• ต้อกระจก

เป็นต้อที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ ทั้งชายและหญิง เนื่องจากเป็นต้อที่มีสาเหตุมาจากอายุการใช้งานของเลนส์แก้วตานั้นเอง เปรียบเทียบง่ายๆ ก็เหมือนกับพลาสติกใส ที่ใช้ไปนานเข้าก็ย่อมที่จะขุ่นมัวกันไปบ้าง เลนส์แก้วตาของคนก็เช่นกัน ส่วนใครจะขุ่นเร็วหรือช้า ก็อยู่ที่ว่าการใช้งานและการดูแลรักษาลูกตา ถนอมรักษากันเพียงไร แต่ก็มีสาเหตุอื่นที่ผลักดันให้เป็นต้อกระจกเร็วขึ้น เช่น โรคเบาหวานหรือเกิดอุบัติเหตุการกระทบกระเทือนอย่างแรงต่อดวงตา

อาการของต้อกระจก ก็คือ สายตาจะค่อยๆ มืดมัวลง เนื่องจากเลนส์แก้วตาขุ่นเป็นฝ้าเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จึงทำให้แสงสว่างไม่สามารถผ่านเข้าไปถึงจอตาหรือ เรตินา ได้เต็มที่ ภาพที่สายตาเห็นจะเป็นภาพที่มัวๆ เหมือนมองผ่านม่านหมอก เวลามองดวงไฟก็เหมือนมีรัศมีอยู่รอบๆ

โดยปกติแล้วตอกระจก มักจะเริ่มเป็นเมื่อย่างเข้าสู่วัยกลางคนบางรายอาจจะเป็นอย่างช้าๆ หลายปี ก็ยังไม่รู้สึกว่าตาจะมัวเท่าไร แต่ถ้าเป็นโรคเบาหวานก็จะเป็นได้เร็วขึ้น ถ้าปล่อยไวนานๆ เลนส์แก้วตาก็จะขุ่นขาวจนมองเห็นได้ และถ้าไม่รักษาก็อาจทำให้เป็นต้อหิน ประสาทตาเสียและตาบอดได้ในที่สุด ชาวบ้านบางส่วนเรียกต้อกระจกว่า "ต้อสุก"

การรักษา ใช้วิธีผ่าตัดเปลี่ยนเลนส์แก้วตา

• ต้อเนื้อหรือต้อลิ้นหมา (Pterygium)

เป็นต้อที่เกิดเนื่องจากเยื่อตางอกจากด้านไดด้านหนึ่ง หรือทั้งสองด้านของลูกตาด้านข้าง ล้ำเข้าไปในกระจกตา ถ้าลุกล้ำเข้าไปจนบังรูม่านตา (lris) ก็จะรบกวนต่อการมองเห็นแต่ต้อชนิดนี้ไม่มีอันตรายรุนแรง นองจากสร้างความระคายเคืองให้กับลูกตา และเป็นต้อที่รักษาได้ง่ายที่สุดเมื่อเทียบกับต้อชนิดอื่นๆ โดยทำการลอกเยื้อตาออกและจี้ด้วยยา เพื่อป้องกันไม่ให้เนื้อเยื่องอกออกไปอีก

อาการของต้อเนื้อและต้อลิ้นหมานั้น จะระคายเคืองในตา หรือรู้สึกแสบตา เวลาที่ถูกลม ชาวบ้านจึงนิยมเรียกต้อชนิดนี้ว่า "ต้อลม" เป็นต้อมี่พบบ่อยในผู้ที่ทำงานกลางแจ้ง ที่ตาต้องถูกลมหรือฝุ่นบ่อยๆ

• ต้อลำใย (Leucoma Corneae)

เป็นโรคตาที่เกิดเนื่องจากกระจกตาขุ่นมัวแสงผ่านไม่ได้ โดยสาเหตุส่วนใหญ่มักมาจากสาเหตุการอักเสบของกระจกตา (Keratitis) ซึ่งอาจจะเป็นผลมาจากอุบัติภัยหรือโรคติดเชื้อ จนกระจกตาขาวขุ่นมองดูคล้าเนื้อลำใย (ในสมัยก่อน สาเหตุที่พบบ่อยมาจากการอักเสบจากแผลซิฟิลิส)

ต้อชนิดนี้ส่วนใหญ่ทำให้ตาบอด แต่ถ้าประสาทยายังไม่เสีย และสามารถหากระจกตามาเปลี่ยนได้ ก็ถือว่าเป็นวิธีการรักษาที่ช่วยให้สามารถมองเห็นได้อีกครั้ง สำหรับกระจกตาที่นำมาเปลี่ยนนั้น คือกระจกตาที่ได้รับจากผู้ที่อุทิศดวงตาภายหลังที่เสียชีวิตแล้ว

• ต้อหิน (Glaucoma)

เป็นโรคตาที่เกิดจากความดันในลูกตาสูง กดดันต่อประสาทตา ต้นเหตุเกิดการถ่ายเทน้ำ หรือของเหลวในลูกตาขัดข้อง ไม่สามารถระบายออกได้ตามปกติ นอกจากนี้ยังอาจเกิดจากมุมของลูกตาแคบหรือกว้างกว่าปกติ รวมทั้งอาจเกิดจากการใช้ยาหยอดตาบองชนิดบ่อยเกินไป เช่น ยาหยอดตาที่ผสมสเตียรอยด์ หรือยาหยอดตาขยายม่านตา ที่หยอดเพื่อให้ตาหวานคม

โรคต้อหิน มักเกิดในผู้สูงอายุมากว่าคนหนุ่มสาว เหตุที่เรียกว่า "ต้อหิน" เพราะผู้ที่เป็นจะมีลูกตาแข็ง เมื่อลองกดดูจะคล้ายกับลูกหิน ผู้ที่เป็นจะมีอาการตาฝาง และปวดศีรษะอย่างรุนแรง ชนิดที่ยาแก้ปวดธรรมดาเอาไม่อยู่ ถ้าไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้องประสาทตาก็จะเสียอาจทำให้ตาบอดได้

การรักษาต้อหิน ทำโดยการลดความดันในลูกตาลง โดยในระยะแรกจะเป็นยาที่มีคุณสมบัติขับน้ำ แต่ถ้าเป็นมาก ก็ต้องผ่าตัดระบายความดันในลูกตา