อยู่อย่างสุขใจ ในวัยทอง


สังคมกำลังหันมาสนใจผู้สูงอายุมากขึ้น

เมื่อถึงวัยใกล้เกษียณอายุจึงมีการเชิญเป็นวิทยาการไปบรรยายให้ความรู้แก่ผู้สูงอายุกันมากขึ้นในองค์กรต่างๆ เมื่อเร็วๆ นี้สภากาชาดไทยก็เชิญผมไปบรรยายเรื่อง " การมีชีวิตยืนยาวอย่างมีความสุข" สำหรับผู้สูงอายุ และตามมาด้วยธนาคารแห่งประเทศไทยก็เชิญไปบรรยายเรื่อง " อยู่อย่างสุขใจในวัยทอง" ให้บุคคลที่จะเกษียณอายุได้ฟัง

ผมขอรวบรวมข้อแนะนำที่จะทำให้ผู้สูงอายุมีชีวิตอยู่อย่างมีความสุขทั้งกายและใจ มาลงไว้ให้ทราบเพื่อประโยชน์แก่บุคคลทั่วไป

ข้อแนะนำดังนี้ครับ

  • เตรียมตัวเตรียมใจรับการเปลี่ยนแปลงให้ได้
    จงรู้ว่า ร่างกาย - จะลดพลังลง ไม่สวย ไม่หล่อ
    จิตใจ - จะมีความจำลดลง
    อารมณ์ - จะหวาดวิตก เศร้า เหงาได้ง่าย
    สังคม - คนจะสนใจเราน้อยลง
    แต่ก็จงรู้เอาไว้ว่ามีคนที่มีอายุยืนได้ถึง 120 ปี โดยยังคงความกระปรี้กระเปร่าเอาไว้ได้ ฉะนั้นแม้อายุจะมากขึ้น หลายๆ อย่างลดถอยลง แต่ถ้าปรับตัวปรับใจดีก็จะยังคงมีความสุขได้

  • ต้องตั้งใจจะมีชีวิตอยู่ต่อไป
    ความตั้งใจเป็นพลังของความอยากอยู่ จงตั้งใจจะอยู่แบบคนมีค่าและสดชื่นเสมอ อย่าแช่งตัวเอง อย่าพูดถึงตัวเองด้วยถ้อยคำที่ไม่สดชื่น เช่น คำว่าแก่ ตาย เหี่ยว เหงา เศร้า ฯลฯ เพราะยิ่งพูดก็ยิ่งรู้สึกตามสิ่งที่พูด ยิ่งไม่ดี จงพูดถ้อยคำที่เป็นมงคลแก่ตัวเอง เช่น สดชื่น สุขสบาย มีความหวัง ฯลฯ

  • ปล่อยตัวให้สนุกสนานร่าเริงเป็นประจำ
    อย่าใส่กรอบตัวเองว่า "แก่แล้ว ฉันทำไม่ได้" เพราะคุณจะไม่ลงมือทำอะไรเลย จงเปิดใจให้กว้าง สิ่งใดที่ไม่ผิดกฎหมายและคุณอยากทำแล้วลองๆ ฝืนใจทำเล่นๆ ดูบ้างก็ได้ คุณจะได้รับความตื่นเต้นในชีวิตบ้าง

  • ยึดหลักความเรียบง่ายให้มากขึ้น
    - ลดเงื่อนไขและข้อต่อรองลงบ้าง กินง่าย อยู่ง่าย นอนง่าย
    - ลดความอิจฉาคนที่เด็กกว่า เด่นกว่า
    - ลดความขวางหูขวางตาเมื่อเขาทำอะไรไม่ถูกใจเราลง
    - ความเรียบง่ายนั้นไม่ใช่ความชุ่ย แต่เป็นความน่ารักครับ

  • ยืดหยุ่นให้มากขึ้น จะทำให้มีสุขภาพจิตดี
    - รู้จักการแพ้เป็น ชนะเป็น อดทนได้ รอคอยได้ เอาใหม่ได้
    - รู้จักอภัยคนได้มากขึ้น
    - มองโลกในแง่ดี อารมณ์ดี
    - ลดความเครียดลงโดยการลดความคาดหวังลง และมองโลกในแง่ดีให้มากขึ้น

  • มีจุดเป้าหมายในชีวิตที่สร้างสรรค์ตลอดไป คือนึกถึง
    - สิ่งที่เบิกบาน สดชื่น แจ่มใส เสมอๆ
    - ช่วยตัวเองให้มากขึ้น อย่าหวังคนอื่นมากนัก
    - ช่วยคนอื่นไปด้วยเท่าที่ทำได้

  • ฝึกการหายใจเข้าออกลึกๆ ช้าๆ
    เลือกอยู่ในที่มีร่มไม้ ริมน้ำ แดดอ่อนๆ อากาศดี เพราะเชื่อกันว่าสถานที่เช่นนั้นจะมี "ปราณ" (ชีวิต) อยู่มาก เมื่อเลือกสถานที่ได้แล้วให้ฝึกหายใจดังกล่าว จะทำให้ชีวิตแข็งแรงและยืนนาน

  • ดื่มน้ำให้มากพอ วันละ 6 แก้ว
    - ไม่เกิดภาวะแห้งน้ำ
    - ไม่ดื่มน้ำระหว่างกินข้าว
    - ควรดื่มก่อนกินข้าว

  • ออกกำลังกายอย่างเหมาะสมเป็นประจำ เพื่อสุขภาพกายและสุขภาพจิต
    การเดินเร็วๆ + วิ่งเหยาะๆ + ไม่คาดหวัง จะทำให้มีสารความสุข (Endophine) หลั่งได้มาก
    จงบอกตัวเอง (Self Suggestion) ถึงความคิด ความภาคภูมิใจในตัวเองที่เคยทำมาแล้วเข้าไปด้วยบ่อยๆ จะสร้างจิตใต้สำนึกให้มองตนเองดี และมีมุมมองชีวิตที่นับถือตัวเองได้โดยไม่ต้องพึ่งคำสรรญเสริญจากบุคคลอื่น

  • กินอาหารให้ถูกส่วน
    - กินครบทุกอย่าง ทุกหมู่
    - ลดเนื้อสัตว์ ไขมัน
    - เพิ่มผักสด ผลไม้ (ถ้าผักแข็งให้ลวก)
    - ดื่มน้ำให้พอเพียง
    - ถ้าน้ำหนักมากไปลดน้ำหนักลงบ้าง เมื่อน้ำหนักลดลงอุณหภูมิในตัวก็ลดลง ทำให้สารที่เป็นพิษต่อเซลล์น้อยลง ภูมิต้านทานก็ดีขึ้น

  • สนุกสนานกับงานอดิเรก
    ปลูกต้นไม้ เลี้ยงสัตว์ ออกกำลังกาย ฟังเพลง เดินทางท่องเที่ยว พบปะผู้คนอื่นๆ อ่านหนังสือ ดูหนัง ดูละคร กินข้าวนอกบ้านกับลูกหลาน ในช่วงบ่ายอาจจะงีบบ้างก็ได้

  • สนใจและศรัทธาศาสนาให้มากขึ้น (ศาสนาใดก็ได้)
    - หลีกเลี่ยงอบายมุข สิ่งเสพติด
    - ฝึกนั่งสมาธิเพื่อการพักที่ลึก (Deep Rest) และจิตใจสงบวันละ 30 นาที
    - เวลามีความผิดหวังรู้จักทำใจให้สงบได้ รู้จักพักผ่อนจิตใจได้ด้วยปรัชญาและแนวคิดทางศาสนา

  • หมั่นยกระดับจิตใจให้เบิกบาน ร่าเริง และสร้างสรรค์เสมอ
    - มองโลกในแง่ดี
    - ชอบช่วยเหลือสังคม และตนเอง
    - อย่าจุกจิก ขี้บ่น หรือสอนมากไป
    - มีการแต่งกายทันสมัย ไม่เชย ไม่ปล่อยตัวทั้งกิริยา มารยาท ท่าทาง ความคิด ทัศนคติ ความรู้รอบตัว ข่าวคราว ต้องมีความเป็นสากลนิยมด้วย
    - อย่าปล่อยให้ตัวคร่ำครึ หรืออนุรักษ์นิยมสุดโต่ง จะน่าเบื่อ
    - ลดกิเลสลง (โลภ โกรธ หลง)
    - เพิ่มความรักและเมตตาตัวเองและเพื่อนมนุษย์ให้มากขึ้น
    - หัดแสดงความชื่นชมยินดีต่อคนอื่นๆ ลูกหลาน ให้มากขึ้นเมื่อเขาได้ดี รวมทั้งส่งการ์ดยินดีด้วย
    - รู้จักให้กำลังใจ แสดงความเห็นอกเห็นใจคนอื่น
    - เข้าคอร์สอบรมงานศิลปะหรือโครงการอื่นๆ ได้รู้จักคนมากขึ้น ไม่เหงา
    - ไม่สร้างปัญหาใหม่ๆ เช่น การลงทุนธุรกิจต่างๆ ควรรู้จักพอ
    - ถ้าจะซื้อเครื่องทุนแรง เช่น ทีวี วิทยุ คอมพิวเตอร์ ให้เลือกที่ใช้ง่ายๆ ไม่ซับซ้อน จะลดความกลุ้มใจเพราะใช้ไม่เป็นและจำไม่ได้
    - มีความสุขกับการช่วยเหลือสังคมมากขึ้น
    - ทุกครั้งที่ทำกิจกรรมดีๆ ให้นึกชื่นชมตัวเองไปด้วย จะได้เกิดปิติกับตัวเอง
    - หมั่นอยู่กับพวกหนุ่มๆ สาวๆ ที่กระฉับกระเฉงและสร้างสรรค์บ้าง จะได้สดชื่นและเลียนแบบอย่างไปด้วย
    - ผู้คนรอบข้างก็จะรัก ใส่ใจเรามากขึ้น เท่ากับเป็นการมีบารมีในตัวเองมากขึ้น

  • ถ้าแต่งงานแล้วก็ชวนคู่สมรสทำกิจกรรมคล้ายๆ กันดังกล่าวแล้ว จะทำให้ทั้งคู่มีความสุขและอายุยืน

  • ถ่ายทอดประสบการณ์ที่มีค่าให้แก่ลูกหลานตามความเหมาะสม

  • ใช้เซลล์สมองเสมอๆ
    - หัดคิดและรู้สึกในสิ่งดีๆ และสร้างสรรค์เสมอ
    - จดจำ พูด คิด เฉพาะส่วนที่ดีๆ
    - แม้เซลล์บางตัวจะเสื่อมลดจำนวนไป แต่เซลล์ที่อยู่จะแตกกิ่งก้าน สามารถทำงานได้ดีขึ้น ถ้าไม่ใช้เซลล์สมองเลย เซลล์จะแฟบและหมดประสิทธิภาพไป

  • จงรัก ศรัทธาตัวเองให้มาก พร้อมทั้งรักและศรัทธาคนอื่นให้มากขึ้นด้วย

ถ้าทำได้ดังคำแนะนำ จะทำให้ชีวิตยืนยาวและมีค่าเสมอแม้อายุจะมากขึ้นๆ วัยทองเป็นวัยของความสง่างามแห่งประสบการณ์ของชีวิต จงรักษาความดี ประคองตัวเองให้ผ่านพ้นไปด้วยดี จะเป็นความภาคภูมิใจของตัวเองและลูกหลานต่อไป


(update 19 สิงหาคม 2002)
[ ที่มา..หนังสือ นิตยสารใกล้หมอ ปีที่ 25 ฉบับที่ 11 พฤศจิกายน 2544 ]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600