1.1 ทางเพศสัมพันธ์

1.2 ทางเลือด เช่น ได้รับเลือดของคนที่เป็นโรค หรือใช้เข็มฉีดยาร่วมกับคนที่เป็นโรค

1.3 จากแม่ไปสู่ลูกในขณะตั้งครรภ์ ขณะคลอด หรือจากการกินนมแม่

วิธีการตรวจเอดส์ที่นิยมมากที่สุด คือ การตรวจเลือด หากผลเลือดเป็นบวกแปลว่ามีเชื้อเอดส์ หากผลเลือดเป็นลบแปลว่าตรวจไม่พบเชื้อเอดส์

การพบเลือดบวกไม่ได้แปลว่าจะต้องมีอาการเสมอไป เพราะบางครั้งต้องใช้เวลานานหลายปี กว่าจะมีอาการป่วยขึ้นมา แต่ในที่สุดมักมีอาการ

ผลการเลือดเป็นลบก็ไม่ได้แปลว่าจะไม่มีเชื้อเสมอไป เพราะบางครั้งเพิ่งได้รับเชื้อมาไม่นาน ในช่วง 1-2 เดือนแรก เลือดจะยังเป็นลบอยู่ ต่อมาจึงกลายเป็นบวก ดังนั้น หากได้ผลเลือดเป็นลบ และมีเหตุควรสงสัย ควรจะตรวจซ้ำอีก 3-6 เดือนต่อมา ถ้าผลเป็นลบอีก จึงแน่ใจว่าไม่ติดเชื้อ

การรู้ว่าตัวเองมีเชื้อเอดส์หรือไม่ มีประโยชน์หลายอย่าง เช่น จะได้ป้องกันคนที่รัก เช่น สามี ภรรยา ลูกที่จะเกิดมา ไม่ให้ติดเชื้อเอดส์ตาม และจะได้ดูแลรักษาสุขภาพตัวเองไม่ให้โรคเอดส์ในตัวกำเริบ จะได้มีชีวิตยืนยาวอย่างแข็งแรงและมีคุณภาพดีที่สุดตามอัตภาพ

ไม่ว่าผลการตรวจจะออกมาเป็นบวกหรือลบ อาจส่งผลกระทบต่อผู้รับการตรวจได้ บางทีเพียงแค่มีคนรู้ว่าไปตรวจ อาจไปเล่าลือให้เสียหายได้

ถ้าได้ผลออกมาเป็นบวก บางคนอาจรับสภาพไม่ได้ อาจคิดสั้น หมดหวังในชีวิต อาจทำให้ที่ทำงานเลิกจ้าง บริษัทประกันบางแห่งอาจไม่รับประกันถ้าไม่บอกผลตรวจเอดส์หรือถ้าได้ผลบวก

แม้แต่ในรายที่ได้ผลออกมาเป็นลบ ก็อาจสร้างปัญหาได้ เช่น กรณีที่เพิ่งได้รับเชื้อมาแต่ 1-2 เดือน ตรวจเลือดแล้วไม่พบ จึงไปมีเพศสัมพันธ์กับภรรยาหรือคนอื่นๆ โดยไม่มีการป้องกันทำให้แพร่เชื้อออกไป ก่อนที่จะรู้ตัวว่าตัวเองมีเชื้ออยู่

ผู้รับการตรวจเอดส์มีสิทธิที่จะได้รับการปฏิบัติอย่างเหมาะสม ผู้รับการตรวจควรทราบ ถึงสิทธิก่อนการตรวจเอดส์ ดังนี้

5.1 เว้นแต่กรณีฉุกเฉินหรือมีเหตุผลความจำเป็นอย่างยิ่ง ในการตรวจเอดส์ทุกครั้ง แพทย์หรือเจ้าหน้าที่ทางการแพทย์จะต้องอธิบายการตรวจ การแปลผล และผลกระทบให้แก่ผู้รับการตรวจจนเป็นที่เข้าใจ และจะตรวจได้ก็ต่อเมื่อผู้รับการตรวจหรือผู้ปกครอง (ในกรณีที่อายุน้อยกว่า 18 ปี) หรือยังไม่บรรลุนิติภาวะเซ็นยินยอมรับการตรวจแล้วเท่านั้น

5.2 ผู้รับการตรวจมีสิทธิซักถามเกี่ยวกับขั้นตอนและผลการตรวจ โดยแพทย์หรือเจ้าหน้าที่ทางการแพทย์ จะต้องตอบคำถามและให้คำแนะนำจนเข้าใจ

5.3 ผลการตรวจเอดส์เป็นความลับระหว่างแพทย์และเจ้าหน้าที่ทางการแพทย์ที่เกี่ยวข้อง จะต้องรักษาความลับของผู้รับการตรวจอย่างเคร่งครัด

การแจ้งผลต่อผู้อื่น แพทย์จะกระทำได้ก็ต่อเมื่อได้รับความยินยอมจากผู้รับการตรวจ หรือจากผู้ปกครอง หรือผู้แทนโดยชอบธรรมแล้วแต่กรณี หรือเมื่อแพทย์ต้องปฏิบัติตามหน้าที่ หรือตามกฎหมาย

5.4 ผู้รับการตรวจควรทราบว่า หากไม่ตรวจ ณ สถานที่แห่งนั้นจะสามารถไปตรวจที่ใดก็ได้ หรืออาจมีทางเลือกอื่นๆ เช่น ไปขอรับการตรวจที่คลินิกนิรนาม ซึ่งให้บริการตรวจโดยไม่ต้องแจ้งชื่อ

5.5 ผู้รับการตรวจเอดส์อาจไม่ขอทราบผลการตรวจเอดส์ก็ได้

ลงนาม ...........                         ( ...............)           (       ) ผู้ขอรับการตรวจ  หรือ  (       ) ผู้เกี่ยวข้องกับผู้รับการตรวจโดยเป็น                        (       ) บิดา                        (       ) มารดา                        (       ) ผู้ปกครอง                        (       ) ผู้แทนโดยชอบธรรม                        (       ) อื่นๆ ระบุ         ลงนาม ...........                         ( ...............)  แพทย์/เจ้าหน้าที่ทางการแพทย์ผู้ให้คำปรึกษาแนะนำ         ลงนาม ...........                         ( ...............)                                               พยาน วัน .เดือน พ.ศ ...

ลงนาม ...........                         ( ...............)           (       ) ผู้ขอรับการตรวจ  หรือ  (       ) ผู้เกี่ยวข้องกับผู้รับการตรวจโดยเป็น                        (       ) บิดา                        (       ) มารดา                        (       ) ผู้ปกครอง                        (       ) ผู้แทนโดยชอบธรรม                        (       ) อื่นๆ ระบุ         ลงนาม ...........                         ( ...............)  แพทย์/เจ้าหน้าที่ทางการแพทย์ผู้ให้คำปรึกษาแนะนำ         ลงนาม ...........                         ( ...............)                                               พยาน วัน .เดือน พ.ศ ...