มาที่นี่ ที่เดียว ได้อ่านบทความทางด้านการแพทย์ภาษาไทย
จากเกือบทุกโฮมเพจที่มีใน   INTERNET   ถ้าที่นี่ขัดข้อง ไปที่นี่ก็ได้ครับ
http://i.am/thaidoc    หรือ     http://hey.to/yimyam

เอ็นร้อยหวาย (Achilles Tendon)

พญ.จันทรา เจณณวาสิน


การผ่าตัดเพื่อเข้าไปเย็บเส้นเอ็ดที่ขาดให้ต่อกัน
โดยมีการเสริมเอ็นจากส่วนอื่นของร่างกายหรือจาก ศพ
แบบที่เรียกว่า มาปะต่อหรือดามไว้ ส่วนใหญ่มักเกิดในวัย 30-40 ปี

ดิฉันพบเพื่อนคนหนึ่งซึ่งเคยเป็นนักเทนนิสฝีมือดี แต่ปัจจุบันเขาเล่นกอล์ฟอย่างเดียว เพราะเอ็นร้อยหวายของเขาขาดขณะที่เล่นเทนนิสในเย็นวันหนึ่งกับเพื่อนบ้าน ทั้งที่ไม่ได้เล่นรุนแรงแบบนักกีฬาที่แข่งขันในยูเอสโอเพน

" เอ็นร้อยหวาย " เป็นชื่อของเส้นเอ็นที่อยู่เหนือส้นเท้าและอยู่หลังตาตุ่มเท้า มีหน้าที่ยกส้นเท้าขึ้นลง แบบที่เรียกว่า "เขย่งเท้า" นั่นเอง ภาษาอังกฤษใช้คำว่า "Achilles Tendon" ซึ่งเป็นชื่อของวีรบุรุษกรีกอีกคนหนึ่ง คือ Achilleus ซึ่งมีประวัติว่าเมื่อมีอายุน้อย มารดาจับข้อเท้าของเขาไว้เพื่อจุ่มตัวลงในแม่น้ำ Styx ซึ่งเป็นแม่น้ำที่วิญญาณลงเรือ ข้ามไปสู่แดนตัดสินชะตากรรม

คนไทยเรียกว่า " เอ็นร้อยหวาย " ซึ่งตามคำบอกเล่ามาว่าทาสในสมัยก่อนถูกเจาะ แล้วเอาหวายร้อยเข้าระหว่างเอ็นกับตาตุ่ม แล้วร้อยโยงติดกันหลายคน เพื่อไม่ให้หนีรอดไปไหนได้

การฉีกขาดของเอ็นส่วนนี้มักเกิดในคนที่เล่นกีฬาเป็นครั้งคราว มักไม่เกิดกับ นักกีฬาอาชีพเพราะนักกีฬาอาชีพเขารู้จักวิธียืดเส้นยืดสายอบอุ่นร่างกายหรือวอร์มอัพ (warm up) ก่อนการเล่นกีฬาประมาณ 75% ของคนที่มีการฉีกขาดของเอ็นร้อยหวายเป็นผู้ชาย เพราะผู้ชายเล่นกีฬาพวก
บาสเกตบอล เทนนิส วอลเล่ย์บอล แรกเกตบอล หรือเต้นรำ ในท่าเขย่งตัวขึ้นทันที ทำให้เอ็นยึดตัวไม่ทันเกิดการฉีกขาดบางส่วนหรือทั้งหมด ส่วนใหญ่มักเกิดในวัย 30-40 ปี บางรายอาจมีปัญหาเอ็นอักเสบเรื้อรังทำให้เกิด ความโน้มเอียงในการฉีกขาดได้ง่ายขึ้น

ลักษณะการฉีกขาดและอายุตลอดจนการใช้งาน คือเล่นกีฬาบ่อยเพียงใด ต่างมีส่วนในการตัดสินวิธีการรักษาเส้นเอ็นที่ฉีกขาดไม่มาก แต่ถ้าเส้นเอ็นนั้นขาดตลอด นั่นย่อมหมายถึงการผ่าตัดเพื่อเข้าไปเย็บเส้นเอ็นที่ขาดให้ต่อกัน โดยมีการเสริมเอ็น จากส่วนอื่นของร่างกายหรือจากศพ แบบที่เรียกว่า มาปะต่อหรือดามไว้

ปัญหาสำคัญในการรักษาเส้นเอ็นร้อยหวายที่ฉีกขาดนี้ คือ

ระยะเวลาการฟื้นตัวของเส้นเอ็นใช้เวลานานมาก ประมาณ 12-18 เดือน ในขณะที่กระดูกหัก สามารถเชื่อมต่อหายได้ในเวลา 6-8 สัปดาห์ ดังนั้นผู้ป่วยอาจใช้เวลาเกินกว่า 6 เดือน ในการมีเฝือกหุ้มขา นอกจากนี้ผู้ป่วยต้องปฏิบัติตัวโดยออกกำลังกายบริหารขาตามคำแนะนำ ของแพทย์ทางเวชศาสตร์ฟื้นฟู (กายภาพบำบัด) อย่างเคร่งครัด ส่วนใหญ่ (80-90%) ของผู้ป่วย หลังจากการรักษาไม่ว่าโดยผ่าตัดแล้วเข้าเฝือก หรือเข้าเฝือกตั้งแต่แรกเริ่มตามต่อ ด้วยการบริหารดังกล่าวแล้วเขาสามารถใช้ขาเล่นกีฬาได้อย่างดี

แต่ในการเล่นกีฬาที่ต้องใช้เส้นเอ็นส่วนนี้มาก เช่น บาสเกตบอล และวอลเล่ย์บอล ควรรอนานถึงหนึ่งปีก่อนเริ่มเล่นอีก จากสถิติของคนป่วยที่รับการรักษาด้วยวิธีผ่าตัด เกิดปัญหาแบบเดิมอีกเพียงแค่ 2% เมื่อเทียบกับรายที่ไม่ได้รับการผ่าตัด คือ ใช้วิธีเข้าเฝือกตั้งแต่เริ่มแรก กลุ่มหลังนี้มีโอกาสที่จะเกิดปัญหาแบบกึ่งถึง 17%

การฉีกขาดของเอ็นร้อยหวายทำให้กล้ามเนื้อน่องมีสมรรถภาพลดลง ดังนั้นผู้ป่วยอาจเดินกะเผลก ซึ่งอาจก่อให้เกิดการหกล้มหรืออาการปวดหลัง ปวดกล้ามเนื้อ บางรายควรใช้ไม้เท้าหรือไม้ยันช่วยในการเดิน

วิธีที่ดีที่สุด คือการป้องกัน นั่นคือการยืดเส้นยืดสายก่อนการเล่นกีฬาทุกครั้ง


(update 22 กันยายน 2001)
[ที่มา..หนังสือ นิตยสารใกล้หมอปีที่ 25 ฉบับที่ 3 มีนาคม 2544]


[ BACK TO LIST]

main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุดE-LIB[ hey.to/yimyam ][ i.am/thaidoc ]
Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600