ห้องสมุด E-LIB : Health Library for Thai : ยาที่ทำให้ความดันเลือดสูง

" คุณหมอคะอยากให้คุณหมอตรวจเช็คความดันให้หน่อยได้ไหมคะ"

หญิงสาววัยไม่ถึง 30 ปีเมื่อหลานวันก่อนไปหาหมอที่คลินิกใกล้บ้าน ถูกตรวจพบว่ามีความดันเลือดสูง จึงมาที่โรงพยาบาลเพื่อเช็คให้แน่ใจอีกครั้ง

คราวนี้หมอตรวจพบความดันตัวบน 150 และตัวล่าง 100 มิลลิเมตรปรอท ยืนยันว่ามีความดันสูงจริง (ปกติความดันตัวบนจะมีค่าต่ำกว่า 140 ตัวล่างต่ำกว่า 90)

ยาที่อาจทำให้ความดันเลือดสูง

ยาเม็ดคุมกำเนิด
ยาสเตียรอยด์
อาจอยู่ในรูปของยาชุด ยาลูกกลอน)
ยาขยายหลอดลม (รักษาอาการหืดหอบ)
ยาแก้คัดจมูก (มักผสมอยู่ในยาเม็ดแก้หวัดคัดจมูก)
ยาลดความอ้วน (กลุ่ม แอมเฟตามีน)

คุณหมอรู้สึกประหลาดใจ เนื่องเพราะโรคความดันเลือดสูงมักจะพบในคนที่มีอายุ 30-40 ปี ขึ้นไป

" เมื่อคืนนอนหลับดีหรือไม่ หรือมีเรื่องคิดวิตกกังวลอะไรหรือไม่" คุณหมอพยายามไร่หาสาเหตุที่นอนไม่พอ หรือมีความเครียด อาจทำให้มีความดันสูงได้

คำตอบก็คือ " นอนหลับดีและไม่มีเรื่องวิตกอะไรค่ะ"

" ระยะนี้กินยาอะไรอยู่หรือไม่" คุณหมอถามต่อ
" ดิฉันไม่ได้กินยาอะไร" หญิงสาวตอบ สักครู่คล้ายจะนึกอะไรออก " อ้อ…จะว่าไม่ได้กินยาอะไรก็คงไม่ถูกต้อง ดิฉันกินยาคุมกำเนิดคืนละเม็ดอยู่ประจำมา 3-4 เดือนแล้ว คุณหมอว่าจะเกี่ยวข้องกันหรือเปล่าค่ะ"
" อาจจะเกี่ยวข้องกันก็ได้ จึงอยากจะลองหยุดกินยาคุมกำเนิดดูก่อน" คุณหมอจะแนะนำ " อีก 1-2 สัปดาห์มาวัดความดันดูใหม่ ถ้าความดันลงดีก็แสดงว่าเกิดจากยาคุม แต่ถ้าไม่ลงก็คงตรวจหาสาเหตุอื่นๆ ต่อไป"
ผลปรากฏว่า หลังหยุดยาได้ 2 สัปดาห์ ความดันของหญิงสาวพบว่าได้ ตัวบน 120 และตัวล่าง 80 ซึ่งลงมาสู่ระดับปกติ คุณหมอจึงได้แนะนำให้หญิงสาวหันไปหาการคุมกำเนิดด้วยวิธีอื่นแทนยาเม็ดคุมกำเนิด

โรคความดันเลือดสูงก็หายเป็นปลิดทิ้ง

ตัวอย่างข้างต้นนี้เป็นอุทาหรณ์หนึ่งของโรคความดันเลือดสูง อันเกิดจากยาเป็นเหตุ

ความจริงแล้วกว่า 90 คนใน100 คน ที่มีความดันเลือดสูง มักจะตรวจไม่พบสาเหตุที่แก้ไขได้ เรียกว่า ความดันเลือดสูงไม่พบสาเหตุ (มักมีส่วนเกี่ยวข้องกับกรรมพันธุ์)

มีไม่ถึง 10 คน ใน 100 คน ที่อาจมีสาเหตุจากการเป็นโรคไต โรคต่อมไร้ท่อ ความผิดปกติของหลอดเลือดแดง รวมทั้งที่เกิดจากยา

คนไข้ที่เป็นความดันเลือดสูงจากโรคต่างๆ ถ้าสามารถรักษาจากโรคที่เป็นสาเหตุได้ ความดันสูงก็จะหายได้

ส่วนกลุ่มที่มีความดันสูงจากยา ถ้าหยุดยาความดันสูงก็จะหายได้ กลุ่มนี้มักมีสาเหตุจากการกินยาเม็ดคุมกำเนิดเป็นส่วนใหญ่ นอกจากนี้ยังอาจเกิดจากยาชนิดอื่นๆ

ในแง่ปฏิบัติ ถ้าพบว่ามีความดันเลือดสูง จำเป็นต้องสืบหาสาเหตุก่อน ถ้าสงสัยว่าเกิดจากยา ก็ลองหยุดยาดู หากไม่ได้ผลก็ต้องลองสืบหาสาเหตุอื่นๆ ต่อไป และถ้าไม่ทราบสาเหตุ ก็ต้องปฏิบัติตัว (เช่น ออกกำลังกาย ลดอาหารเค็มและสารโซเดียม ถ้าอ้วนให้ลดน้ำหนัก ฯลฯ) และอาจต้องกินยาลดความดันต่อไป

(update 8 สิงหาคม 2002)
[ ที่มา...หมอชาวบ้าน ปีที่ 23 ฉบับที่ 271 พฤศจิกายน 2544 ]

[ BACK TO LIST]

main

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุด E-LIB Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600