สวัสดีครับคุณหมอเทพ ผมอายุ 65 ปี แล้ว เข้าสู่ภาวะวัยทอง ผมมีข้อสงสัยครับว่า
ในผู้หญิงวัยทองเขาก็ยังมีฮอร์โมนเสริมให้รับประทานกัน แล้วผู้ชายวัยทองมีฮอร์โมนเสริมด้วยหรือเปล่าครับ
แล้วฮอร์โมนเพศชายจะช่วยให้สุขภาพดีขึ้นหรือเปล่า
วิทูร
สวัสดีครับ คุณวิทูร ในอดีตมนุษยชาติก็เหมือนสัตว์โลก มีชีวิตอยู่รอดด้วยความแข็งแกร่ง
และความสามารถในการสืบพันธุ์ และด้วยกระบวนการของการคัดเลือก สัตว์ที่แข็งแรงกว่าก็จะมีโอกาสสืบพันธุ์ได้ดีกว่า
แต่มนุษยชาติได้พัฒนาเรื่องของสมองไปด้วย ความเฉลียวฉลาดจึงกลายเป็นสิ่งที่สำคัญยิ่งกว่าความแข็งแกร่งในการมีชีวิตรอด ถึงกระนั้นก็ตามความคิดของความเป็นชายที่แข็งแกร่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวันที่ร่างกายเริ่มถดถอย
ก็ยังอยู่ในจิตสำนึกของชายทั่วไปตลอดมา ในประวัติศาสตร์จึงมีตำนานทั้งอาหารและยา ในการที่จะเสริมสมรรถภาพทางเพศ แต่ตำนานเหล่านั้นไม่สามารถพิสูจน์ประสิทธิภาพจากการวิจัยทางวิทยาศาสตร์อย่างแท้จริง จนเมื่อเร็วๆ นี้
เกิดยาซึ่งพิสูจน์กลไกการทำงานที่ได้ผลจริง ๆ ทางหลักวิชาการ จึงมีความสนใจในเรื่องของสารอื่นๆ เพื่อช่วยในเรื่องนี้ด้วย ประกอบกับอายุขัยโดยเฉลี่ยของประชากรเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว เพราะคนอายุยืนขึ้นและมีอัตราการเกิดที่ลดลง ความสนใจในเรื่องของอาหารและยาที่จะเสริมคุณภาพชีวิตจึงได้รับความสนใจมาก
ตลอดเวลาที่ผ่านมาฮอร์โมนเพศชายที่เรียกว่า เทสทอสเทอโรน (Testosterone) เป็นเป้าของการวิจัยที่คาดคิดว่าน่าจะเป็นยาเสริมสมรรถภาพให้กับชายสูงอายุได้ แต่การพิสูจน์ว่า
ฮอร์โมนนี้ลดลงในชายสูงอายุ กว่าจะพิสูจน์ได้เป็นที่ยอมรับก็ใช้เวลานาน เหตุผลเพราะระดับฮอร์โมนเทสทอสเทอโรนนี้
ถ้าวัดทั้งหมดในเลือดจะมีการลดลงไม่มากนัก แต่ถ้าวัดส่วนที่เป็นอิสระ (Free Testosterone) คือ
ส่วนที่ไม่ได้ถูกจับโดย SHBG (โปรตีนที่จับฮอร์โมนเพศชาย - sex hormone binding globulin)
จะพบว่าค่อยๆ ลดลงไปเรื่อยๆ ตามอายุ การที่จะให้ฮอร์โมนเพศชายเสริมในคนสูงอายุที่พบว่า
ฮอร์โมนเพศลดลงไปยังเป็นเรื่องที่หาข้อยุติไม่ได้ เพราะไม่มีใครทราบได้ว่าความต้องการของฮอร์โมนนี้
ในคนสูงอายุเหมือนกับคนหนุ่มหรือไม่ คนสูงอายุมีปัญหาเรื่องต่อมลูกหมากโตและมะเร็งของต่อมลูกหมากอย่างมาก การมีมะเร็งของต่อมลูกหมากเป็นข้อห้ามในการใช้ฮอร์โมนเพศชาย เพราะจะทำให้มะเร็งโตขึ้นอย่างรวดเร็ว
ปัญหาใหญ่ก็คือ มะเร็งของต่อมลูกหมากเกิดขึ้นในชายอายุเกิน 70 ปี ถึง 50% โดยไม่มีอาการ
และไม่สามารถค้นพบได้ไม่ว่าจะด้วยอัลตราซาวน์ การคลำ หรือจากการวัดตัวชี้วัดมะเร็งต่อมลูกหมากที่เรียกว่า PSA
อย่างไรก็ดี มีข้อมูลว่าการให้ฮอร์โมนเพศชายในคนสูงอายุทำให้กล้ามเนื้อเพิ่มขึ้น ลดไขมันที่พุงลง มีอารมณ์ดีขึ้น
มีความกระชุ่มกระชวย แต่ก็ต้องชั่งน้ำหนักกับความเสี่ยงที่จะเกิดมะเร็งต่อมลูกหมากเจริญเติบโตขึ้น สรุปแล้วก็คือการที่จะใช้ฮอร์โมนเพศชายควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทางด้านนี้ ซึ่งจะเป็นแพทย์ทางต่อมไร้ท่อ
แพทย์ทางศัลยกรรมทางเดินปัสสาวะ แพทย์ทางด้านพฤฒาวิทยา (เวชศาสตร์ผู้สูงอายุ)
หรือแพทย์ผู้ดูแลผู้สูงอายุชาย (Andrologist)
ในปัจจุบันนี้ฮอร์โมนเพศชายมีให้เลือกใช้หลายอย่าง อย่างดั้งเดิมคือ ฉีด ซึ่งต้องฉีดทุก 2 หรือ 3 อาทิตย์
ยากินเทสทอสเทอโรน ของเดิมมีปัญหามากในการทำให้เกิดตับอักเสบ แต่รุ่นหลังนี้มีชนิดที่ปลอดภัยต่อตับแล้ว
นอกจากนี้ยังมีที่ผลิตออกมาจากการค้นคว้าใหม่ คือเป็นแผ่นแปะที่ถุงอัณฑะ แผ่นแปะที่ผิวหนัง หรือเป็นเจลทาผิวหนัง
ทั้งสามอย่างนี้ยังไม่มีใช้ในประเทศไทย ในบ้านเราก็คงได้ใช้เฉพาะอย่างฉีดและอย่างกินเท่านั้น
สรุปการให้ฮอร์โมนเพศชายชดเชยยังเป็นเรื่องที่ไม่ลงตัว ไม่เหมือนการให้ฮอร์โมนชดเชยเพศหญิง
ที่เข้าสู่วัยหมดประจำเดือน เพราะเวลาที่ฮอร์โมนหมดในผู้หญิงชัดเจน และการป้องกันกระดูกพรุนในสตรีเป็นเรื่องที่ใหญ่
และจำเป็นในการป้องกัน เพราะเมื่อเป็นแล้วยังไม่มียาที่จะมาแก้ไขให้แข็งแกร่งขึ้นได้
ยาที่รักษากระดูกพรุนล้วนเป็นยาที่ช่วยให้คงที่ในเรื่องความหนาแน่นกระดูก แต่ไม่ได้ทำให้แข็งแรงขึ้นครับ
(update 3 ธันวาคม 2002)
[ ที่มา...
หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ วันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 254 ]
|
