ฝันของเด็กๆ ลางบอกเหตุความในใจดวงเล็ก
จำได้ไหมคะว่า เมื่อตอนเราเป็นเด็ก เราฝันกันบ๊อยบ่อย ที่ฝันดี ฝันสนุกสนาน
ก็ตื่นมาทั้งรอยยิ้มเบิกบาน ที่ฝันร้าย สะดุ้งตื่นกลางดึก ใจก็เต้นตึกตักด้วยความกลัว
เช้าแล้วยังกลัวไม่หาย น่าเสียดายนะคะพอโตเป็นผู้ใหญ่เราก็ฝันน้อยลง
ทั้งฝันตอนนอนหลับกลางคืนและ 'ฝันกลางวัน'
ความฝันนั้นคนเชื่อโชคลางบอกว่าเป็น ลางบอกเหตุ จะลางดีลางร้ายก็แล้วแต่
มีการทำนายฝันเป็นเรื่องเป็นราว คนไม่เชื่อก็จะมองว่าเป็นเรื่องไร้สาระ
แต่เรื่องความฝันนี้นักจิตวิทยาบอกว่า มันสะท้อนอะไรบางอย่างที่ซ่อนอยู่ใต้จิตสำนึกของคนที่ฝัน
ดูๆ แล้วจึงทำให้เชื่อได้ว่า ความฝันของคนเราไม่ไร้สาระ น่าจะเกี่ยวข้องกับชีวิตจริงของเราด้วย
อย่างน้อยการทำนายฝันก็ช่วยให้เราได้ทบทวนสิ่งที่เกิดขึ้นกับตัวเรา
และมองหาทางคลี่คลาย ช่วยให้สุขภาพจิตเราดีขึ้น
แต่ถ้าเด็กๆ ฝืน เขายังไม่มั่นคงพอจะเผชิญและจัดการกับความรู้สึกที่เกิดขึ้นจากความฝันนั้นได้
พ่อแม่คงต้องช่วยคลี่คลายให้เขาค่ะ
เผอิญพบบทความทางอินเตอร์เน็ตเรื่อง ทำนายฝันของเด็กๆ โดย Dr.Gillian Holloway
ผู้เชี่ยวชาญทางด้านฝันวิทยา (ไม่รู้แปลเป็นไทยอย่างนี้หรือเปล่า เอาเป็นว่าเชี่ยวชาญเรื่องการทำนายฝันก็แล้วกัน)
ซึ่งเป็นผู้เขียนหนังสือ The complete Dream Book และ Dreaming Insight หยิบยกเอาความฝันที่เด็กๆ
ชอบฝันกันบ่อยๆ มาวิเคราะห์ถึงสภาวะจิตใต้สำนึกที่ทำให้เกิดความฝันขึ้น ดร.กิลเลียนบอกว่า
การทำนายฝันจะช่วยให้พ่อแม่ได้รู้ถึงความคับข้องหมองใจที่ซ่อนอยู่ใต้จิตสำนึกของลูก และช่วยลูกได้
น่าสนใจนะคะ โดยเฉพาะลูกวัย 7-9 ปี หรือวัยประถมต้น ที่ต้องออกไปเผชิญกับโลกภายนอกมากขึ้น
ทั้งการเรียนและการอยู่ร่วมกับคนอื่น ในขณะที่เขายังไม่มีความพร้อมมากนัก บางครั้งอาจเผชิญกับความกดดัน
ที่ทำให้เกิดความวิตกกังวล ความกลัว ความเครียด และยังไม่มีทักษะที่จะระบายออก บอกเล่าให้ใครรับรู้ได้
ความรู้สึกด้านลบเหล่านี้จึงสะสมอยู่ในจิตใต้สำนึกและบางครั้งก็แสดงออกมาในรูปของความฝัน
มาดูกันว่า ฝันของเด็กๆ บอกอะไรเราบ้าง
- ฝันว่าเผชิญหน้ากับปีศาจ
- ปีศาจในความฝันของเด็กแต่ละคนหน้าตาไม่เหมือนกันค่ะ แล้วเรื่องราวในฝันก็ต่างกันด้วย
ถ้าฝันว่าปีศาจมันอยู่ในตู้หรือใต้เตียง หรืออยู่ที่หน้าต่าง หรือจะเข้ามาในบ้าน แสดงถึงความกลัวอย่างมาก
เพราะมันเป็นการเผชิญหน้ากับความกลัวที่ใกล้ตัวมากทีเดียว ถ้าฝันว่าวิ่งหนีปีศาจ
ตัวปีศาจนั้นอาจหมายถึงบุคคลที่เกี่ยวข้องกับลูกมากกว่าสถานการณ์ เช่น
พ่อแม่ที่ดุว่าหรือเกรี้ยวกราดใส่เขาหรือคนอื่นให้ลูกเห็น หรือครูที่ดุเสียงดัง
- ฝันแบบนี้ไม่ได้หมายความว่าลูกจะถูกทำร้ายมาหรือเกิดเหตุการณ์รุนแรงขึ้นกับตัวลูกเสมอไป
แต่หมายถึงลูกอาจเจอเหตุการณ์ที่ทำให้เกิดความเครียด ความกลัว ถ้าลูกฝันแบบนี้บ่อยๆ
ให้สังเกตดูว่าสัมพันธ์กับสถานการณ์ใดในชีวิตประจำวันของลูกบ้าง ลองทบทวนตัวเองด้วยว่า
หมู่นี้คุณอารมณ์ไม่ดีและเผลอแสดงอารมณ์รุนแรงออกมาบ้างไหม
- ฝันว่าตกจากที่สูง
- อย่าว่าแต่เด็กเลยค่ะที่ฝันแบบนี้ ผู้ใหญ่อย่างเราก็เป็นบ่อยๆ ในช่วงที่วุ่นวายสับสน
การฝันว่าตกหรือหล่นจากที่สูง ซึ่งทำให้รู้สึกวูบหรือเสียววูบนี้มักเกิดในช่วงที่ชีวิตยุ่งเหยิง
ขาดสมดุลในชีวิตประจำวัน ความมั่นคงในจิตใจถูกสั่นคลอน
- เด็กบางคนฝันอย่างนี้เมื่อมีอาการหูอักเสบ เนื่องจากเป็นไข้หรืออะไรก็ตาม
บางทีเด็กอาจบอกอาการเจ็บป่วยไม่เป็น ลูกฝันก็ลองเช็กดูนะคะว่าลูกเจ็บไข้ได้ป่วยอยู่หรือเปล่า
- ถ้าไม่ใช่การเจ็บป่วยทางกาย ลองเช็กดูว่ามีเหตุการณ์หรือสถานการณ์ใดในครอบครัว
หรือในชีวิตประจำวันที่ทำให้ลูกเกิดความรู้สึกไม่มั่นคงในจิตใจบ้างหรือเปล่า พูดคุยกับลูกมากขึ้น
แม้ไม่ใช่เรื่องคอขาดบาดตาย ก็ทำให้ลูกรู้ว่า เขาสามารถระบายความรู้สึกกับพ่อแม่ได้เสมอ
- ฝันว่าบินหนีศัตรูได้
- เด็กๆ วัย 6 ขวบขึ้นไป ชอบฝันว่าบินได้ การฝันว่าบินได้ให้ความหมายว่าเด็กรู้สึกตัวเองมีความสามารถ
มีพละกำลัง รู้สึกปลอดภัย เอาชนะอุปสรรคได้ บางครั้งอาจจะฝันว่าวิ่งหนี รอดพ้นจากศัตรู
- ฝันแบบนี้แสดงว่าเด็กกำลังมีเรื่องที่ท้าทายความรู้สึกอย่างจัง
ศัตรูหรือผู้ร้ายที่ไล่ล่าหมายถึงความกดดันจากสิ่งที่เด็กเผชิญ
และการบินได้หมายถึงเด็กอยากฝ่าฟันหรือหนีจากความกดดันนั้นให้ได้
แล้วเขาก็เชื่อมั่นว่าตัวเองมีความสามารถที่จะทำได้ด้วย
- ฝันว่าถูกจับตัว
- ในทางตรงกันข้าม เมื่อเด็กๆ ฝันว่าถูกไล่จับ บางครั้งก็หนีไม่พ้น ถูกคนร้ายหรือปีศาจไล่จับตัวได้
หรือถูกจับไปขังในที่น่ากลัว เป็นความรู้สึกสยองสุดขีด
- ทำนายว่าเด็กกำลังตกอยู่ในสถานการณ์ตึงเครียดที่ต้องการความช่วยเหลือ
เผชิญความกดดันที่ไม่สามารถระบายออกได้ เช่น บรรยากาศคุกกรุ่นภายในบ้าน
เนื่องจากพ่อกับแม่กำลังตึงเครียดใส่กัน ทำให้ลูกกลัวว่าพ่อแม่จะเลิกกันหรือเกิดเหตุร้ายขึ้น
- ฝันว่าของเล่นกลายเป็นปีศาจ
- เด็กอาจจะฝันว่าสัตว์เลี้ยงหรือตุ๊กตาตัวโปรด อยู่ๆ ก็กลายร่างเป็นปีศาจน่ากลัว
เกิดความรู้สึกน่ากลัวขนลุกขนพอง
- อาจแปลความฝันได้ว่า เด็กกำลังต่อสู้หรือขัดแย้งกับคนที่เขาคุ้นเคยหรือรักใคร่ชอบพอ
เช่น ทะเลาะกับเพื่อนรักหรือคุณแม่ หรือเกิดการเปลี่ยนสถานภาพจากเดิมที่ครอบครัวเคยราบรื่น มีความสุข
เปลี่ยนเป็นพ่อแม่ทะเลาะกันบ่อยๆ หรือจะหย่าร้างกัน
- ฝันว่าเปลือยกายในที่สาธารณะ
- อย่าว่าแต่เด็กเลย ผู้ใหญ่ก็ฝันว่าเปลือยกายหรืออึ ฉี่ ต่อหน้าธารกำนัลหรือในที่สาธารณะอยู่บ่อยๆ เหมือนกัน
- อย่างนี้ทำนายว่าคนฝันกำลังตกอยู่ในสถานการณ์ที่ต้องพิสูจน์ตัวเองกับคนรอบข้าง
สำหรับเด็กอาจจะตกอยู่ในสถานการณ์ใหม่ๆ เช่น เข้าเรียนในโรงเรียนใหม่ ต้องปรับตัวกับสภาพแวดล้อมใหม่
เพื่อนใหม่ ฯลฯ
ช่วยลูกจากฝันร้าย
วิธีช่วยลูกจากฝันร้ายของดร.กิลเลียนไม่ต่างจากที่โบราณเราบอกว่า เมื่อฝันร้ายตื่นขึ้นมารให้เล่าให้คนอื่นฟัง
ฝันร้ายจะกลายเป็นดี ดร.กิลเลียนบอกว่า การพูดคุยกับลูก กระตุ้นให้ลูกเล่าความฝันให้ฟังจะช่วยคลี่คลายความเครียด
ความกลัวในจิตใจลูกได้ ใช้เวลาในช่วงเช้าก็ได้ ระหว่างรับประทานอาหารเช้า หรือระหว่างคุณขับรถไปส่งลูกที่โรงเรียน
(เป็นการฆ่าเวลาระหว่างรถติดที่ให้ประโยชน์สูงสุดค่ะ) การได้ระบายออกทำให้ลูกไม่เก็บกดความรู้สึกนั้นไว้
แม้ว่าปัญหาที่เกิดขึ้นจริงยังไม่คลี่คลาย แต่อย่างน้อยก็รู้สึกอุ่นใจว่าพ่อแม่ยังใส่ใจในตัวเขา
เด็กบางคนอาจไม่ถนัดที่จะระบายความรู้สึกด้วยคำพูด อาจจะดูจากภาพที่เขาวาด
หรือสังเกตการเล่นการแสดงออกก็ได้ (เด็กวัยนี้บางทีก็ยังชอบเล่นพูดคนเดียวเหมือนแสดงละครอยู่)
ไม่จำเป็นต้องทำนายฝันให้ลูกฟัง แต่ลองทบทวนดูว่ามีเหตุอะไรไหมที่ทำให้ลูกตกอยู่ในสถานการณ์หวาดหวั่น
แล้วพยายามแก้ไขที่เหตุนั้น บางสถานการณ์อาจจะแก้ไม่ได้ในทันทีทันใด แต่การใส่ใจในความฝันและความรู้สึกของลูก
ก็จะช่วยเรียกความรู้สึกมั่นคงในจิตใจและความสมดุลในชีวิตประจำวันกลับคืนมาได้ไม่มากก็น้อย
เมื่อมีความสมดุลและรู้สึกมั่นคงในจิตใจ ลูกก็จะมีความสุขมากขึ้น
(update 2 ธันวาคม 2003)
[ ที่มา..
life & family ปีที่ 8 ฉบับที่ 88 กรกฎาคม 2546 ]
|
