้ดีมาก ส่วนวิจัยของดร.เฮอร์แมน ที.เอ็พสไตน์ จากมหาวิทยาลัยแบรนดีส์ พบว่า สมองวัย 9 ขวบ เปิดรับความหลากหลายได้ดีเป็นพิเศษ แถมในสปีดที่เร็วเสียด้วย รวมถึงมีช่องรับสิ่งใหม่ๆ เกิดขึ้น

เมื่อเป็นช่วงเวลาที่คิดได้มากขึ้น ความรับรู้เรื่องความดีงาม ความถูกต้องยุติธรรม หรือระเบียบวินัยก็น่าจะสร้างพื้นฐานให้แน่นได้ในช่วงนี้ เมื่อ 9 ขวบจับกลุ่มกันใช้ความคิดในทางเล่นซนบ้างก็ยังไม่น่ากังวล แต่หากความซุกซนนั้นส่งผลกับผู้อื่น แน่นอนว่าพ่อแม่ต้องเตือน และสอนให้ลูกรู้จักเล่น ทำเกินไปก็ต้องสั่งสอน และมีบทลงโทษบ้าง เป็นการฝึกความรู้สึกรับผิดชอบ ความมีวินัยไปในตัว

เรื่องเกี่ยวกับวินัยนี้ ว่ากันว่าวัย 9 ขวบเป็นช่วงเวลาที่ยังมึกได้ และยอมรับความเป็นเหตุผลได้ดีขึ้นมาก หลังจากที่ปูพื้นกันมาแต่เล็กแต่น้อย แต่ถ้าเพิ่งมานึกได้ว่าเด็กๆ ต้องมีวินัยก็รีบให้ความสำคัญเสียเลย เพราะเขาเริ่มคิดเองได้ ก็เถียงได้และถ้าไม่วางพื้นดีๆ หลุดจากช่วงนี้เห็นทีจะยากขึ้น

อาหารที่ 9 ขวบกินแต่ละบ้านนั้นค่อนข้างหลากหลายขึ้นกับความอยากลองที่มีมากขึ้นของเขา และสิ่งที่พ่อแม่หรือคนในบ้านกินด้วย หลายอย่างที่เขาไม่เคยลองก็อาจเปิดใจชิมมากขึ้น และอาจพบว่า เอ้อ…แกงขี้เหล็กนี่ก็อร่อยเนอะแม่ มะระต้มนี่ไม่เห็นขมเลยแม่ อาจแปลกใจเพราะแต่ก่อนแค่เดินตามแม่ไปตลาด เห็นหยิบมะระก็โวยวายแล้ว ว่าหนูกินไม่ด๊า…ย

การลองชิมมากขึ้นทำให้วัย 9 ขวบ บางคนทั้งหญิงชายอยากเข้าไปลองทำกับข้าวดูบ้าง หนูแป้งจึงมีโอกาสช่วยแม่เจียวไข่บ่อยครั้ง ส่วนเจ้าพีนั่นพลิกแพลงกว่า ชวนเพื่อนร่วม แก๊งในหมู่บ้านหุงข้าวใส่ใบโหระพาที่เก็บได้ในสวนครัว ก็แค่อยากรู้ว่าเป็นยังไง ทีวีรายการโปรด จากที่เป็นแต่การ์ตูน ก็อาจมีรายการแม่บ้านจานเด็ดเพิ่มขึ้นมา โดยเฉพาะเด็กผู้ชายพบว่า มีหัวพลิกแพลงโลดโผนกับอาหารอยู่ไม่น้อย ดังนั้น ถ้าจะเล่นจนพลาดเสียของไปบ้าง ก็ถือว่าเป็นการทดลองก็แล้วกัน เพราะสิ่งที่เหลืออยู่ก็คือความคิดและจินตนาการที่เงินทองไม่สามารถซื้อได้

แต่น่าเสียดาย แม้เขาจะสนุกกับการทำอาหาร แต่กระแสฟาสต์ฟู้ดก็พาเด็กๆ ออกจากกิจกรรมทำอาหารกินกันเองไปสู่ของทอดไขมันสูงไปเสียก็มาก

ดูเหมือนจะเป็นช่วงเวลาหาเสื้อผ้ายากอีกช่วงหนึ่ง นอกจากหาแบบและขนาดได้ยากแล้ว วัย 9 ขวบชักพิถีพิถันขึ้น แม่ว่าแต่งแบบนี้เหมาะแต่ลูกว่าอีกอย่าง ทั้งยังเริ่มเห็นว่ากระดุมหลุดชายขาดนั้นต้องซ่อม เป็นช่วงที่น่าสอนให้เย็บซ่อมแซมเองได้ เพราะตาและมือกำลังทำงานได้ดี

นอกจากนี้ยังเริ่มต้องการซื้อเสื้อผ้าแบบนั้นแบบนี้ ที่เห็นว่าสวยงามเก๋เท่ตามความคิดของเขา และอาการเหวี่ยงเสื้อผ้าไม่เป็นที่ทางหลังกลับจากโรงเรียนก็น้อยลง โดยต้องอาศัยการเตือนบ้าง