• กองคุ้มครองสวัสดิการเด็ก กรมประชาสงเคราะห์ รับผิดชอบดูแลกลุ่มเป้าหมาย ที่เป็นกลุ่มเด็กที่ได้รับการละเมิดสิทธิมากที่สุด ดูแลเด็กถูกกระทำทารุณ เด็กด้อยโอกาสต่างๆ เช่น เด็กเร่ร่อน เด็กขายพวงมาลัย แรงงานเด็ก เด็กต่างด้าว เด็กที่ถูกแสวงหาผลประโยชน์

• ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา กองฯ เริ่มการทำงานในเรื่องเครือข่าย เรื่องเด็กและสตรี โดยแม่ชีคุณหญิงขนิษฐาเคยให้แนวคิดกับกรมประชาสงเคราะห์ว่า กรมประชาสงเคราะห์ น่าจะตั้งบ้านพักฉุกเฉินได้ เพราะลักษณะของสถานสงเคราะห์มันจำกัดไปไหนไม่ได้ การบริการต้องมีให้ ทำให้มิติด้านการทำงานของกองฯ เปลี่ยนไปทำงานกับภาคเอกชนมากขึ้น ปัญหารุนแรงขึ้นทุกปีไม่ว่าเรื่อง เด็ก สตรี กรมประชาสงเคราะห์น่าจะมีบ้าน ซึ่งเป็นบริการ ไม่ใช่ลักษณะของสถานสงเคราะห์ เป็นบ้านเปิดกึ่ง NGO และให้บริการอย่างรวดเร็ว ทำงานได้ 24 ชั่วโมง

• กลุ่มเป้าหมายที่ดูแลมี 3 กลุ่มคือ

  กลุ่มที่ 1 กลุ่มเด็กอ่อน เด็กถูกกระทำทารุณ เด็กถูกละเมิดต่างๆ ให้ได้รับการบริการอย่างรวดเร็ว ได้รับการบริการตลอดเวลา เรียกว่า บ้านพักเด็ก และครอบครัวหรือบ้านเขียว เพราะเป็นบ้านไม้มีสีเขียว ซึ่งเป็นโครงการ ที่ขอประมาณจากสำนักงบฯ ปีต่อปีเท่านั้นเอง ให้ที่พักให้เด็กเข้าๆ ออกๆ ได้มีอาหารให้ ต่อมามีเด็กถูกละเมิดทางเพศเข้ามาเป็นรายแรกอายุ 13 ปี และตั้งครรภ์ด้วย เลยคิดว่าบ้านนี้น่าจะรับเด็กกลุ่มประเภทนี้ด้วยรวมทั้งกลุ่มสตรีที่มีปัญหาเช่นเดียวกันนี้ และให้บริการทุกอย่าง รวมทั้งการดำเนินคดี การดำเนินงานกับครอบครัว แต่ปัญหาคือ กลุ่มที่ถูกละเมิดทางเพศและตั้งครรภ์มักจะเข้ามาเมื่ออายุครรภ์มากแล้ว จูงลูกมาหลายคน พร้อมเด็กในครรภ์ แต่โดยรวมแล้วจะใช้ขบวนการทางสังคมสงเคราะห์และจิตวิทยา ในการดูแลเด็กกลุ่มนี้เป็นพิเศษ

  กลุ่มที่ 2 กลุ่มวัยรุ่นและสตรีวัยทำงาน ช่วงหลังจะมีผู้มาติดต่อมีหลายๆ กลุ่มอายุเข้ามาด้วย มีหลายสาเหตุเข้ามามิใช่ละเมิดทางเพศอย่างเดียว เด็กที่เป็นวัยรุ่น สตรีวัยทำงาน ไม่ทราบว่าจะไปอยู่ที่ไหน การตั้งครรภ์อายุน้อยๆ ไม่มี มีแต่ครรภ์อายุมาก การบริการที่เขาคาดหวังไว้คือ หลังคลอดแล้วสามารถทิ้งลูกไว้ที่บ้านพักได้

  กลุ่มที่ 3 กลุ่มประสบปัญหาด้านเศรษฐกิจ มีลูกมาแล้ว และเกิดการตั้งครรภ์อีก บางคนมีลูกแล้ว จูงลูกหลายคนมาพร้อมลูกในท้องด้วย หรือมีลูกติดสามีใหม่ ไม่รับผิดชอบ ทุบตีกันสามีหนีไป กลุ่มนี้จะมีครอบครัวมาด้วย โครงการบ้านพักเด็กและครอบครัว มีอยู่ใน 9 จังหวัด มีที่กรุงเทพเท่านั้น ที่สำนักงบประมาณให้อัตรากำลัง มีข้าราชการดูแล สำหรับจังหวัดอื่น คือ เชียงใหม่ นครสวรรค์ อุดรธานี ปราจีนบุรี ชลบุรี ภูเก็ต สงขลา และนราธิวาส การดำเนินงานเหมือนกันหมด

กลุ่มที่ 1 กลุ่มเอดส์ มีอยู่ประมาณ 20 คน รับได้ไม่เกิน 30 คน

กลุ่มที่ 2 กลุ่มผู้หญิงตั้งท้อง และลูกอ่อน มี 50 กว่าคน

กลุ่มที่ 3 เด็กถูกทอดทิ้ง แม่ไม่สามารถเลี้ยงดูได้ รวมทั้งเด็กต่างชาติที่ UNFCR มาฝากเลี้ยงไว้ 3-4 คน รวมมีประมาณ 20 คน

กลุ่มที่ 4 ผู้หญิงที่ประสบปัญหาความรุนแรง ตกงาน เป็นต้น

• เจ้าหน้าที่ 30 คน ทำงานด้านหารายได้ คือเรามีที่พักเปิดให้เช่าโดยทั่วไปจุคน 200 กว่าคน มีหน่วยงานราชการหลายแห่ง ไปจัดสัมมนา อบรมพักค้างคืนด้วย
• เจ้าหน้าที่จำนวน 50 กว่าคนดูแลบ้านพักฉุกเฉิน

• เจ้าหน้าที่จำนวน 8-9 คน ดูแลผู้เดือดร้อนจะเป็นนักจิตวิทยา นักสังคมสงเคราะห์ แม่บ้าน คนเลี้ยงเด็ก งบประมาณที่ใช้บริหารงานได้มาจากการบริจาคโดยสิ้นเชิง เป็นการบริจาคภายในประเทศ เพราะเงินบริจาคต่างประเทศไม่อนุญาตให้นำมาใช้ ในการบริหารงาน แต่ให้ใช้ในกิจกรรมต่างๆ งบประมาณส่วนอื่นได้จากกองโรคเอดส์ กองประกอบโรคศิลปะ กรมประชาสงเคราะห์ ตรงนี้คิดเป็น 5% ของงบประมาณที่เราใช้ทั้งหมด

• การสนับสนุนอย่างอื่น เป็นลักษณะการช่วยเหลือจากหลายๆ หน่วยงาน บริษัท ห้างร้าน หน่วยงานราชการที่ช่วยดูแลผู้หญิงท้องจะเป็น ร.พ.บำราศนราดูร ร.พ.นพรัตนราชธานี จะช่วยดูแลผู้หญิงท้องให้

• ผู้ที่เข้ามาที่บ้านฉุกเฉินในกรณีท้องไม่พร้อม ภาพที่หมอพบจะเป็นภาวะแทรกซ้อนต่างๆ จากการทำแท้ง แต่ภาพที่เราพบจะเป็นความทุกข์ทรมานใจของผู้หญิงที่ประสบปัญหา ที่ได้พยายามทำแท้งให้ตัวเองด้วยวิธีต่างๆ แล้วไม่สำเร็จ รวมทั้งความพยายามฆ่าตัวตาย เพราะหาทางออกไม่ได้ ผู้หญิงพวกนั้นเป็นคนด้อยโอกาสทางสังคม สภาพการที่เกิดขึ้นกับเขา ด้วยความไม่รู้ ไม่มีข้อมูล เป็นภาวะที่บีบคั้นมาก เป็นคนที่ต้องต่อสู้แต่โดยลำพัง เพียงคนเดียวเท่านั้น บางคนถูกพ่อข่มขืน ปิดบังแม่มาตลอด ไม่กล้าบอกแม่ ผู้หญิงเหล่านี้โดยภาพรวมจะมีอายุต่ำกว่า 24 ปี เดิมกลุ่มนี้ไม่มีการศึกษา ต่อมาโดยเฉพาะปี 2542 พบว่า 50% ขึ้นไปจบ ม.1 ถึงปริญญาตรี หลบมาอาศัยอยู่เพื่อรอคลอด ส่วนใหญ่ทราบเรื่องบ้านพักฉุกเฉินจากสื่อต่างๆ ด้วยตนเอง หรือถามเพื่อน อาจถูกส่งต่อโดยโรงพยาบาลของรัฐ หน่วยงานขงอรัฐ หน่วยงานเอกชน หรือพลเมืองดี และพบว่าคนที่มา 90% พยายามทำแท้งในรูปแบบต่างๆ มาแล้วทั้งสิ้นแต่ไม่สำเร็จ ที่เหลือ 10% ไม่รู้จะทำอย่างไรดี หาทางออกไม่ได้ ไม่กล้าบอกใคร ส่วนใหญ่เกิดขึ้น เพราะผู้ชายไม่รับผิดชอบ ในหลายๆ รายเป็นนักเรียนที่มีครูเอื้ออาทรจะช่วยลงทะเบียนให้ ให้พักการเรียนแล้วหลบมาชั่วคราว และส่งข้อสอบพร้อมคนคุมสอบมาให้ เพื่อไม่ให้ เสียโอกาสทางการเรียน ถ้าแนวปฏิบัติเช่นนี้เป็นไปได้ทุกโรงเรียนก็จะดีมาก สำหรับผู้ปกครองนั้นเกือบจะเป็นแหล่งสุดท้ายที่เด็กจะคุยด้วย ส่วนใหญ่ไม่กล้าและกลัว แต่เราได้พยายามให้ผู้ปกครองมาร่วมคิด ร่วมมองด้วย ในหลายๆ กรณีผู้ปกครองก็ไม่ว่าอะไร การบริการที่ช่วยผู้หญิงเหล่านี้คือ พาไปฝากครรภ์ จนกระทั่งคลอด มีการให้คำปรึกษา ฝึกอาชีพต่างๆ ให้มีให้เลือกตั้งแต่ 1 ถึง 100 ชั่วโมง รวมทั้งคอมพิวเตอร์ แต่ก็พบปัญหาบ้างคือ จากการตั้งครรภ์ หรือนิสัยส่วนตัวอาจไม่สนใจ ในกรณีอยากเรียนหนังสือก็ให้เรียน เพราะที่สมาคมฯ เป็นศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน ปัญหาที่สมาคมฯ ตั้งคำถามตัวเองคือ การช่วยเหลือที่สมาคมฯ มีให้กับหญิงตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์ พอหรือไม่ เพราะเหมือนกับ เป็นการผ่อนวิกฤตชั่วคราว ให้เขาได้พักพิง มาคลอด หลังจากนั้นเมื่อลูกโตใครจะดูแลเขา ทั้งแม่และลูก ดังนั้น ความพยายามของสมาคมฯ ที่จะให้การช่วยเหลืออีกก็คือ จะขยายการเลี้ยงดูลูกให้จนถึง 2 ขวบ เพื่อให้เขาจัดการชีวิตของตัวเองได้ ฝึกอาชีพแล้วหางานทำได้ หรือกลับไปอยู่กับพ่อแม่ ส่วนคนที่ยังอยู่ในวัยเรียน หลังคลอดแล้วอยากเรียนก็ให้เรียน การทำงานตรงนี้มีประเด็นน่ามองอยู่คือ

  1. เรื่องการทำแท้งจะลดลงได้แน่ถ้าเรามีทางเลือกอย่างอื่นให้กับผู้หญิง หรือมีหลักประกันให้เขาได้รับทราบว่าเด็กที่เขาไม่ต้องการหรือเด็กที่เกิดขึ้น โดยที่ไม่ได้ตั้งใจจะได้รับการเลี้ยงดูให้เติบโตขึ้นอย่างเป็นสุขได้

  2. การตั้งครรภ์รวมถึงการเลี้ยงดูลูกเป็นภาระทางธรรมชาติที่ตกอยู่ กับผู้หญิงฝ่ายเดียวจริงอยู่ที่การตั้งครรภ์เป็นภาระของผู้หญิงแต่การเลี้ยงดูลูก น่าจะมีผู้ร่วมรับผิดชอบก็คือ ผู้ที่ทำให้ชีวิตใหม่เกิดขึ้นมา ซึ่งก็คือผู้ชาย ที่ควรจะต้องมีส่วนร่วมด้วย เราไม่ได้แตะเลย ทำอย่างไรจะทำให้แตะได้

  3. หากมองถึงสิทธิของผู้หญิงจะท้องหรือไม่ท้อง รวมทั้งสิทธิของเด็กที่จะมีชีวิต ในขณะเดียวกันสิทธิของผู้หญิงน่าจะต้องมองต่อไปว่าควรจะต้องมีผู้รับผิดชอบ คือ พ่อ ในการเลี้ยงดูให้เติบโตเป็นเด็กที่สมบูรณ์ ดังนั้น คำถามคือ หน้าที่ของรัฐ ที่มีต่อเด็กเป็นอย่างไร หน้าที่ของรัฐที่มีต่อผู้เป็นแม่ ผู้ที่ประสบปัญหาเป็นอย่างไร ถ้ารัฐมองว่าเด็กเป็นทรัพยากรของประเทศ รัฐจะต้องลงทุน ต้องให้ความช่วยเหลืออย่างเต็มที่ องค์กรเอกชนทำได้แต่มีข้อจำกัดมากในแง่ของทรัพยากร

  4. ผู้หญิงที่เข้ามาขอความช่วยเหลือที่สมาคมฯ รู้เรื่องวางแผนครอบครัว แต่ไม่รู้ครบถ้วน ดังนั้น เพศศึกษาจึงสำคัญทุกกลุ่มประชากร ไม่เฉพาะในห้องเรียน แต่ขยายไปทุกกลุ่มประชากร และควรให้เหมาะสมกับสถานภาพหรือในกลุ่มอายุ ที่แตกต่างกันไม่ใช่จำกัดเฉพาะในห้องเรียนเท่านั้น

• การให้ความช่วยเหลือ หรือการทำงานเรื่องนี้ ควรมีลักษณะร่วมกันทำงาน แต่ละคนก็มีบทบาทร่วมกันในจุดนี้ ควรยอมรับแนวคิดและมุมมองของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง และจะทำอย่างไรให้แนวคิดและมุมมองเหล่านี้ขับเคลื่อนไปได้อย่างกลมกลืน เป็นประโยชน์ต่อผู้หญิง ครอบครัว และเด็กที่จะเกิดมา

• มองสิทธิต่างๆ ให้ครอบคลุมทุกแง่มุม ในขณะเดียวกันเราไม่ได้มองสิทธิอย่างเดียว ทุกฝ่ายคงจะต้องมีหน้าที่ตั้งแต่สตรี คนรับผิดชอบ ครอบครัว หน่วยงานของรัฐ NGO ที่เข้ามามีส่วนร่วม จากกรอบความคิดนี้ จะขอเสนอแนวคิดของยุทธวิธีในการทำงานเรื่องนี้ โดยมองทั้งระบบ ดังนี้

  1. ควรมองที่ตัวผู้หญิงก่อนเพราะได้รับผลกระทบโดยตรง การที่จะกำหนดยุทธวิธี มาตรการที่ออกมาคงต้องมองทั้ง 3 ระดับ เพื่อให้การทำงานครบวงจรและเป็นทั้งระบบ เช่น การป้องกันปฐมภูมิ (Primary Prevention) เป็นสิ่งที่จะต้องทำแต่ใช้เวลา โดยจัดให้มีการบริการต่อไปนี้

  - การให้คำปรึกษาก่อนแต่งงาน (Premarital Coounseling)

  - ให้ความรู้เรื่องเพศ (Sex education)

  - บริการที่จะให้กับเด็กจะต้องเป็นแบบไม่เป็นทางการ บริการที่เป็นมิตรเข้าถึงได้ เป็นที่ยอมรับและมีกำลังซื้อได้ (Informal service, friendly service, accessible service, acceptable service and affordable service) คนที่ทำงานตรงจุดนี้ต้องมีใจรัก ต้องมีความเข้าใจในเรื่องของผู้หญิงได้ดี และที่สำคัญต้องมีทักษะ มีความเห็นอกเห็นใจ มีความเข้าใจในความคิดของผู้หญิง

  - การให้ความรู้เรื่องทักษะชีวิต (Life skill training) ต่างๆ เป็นการสร้างอาวุธ ให้กับผู้หญิงและผู้ชายสามารถป้องกันตัวเองได้ระดับหนึ่ง

  - การคุมกำเนิด จะทำอย่างไรให้บริการคุมกำเนิดสามารถเข้าสู่กลุ่มผู้หญิง ที่มีความเสี่ยงได้อย่างรวดเร็ว ได้รับข้อมูลที่สมบูรณ์และปฏิบัติได้ถูกต้องด้วย โดยเฉพาะผู้ที่ถูกข่มขืน

  2. มองที่ผู้ชายควรมีเพศสัมพันธ์ที่รับผิดชอบซึ่งเป็นการป้องกันปฐมภูมิ ทำอย่างไรจะใส่แนวคิด หรือการรับรู้ ให้อีกฝ่ายหนึ่ง คือผู้ชายซึ่งไม่ต้องรับผิดชอบ เรื่องการตั้งครรภ์ แต่ต้องรับผิดชอบให้มากเหมือนฝ่ายหญิง ควรให้ความรู้เรื่องเพศศึกษา ทักษะชีวิต และถุงยางอนามัย แก่ผู้ชาย จากการศึกษาวิจัยพบว่า ถ้าวัยรุ่นตั้งครรภ์ ได้รับแรงสนับสนุนจากสามีซึ่งมีความสำคัญมากกว่าพ่อแม่ จะมีผลต่อการดูแลลูก ความผูกพันธ์กับลูกด้วย

  3. มองที่ครอบครัว การเป็นครอบครัว เป็นพ่อ-แม่เรียนกี่ปี บางคนไม่ได้เรียนเลย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ความเข้าใจในการให้ความรู้เรื่องเพศศึกษาให้กับลูก รวมทั้งการเป็นพ่อแม่ คือความเข้าใจในการเลี้ยงลูกอย่างมีเหตุผล สิ่งนี้จะเป็นพื้นฐาน ที่จะบอกว่าทำไมวัยรุ่นออกไปหาเพื่อนและหากลูกมีปัญหาเกิดขึ้นแล้ว แหล่งที่จะเข้าไปหา คือครอบครัว มิใช่ผลักไปให้กรมประชาสงเคราะห์ บ้านพักฉุกเฉิน จะทำอย่างไร ให้พ่อแม่ยอมรับปัญหา และสร้างให้เด็กเติบโตอย่างมีคุณค่าได้ มีการศึกษาว่า วัยรุ่นที่มีความผูกพันกับครอบครัว ชุมชน จะมีพฤติกรรมเสี่ยงต่อสิ่งต่างๆ ที่เป็นภัยน้อยกว่าคนที่ไม่มีการติดต่อกับครอบครัว

  4. ตัวชุมชน ควรมองตั้งแต่ชุมชน ครอบครัว สื่อ มาถึงนักการเมือง ทำอย่างไรให้เข้าใจ และตระหนักถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้น จากปัญหานี้

• ประเทศที่การทำแท้งเป็นสิ่งถูกกฎหมาย (legal abortion) มีอัตราการทำแท้งตั้งแต่ 6 ถึง 16 ต่อ 1,000 ของผู้หญิงอายุตั้งแต่ 15-44 ปี

• ประเทศที่การทำแท้งเป็นเรื่องผิดกฎหมาย (lllegal abortion) มีอัตราการทำแท้ง ตั้งแต่ 25-56 ต่อ 1,000 ของผู้หญิงอายุตั้งแต่ 15-44 ปี ข้อมูลนี้เป็นการช่วยสนับสนุนว่า การที่กฎหมายเปิดให้ทำแท้งได้ไม่มีผลทำให้เพิ่มการทำแท้งเลย

1. ในเรื่องของอาชีพ แล้วแต่ความสนใจของคนๆ นั้น

2. การให้ความรู้ในเรื่องการเลี้ยงดู จิตวิทยาเด็ก และการเป็นแม่ ฯลฯ

3. ทักษะในการวางแผนชีวิต การแก้ปัญหาชีวิต มักเป็นกิจกรรมกลุ่ม เฉลี่ยทำเดือนละ 1 ครั้ง

4. การฟื้นฟูจิตใจ แต่ทางสมาคมมีนักจิตวิทยาเพียงคนเดียว ซึ่งทางบ้านพักอยากทำเรื่องนี้มาก แต่เราขาดแคลนบุคลากรที่จะเนินการ

1. เรื่องการป้องกันการตั้งครรภ์ นโยบายอนามัยการเจริญพันธุ์ วางแผนครอบครัวที่อดีตมุ่งเป้าหมายไปที่ผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ที่แต่งงานแล้ว ควรเปลี่ยนเป้าหมายมาที่ผู้หญิงที่แต่งงาน และไม่ได้แต่งงาน เพื่อให้เป็นการป้องกันจริงๆ

2. ชี้ให้เห็นทัศนคติของสังคม ที่คุณหมอสุพรพยายามชี้ให้เห็นว่าพ่อแม่ หรือผู้ปกครองของเด็กที่มีปัญหาที่มาอยู่บ้านพักฉุกเฉินเหล่านี้ ทำไมไม่พยายาม ดึงให้เข้ามาเกี่ยวข้องด้วย ทำไมพ่อแม่ไม่รับเด็กไป พ่อแม่ทุกคนรักลูก ไม่ทำลายลูกซึ่งอาจารย์พุดถูก แต่ไม่เป็นเช่นนี้ทุกราย แต่สิ่งที่เป็นหลักการ และมาตรฐานของทุกคนคือ สิทธิของตัวคนที่อยู่ในปัญหานั้น คือ ผู้รับบริการเป็นศูนย์กลาง (Client center) เขามีสิทธิที่จะได้รับความปลอดภัยทุกอย่าง

• รู้สึกเป็นห่วงสังคมไทย ที่ค่อนข้างขาดความรับผิดชอบ แม้จะเห็นด้วย กับการที่ต้องมีสถานฟื้นฟูสภาพร่างกายและจิตใจ หลังจากที่สุภาพสตรีคนนั้น ผ่านวิกฤตการณ์มาแล้วด้วยการตั้งครรภ์ คลอดหรือไปทำแท้งมาแล้ว แต่ไม่อยากให้คนไทยขาดความรับผิดชอบมากไปกว่านั้น ซึ่งจะเป็นการที่สูญเสีย ทรัพยากรมากและเป็นการสร้างเจตนคติและนิสัยไม่ดีแก่คนไทย จากที่มีข้อสมติฐานสนับสนุนทฤษฎีในเรื่องของสถาบันครอบครัวว่า เป็นสถาบันหลักและสำคัญ

• มีข้อมูลที่จะเสนอคือ ประเทศที่การทำแท้งถูกกฎหมาย อัตราการทำแท้ง จะลดลงเฉลี่ยประมาณ 10 ต่อ 1,000 ประเทศที่ด้อยพัฒนาหรือกำลังพัฒนา จะเหลืออยู่ 36-40 ต่อพัน เป็นข้อสนับสนุนที่ดี มาดู 2 กลุ่มนี้ ประเทศที่การทำแท้ง ถูกกฎหมายเป็นประเทศที่พัฒนาทั้งหมด มีอยู่ในเอเชีย 2 ประเทศ คือ ญี่ปุ่นกับสิงคโปร์ นอกนั้นอยู่ในยุโรปทั้งหมด ไม่แน่ใจว่าศาสนา มีส่วนเกี่ยวข้องไหม

• ประเทศที่ทำแท้งได้อย่างถูกกฎหมายในเอเชียมี อินเดียและเวียดนามด้วย แต่อัตราการทำแท้งยังสูงอยู่เนื่องจากความรู้ ข้อมูลข่าวสารการบริการวางแผนครอบครัว ที่ยังไม่ดี แต่ในประเทศที่มีฐานโครงสร้างของบริการเหล่านี้ดีแล้วมีกฎหมายที่ทำแท้งได้ จะช่วยให้อัตราการทำแท้งลดลงอย่างแน่นอน ประเทศไทยรวมอยู่ในเงื่อนไขนี้ด้วย เพราะประเทศไทยมีระบบเหล่านี้ดีหลายอย่าง บางอย่างเป็นตัวอย่างที่ดีของโลกด้วย

• ประเด็นที่ว่าเปิดเท่าไหร่ก็เต็ม จริงๆ แล้วคิดว่าไม่จริง บ้านพักฉุกเฉินที่ต่างจังหวัด บางแห่งไม่เต็มหรือไม่มีคนอยู่ การช่วยเหลือที่ต่างจังหวัดก็น้อยมาก อาจเพียง เพราะจากผู้ประสบปัญหาไม่อยากให้คนที่รู้จักรับรู้ จึงไม่แปลกที่บ้านพัก ในกรุงเทพมีผู้รับบริการมาก