• ฟังอย่างใส่ใจและให้เกียรติ
  ไม่มีใครชอบแน่ๆ ถ้าพูดด้วยแล้วไม่มีคนสนใจฟัง มัวแต่ทำนู่นนี่ เหมือนเขาไม่ใช่คนสำคัญแบบนั้น จะยืนพูดด้วยทำไมให้เมื่อยตุ้ม ลูกเราก็เหมือนกันค่ะ เพราะฉะนั้นถ้าเห็นท่าว่าเขาเดินดุ่มๆ มาหาเรา ให้หยุดกิจกรรมทุกอย่างไว้ก่อน ปิดทีวี ตัดเสียงรบกวนอื่นๆ ออกให้หมด เพื่อให้ลูกรู้สึกว่า เราให้ความสำคัญกับสิ่งที่เขากำลังจะพูด และเราพร้อมที่จะฟังเขา ด้วยสีหน้าที่คนมองแล้วสบายใจด้วยนะคะ เพื่อจะได้ช่วยสร้างความมั่นใจให้ลูกรู้สึกอยากจะพูดกับเรามากขึ้นด้วย สบตาเป็นระยะ จับน้ำเสียง และความรู้สึกจากภาษาที่ลูกแสดงออก

  ฟังเพื่อเข้าใจไม่ใช่ตอบคำถาม

  ฟังลูกอย่างตั้งใจ แล้วก็อย่าเพิ่งไปโต้แย้ง ตำหนิ หรือเทศนาลูกไปก่อนที่จะฟังเขาให้จบความ จะด้วยความเคยชิน เร่งรีบ อยากตัดรำคาญ หรืออะไรก็แล้วแต่ ฟังเขาอย่างใจเย็นค่ะ ฟังเขาให้เข้าใจเสียก่อน ถ้าลูกไม่ถาม เราปล่อยให้เขาพูดไปเรื่อยๆ เราก็จะได้มีข้อมูลตุนไว้เยอะๆ ทำความเข้าใจสิ่งที่ลูกพยายามจะบอกดีกว่าค่ะ อย่าเพิ่งใจร้อนด่วนสรุป พอถึงเวลาที่เขาถามเราเราก็จะได้ตอบเขาได้ถูก ไม่ใช่ลูกพูดนิดเดียว แต่แม่เล่นเทศนาซะยาวเหยียด หรือไปขุดคุ้ยเอาความผิดพลาดสมัยพระเจ้าเหามาเล่าย้ำแบบนี้ไม่ดีแน่ ทางที่ดีตั้งใจฟังจับความหมายและความรู้สึกของลูก จะช่วยขยายโอกาสการสนทนา ระหว่างเรากับลูกให้ยาวขึ้นอีกนิดค่ะ

  ฟังอย่างแยกแยะข้อเท็จจริง และความรู้สึก

  ฟังอย่างแยกแยะว่าอะไรคือสาร (ข้อเท็จจริง) ที่ลูกต้องการสื่อ และอะไรคือความรู้สึก ซึ่งมีทั้งบวกและลบ อย่างลูกบอกว่า " อยู่ๆ มาว่าผม ทั้งๆ ที่ผมไม่ได้ทำซะหน่อย น่าฆ่าให้ตายนัก" โอ้โห ฟังดูแล้วน่ากลัวจัง ทำไมลูกเราโหดอย่างนี้นะ…อันนี้คิดได้ แต่ไม่ต้องพูดออกไป เก็บไว้ในใจพอ รอฟังเขาต่อไปดีกว่า ขืนตีโพยตีพายไปเดี๋ยวเกิดไม่มีอะไรในกอไผ่ บทสนทนาจะสะดุดเปล่าๆ ค่ะ เพราะความรู้สึกเป็นสิทธิส่วนบุคคล เรารู้สึกได้ไม่ใช่เรื่องผิด แต่การกระทำที่ตามมาต่างหากที่ต้องระวัง เรื่องความรู้สึกนี่สำคัญค่ะ เราไม่ควรมองข้าม เพราะถ้าเราแสดงท่าทีปฏิเสธหรือไม่รับฟังความรู้สึกของเขาแล้ว จะยิ่งทำให้ลูกเก็บกด ไม่กล้าเปิดเผยความรู้สึกที่แท้จริงออกมา ผลลัพธ์ที่ตามมาก็คือ ลูกเราจะกลายเป็นคนเจ้าอารมณ์ หรือไม่ก็เป็นเด็กเก็บกดไปเลยก็ได้

  ไม่ขัดจังหวะเมื่อลูกพูด

  การพูดตัดบท หรือพูดขัดจังหวะขณะที่ลูกยังพูดไม่ทันจบประโยค หรือให้คำแนะนำที่ลูกไม่ได้ขอ เท่ากับตัดโอกาสที่จะเข้าใจถึงความรู้สึกที่แท้จริงของลูก เพราะฉะนั้น ก่อนที่จะตัดสินหรือให้คำแนะนำใดๆ พยายามทำความเข้าใจให้ถ่องแท้เสียก่อน ลองคิดดูสิคะ ว่าถ้าเราพูดยังไม่ทันจบแล้วมีคนมาขัดจังหวะ เราจะรู้สึกอย่างไร

  พยายามไม่แสดงความคิดเห็น

  พยายามไม่แสดงความคิดเห็น หรือคำวิพากษ์วิจารณ์เรื่องที่ลูกกำลังพูด ความเงียบของเราจะช่วยให้ลูกรู้สึกสบายใจที่จะพูดต่อมากกว่าค่ะ

  ตรวจสอบความเข้าใจ

  เพื่อให้แน่ใจว่าเราเข้าใจสิ่งที่ลูกพูดได้ถูกต้อง เราอาจหาจังหวะเหมาะๆ สอดแทรกคำถาม เช่น "ลูกหมายความว่า เพื่อนคนนี้ไม่จริงใจกับลูกงั้นหรือ" การถามนี้จะช่วยให้ลูกได้ฟังสิ่งที่ตัวเองพูดซ้ำอีกครั้ง แล้วมีโอกาสแก้ไขความเข้าใจผิดที่เกิดขึ้นได้

  ใช้คำถามสนับสนุนให้ลูกพูดมากที่สุด

  เช่น "แล้วเกิดอะไรขึ้นต่อไปล่ะลูก" หรือพูดทวนคำในท้ายประโยค " ไปกับเพื่อนผู้ชายอีกสองคนเหรอลูก" แม้เราจะรู้สึกหงุดหงิดหรือโมโหกับสิ่งที่ลูกทำ แต่การอดทนฟังจะช่วยให้เราเข้าใจลูกมากขึ้นและช่วยหาทางแก้ไขสถานการณ์ได้อย่างเหมาะสม

  ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป

  การรับฟังไม่ได้หมายความว่าเราจะต้องเห็นด้วยกับลูกหรือยอมรับว่าสิ่งที่ลูกคิด หรือทำถูกต้องเสมอนะคะ แต่อย่างน้อยการฟังลูกก็เท่ากับเราได้สร้างการยอมรับนับถือในตัวเองให้แก่ลูกแล้ว นั่นหมายถึง ลูกรู้สึกว่าพ่อแม่ยอมรับว่าเขาเป็นอีกคนหนึ่งทีแตกต่างไปจากพ่อแม่ มีความรู้สึกนึกคิดเป็นของตนเอง ที่สำคัญการฟังช่วยให้เราได้เข้าใจว่าอะไรเป็นอะไร เกิดอะไรขึ้นกับลูก ลูกเรารู้สึกอย่างไร คิดอย่างไรค่ะ สละเวลาเพื่อฟังสักนิดจะช่วยให้ลูกเปิดประตูรับฟังคำแนะนำของเราได้ง่ายขึ้นค่ะ