" ถ้าใช่ต้องไปหาคุณหมอ " ลูกเป็นไข้ หรือมีอุณหภูมิร่างกายเกิน 38 องศาเซลเซียส ลูกปวดหัว โดยเฉพาะในลูกเล็กที่สามารถบอกได้ว่า ปวดอย่างไร หรือมีสาเหตุจากอะไร ลูกอยู่ดีๆ ก็ไม่ชอบแสงสว่าง ลูกมีอาการคอแข็งและเจ็บ ลูกมีผิวหนังซีด เกิดตุ่มพองมีสีแดง หรือเป็นตุ่มจุดสีคล้ำหรือช้ำเขียว ลูกคลื่นไส้อาเจียนมาก ลูกตื่นยาก มีอาการงัวเงียตลอด ลูกมีอาการกระสับกระส่ายและร้องเสียงสูงๆ

อาเจียนและท้องร่วง เด็กเล็กๆ มักเป็นกันค่ะ ความที่ร่างกายกำลังพัฒนา เจริญเติบโต ทั้งภูมิคุ้มกันก็ยังไม่แข็งแรงดี เลยเป็นกันง่าย ซึ่งสาเหตุส่วนใหญ่จะมาจากเจ้าเชื้อไวรัสนั่นเอง ถ้าเบบี้อาเจียน ช่วงระหว่างหรือหลังให้นมแม่ แล้วลูกแหวะนมออกมาโดยที่ไม่มีอาการผิดปกติอื่นๆ แถมสุขภาพก็แข็งแรงดี น้ำหนักตัวขึ้นตามปกติ อย่างนี้ไม่มีปัญหาค่ะ ถือเป็นอาการแหวะนมธรรมดาที่มักเกิดขึ้น

• ริมฝีปากและลิ้นแห้ง
• กระหม่อมตรงหน้าผากบุ๋มลง
• ลูกมีอาการหงุดหงิด ไม่สบายตัว

ไอและหวัด เกือบจะเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตลูกก็ว่าได้เพราะมาเยี่ยมกันบ๊อยบ่อย โดยตัวของมันเองนั้นไม่มีอันตรายค่ะ แต่พวกโรคแทรกซ้อนนี่สิที่น่ากลัว ดังนั้น ถ้าลูกมีอาการไอหรือเป็นหวัดจึงต้องคอยดูแลและเอาใจใส่อย่างใกล้ชิด หวัด เกิดจากเชื้อไวรัส ซึ่งไปทำให้เยื่อบุที่จมูกและคออักเสบส่งผลให้ลูกมีน้ำมูกไหลและเจ็บคอ แต่จะหายไปเองภายใน 10 วัน โดยที่ร่างกายจะสร้างภูมิต้านทานขึ้นมาสู้ ส่วนไอ นั้นเกิดจากอาการเจ็บป่วยโดยตรง หรือเป็นปฏิกิริยาของร่างกายต่อสิ่งระคายเคืองในลำคอ ทำให้ต้องไอเพื่อให้การหายใจเป็นไปอย่างสะดวก ถ้าเจ้าตัวน้อยมีอาการไอหรือเป็นหวัดธรรมดาอย่างนี้ให้หนุนศีรษะลูกให้สูงยามนอน เพื่อช่วยไม่ให้น้ำมูกไหลเข้าไปในคอ ให้ลูกได้

" ช่วยคุณหมอหน่อย " การเตรียมตอบคำถามต่อไปนี้ จะช่วยให้คุณหมอวินิจฉัยอาการไม่สบาย ที่ลูกเป็นได้เร็วและตรงทางขึ้นค่ะ เล่าอย่างละเอียดเกี่ยวกับอาการไม่สบายของลูก จู่ๆ อุณหภูมิร่างกายของลูกก็ขึ้นสูงอย่างรวดเร็วแล้วตามด้วยการเป็นไข้ ใช่หรือไม่ ระหว่างไม่สบายลูกหมดสติบ้างหรือไม่ คุณสังเกตหรือเปล่าว่าลูกได้กลืนอะไรลงไปหรือไม่ ลูกเจ็บปวดเพราะได้รับบาดเจ็บจากอุบัติเหตุ และนั่นก็ทำให้ลูกหมดสติใช่หรือไม่ ลูกกินอาหารหรือดื่มน้ำครั้งหลังสุดนานเท่าไหร่แล้วหรือเมื่อไหร่ ลูกถูกแมลงกัดต่อยหรือเปล่า ลูกอาเจียนหรือมีอาการท้องร่วงหรือไม่ ลูกเจ็บปวดตรงไหนบ้าง เป็นมานานเท่าไหร่แล้ว และคุณได้ดูแลอย่างไรกับอาการเจ็บป่วยนั้นๆ ของลูก

นอนพักผ่อนมากๆ จิบน้ำหรือน้ำผลไม้สดคั้นเยอะๆ และเช็ดตัวหากลูกมีไข้ ก็จะช่วยให้อาการไม่สบายดังกล่าวค่อยหายไปในที่สุด โดยไม่ต้องพึ่งยาแต่อย่างใดค่ะ

• แน่ใจว่าไม่มีสิ่งของหรืออะไรไปอุดกั้นทางเดินหายใจของลูก ถ้าลูกอยู่ในวัยทารก ให้จับนอนคว่ำพาดบนตัก เพราะท่านอนนี้อาจช่วยป้องกันลิ้นจุกปากจนหายใจไม่ออกได้ ส่วนลูกโตให้จับลูกนอนคว่ำแบบตะแคงข้าง เพื่อป้องกันลิ้นจุกปาก หรือสำลักน้ำลายตัวเอง ทั้งยังทำให้ลูกหายใจสะดวกด้วย

• การชักจะทำให้ลูกเกร็ง อาจทำให้มีการขบฟันแน่น ซึ่งถ้ามีลิ้นจุกที่ปาก ลูกก็อาจกัดลิ้นตนเองได้ วิธีป้องกันคือให้ใช้ผ้าพันหรือหุ้มปลายช้อนหรือไม้สอดเข้าไปกดลิ้นระหว่างฟันบนและฟันล่างที่มุมขากรรไกร แต่เวลาลูกน้อยชัก พ่อแม่มักตกใจพอเห็นลูกกัดฟันก็รีบใช้นิ้วสอดเข้าไปในปากลูกทันที ซึ่งหลายครั้งพบว่าลูกจะกัดนิ้วมือนั้นเป็นแผลจนถึงขาดได้ พ่อแม่จึงต้องมีสติค่ะ

• ถ้าลูกเกร็งหรือมีการชักกระตุก อย่าไปฝืนร่างกายลูก เพราะอาจทำให้เกิดการบาดเจ็บที่ตัวลูกได้
• ช่วยลูกให้ผ่อนคลายด้วยการถอดเสื้อผ้าที่รัดออกจากร่างกายลูก
• รีบพาลูกไปพบคุณหมอทันทีหลังจากดูแลเบื้องต้นนั้นแล้ว โปรดระลึกไว้เสมอว่า การชักติดต่อกันนานเกิน 20 นาที จะต้องได้รับการรักษาอย่างรีบด่วนค่ะ