มีคนเป็นจำนวนมากที่รักสวยรักงาม รักสุขภาพต้องการลดความอ้วน พยายามแล้วพยายามอีก
แต่ไม่ได้ผล ทั้งๆ ที่รู้ทฤษฎีว่าการลดความอ้วนนั้นต้องอาศัยการควบคุมอาหารให้พอดี
และการออกกำลังกายเพื่อเผาผลาญอาหาร หลายคนทำการอดอาหารได้เก่ง อดจนหน้าเขียว หน้าเหลือง
แต่ขาดการออกกำลังกาย ทั้งนี้เพราะมีอุปสรรคสำคัญคือ
อุปสรรคทางจิตวิทยา นั่นเอง
การออกกำลังกายที่จะทำไปได้นานสำหรับคนที่มีใจมุ่งมั่นไม่ต้องใช้เทคนิคมาก
แต่สำหรับหลายคนที่ใจยังไม่แข็งเพียงพอต้องอาศัยเทคนิคช่วยบ้าง จึงจะทำไปได้นาน
ที่จะยกตัวอย่างต่อไปนี้เป็นเพียงส่วนหนึ่งของเทคนิคหลายอย่างในการออกกำลังกายไม่ให้เซ็ง
เปลี่ยนสถานที่ การออกกำลังจำเจประจำที่อยู่เสมอจะทำให้น่าเบื่อ เช่น การวิ่งหรือ
การเดินสายพานในบ้าน ซ้ำซากมันน่าเบื่อ อาจจะทำได้ไม่นาน วิธีทำให้ไม่เซ็งคือ ให้เอาทีวีมาดูไปด้วย
วิ่งไปด้วย ถ้าชอบรายการตลกก็เอาวิดีโอตลกมาดูก็จะทำให้เพลิดเพลิน ทำได้ไม่เบื่อ
ถ้ามีเงินก็อาจจะเปลี่ยนสถานที่ไปทำที่สปอร์ตคลับ ซึ่งเป็นสิ่งแวดล้อมใหม่ มีสาวมีหนุ่มให้มอง
มีคนให้เข้าสังคมได้ คุยกันในเรื่องที่สนใจร่วมกัน สำหรับคนที่วิ่งตามละแวกบ้าน วิ่งไปวิ่งมาจนเซ็ง
ก็น่าจะเปลี่ยนไปวิ่งตามสวนสาธารณะที่มีทิวทัศน์น่าอภิรมย์ เช่นในกรุงเทพฯ ก็มีสวนลุมฯ สวนจตุจักร
สวนรถไฟ สวนหลวงร.9 สวนเหล่านี้ผมเคยไปมาแล้วมีความแตกต่างหลากหลาย มีผลดีต่อจิตวิทยา
การออกกำลังกายได้ดีมาก ถ้าคนไม่ชอบวิ่งก็ไปเดินออกกำลังกายได้ ที่เหล่านั้นเดินได้เพลินทำได้นานขึ้น
การเปลี่ยนสถานที่ได้ผลดีแน่นอน สิ่งสำคัญคือต้องให้ความสำคัญให้เวลากับการออกกำลังกาย
วิธีหนึ่งที่ช่วยให้เราออกกำลังได้คือ
หาวิธีออกกำลังกายที่เราชอบ เข้ากับนิสัยของเรา เช่น
บางคนไม่ชอบวิ่งอย่างเดียวแต่ชอบเล่นกอล์ฟ ก็อาจจะไปเล่นกอล์ฟ ขณะที่เล่นกอล์ฟ
ก็ถือโอกาสวิ่งระหว่างช๊อต อย่างเช่นที่จอร์จ บุช (ผู้พ่อ) อดีตประธานาธิบดีสหรัฐฯเคยทำได้ผลมาแล้ว
ถ้าเราไม่เล่นกอล์ฟเราก็อาจจะไปเล่นแบต เล่นตะกร้อ ตามอัธยาศัย
การเล่นกับเด็ก ก็เป็นของดี บางครั้งถ้าเราเบื่อการวิ่งระยะทาง เราก็อาจจะลองไปเดินตามโรงเรียน
ที่มีเด็กๆ เล่นกีฬาแล้วเข้าไปเล่น ทำตัวเป็นเด็กๆ เช่นเล่นบาสเก็ตบอล ฟุตบอล การเล่นแบบนี้
ทำให้เพลิดเพลินเล่นได้นาน ถ้ารู้จักออมแรงก็เล่นได้นานเผาผลาญอาหารได้มาก
สิ่งสำคัญคือ
อย่าเล่นแบบแพ้ไม่เป็น ต้องปล่อยให้เด็กยิงลูกทำแต้มบ้าง จะได้ไม่เกิดการแข่งขันเครียดมากเกิน
สังขารของเรา
นัดคู่ควง การออกกำลังกายถ้ามีใครไปทำเป็นเพื่อนก็จะทำได้ดีขึ้น เช่น การเดิน การวิ่งถ้ามีเพื่อนเดิน
เพื่อนวิ่งก็จะเพลิดเพลินทำได้นาน ถ้าเป็นคู่รักกันก็ยิ่งดี วิ่งได้ไม่เหนื่อย ถ้าหาใครไม่ได้ก็อาจจะใช้คู่ครอง
ของตายไปเดินวิ่งด้วยกัน ข้อเสียของวิธีนี้คือความแข็งแรง ความอดทนของคนไม่เท่ากันอาจจะทำให้ออกกำลังได้
ไม่เต็มพิกัดความสามารถของเรา แต่การทำน้อยยังดีกว่าไม่ทำ
การเดินการวิ่งระยะทางบางครั้งเรานับจำนวนรอบ นับเวลาเป็นนาที ทำให้รู้สึกว่ามันนาน
ต้องฝืนใจมากกว่าจะได้สักรอบ เช่นนับจาก 1 2 3
10 นักจิตวิทยาแนะนำว่า บางครั้งถ้าเรานับถอยหลัง
จะทำให้รู้สึกว่ามันเร็วขึ้น ระยะทางมันสั้นลง น่าเบื่อน้อยกว่า เหมือนกับการเดินทางไกล ตอนขากลับ
เรามักจะรู้สึกว่าระยะทางมันสั้น ถึงบ้านเร็วกว่าตอนขาไป ท่านว่าการกีฬาก็เป็นอย่างนั้น
การช่วยเหลือผู้อื่นทำงาน เช่น การขุดดิน ตัดหญ้า ล้างจาน กวาดบ้าน ซักผ้า
ก็อาจจะเป็นการออกกำลังกายที่ดีอย่างหนึ่ง แถมยังได้บุญคุณ หลายคนชอบทำกิจกรรมการกุศล
เช่น ช่วยน้ำท่วม ไฟไหม้ ตึกถล่ม อาสาเก็บศพ ฯลฯ การช่วยผู้โชคร้ายเหล่านี้นอกจากจะได้ออกกำลังกายแล้ว
ยังช่วยทำให้เราสุขใจที่ได้ทำบุญ และได้รู้สึกว่าเราโชคดีที่ไม่โดนเหตุการณ์อย่างเขา
ผู้สันทัดกรณีแนะนำว่า
การใช้เครื่องมือ อาจจะช่วยทำให้การออกกำลังกายน่าสนใจขึ้น เช่น
คนที่มีเงินชอบเล่นเทคโนโลยีใหม่ๆ อาจจะทำให้เขาวิ่งได้มากขึ้นถ้าได้รองเท้าแอร์มาสวมใส่ให้นุ่มเท้า
หรืออาจจะใช้เครื่องวัดอัตราเต้นหัวใจ วัดระยะทาง วัดการเผาผลาญแคลอรี ใช้วอร์คแมนฟังเพลง
ฟังรายการทอล์คโชว์ในขณะวิ่งหรือเดิน ถ้าคุณชอบอย่างนั้นและมีเงินก็น่าจะลองดูนะครับ
การออกกำลังกายจนเป็นนิสัยที่จริงต้องเริ่มตั้งแต่ตอนเป็นเด็ก คือ ต้องมีพ่อแม่ผู้ปกครอง
เป็นตัวอย่างตัวนำพาเด็กไปออกกำลังกาย
ไม่ว่าเด็กหญิงหรือชายถ้าไม่เคยออกกำลังกาย
หรือเล่นกีฬามาตั้งแต่เด็กๆ จะทำให้มีปัญหาทางจิตวิทยา จะไปออกกำลังกายนอกบ้านสักทีก็เขิน
กลัวคนเห็นกลัวคนจ้องทรวดทรงองค์เอว กลัวคนนินทาว่าวิ่งไม่เป็น ไม่สวย ต่างๆ นานา
ทำให้เป็นอุปสรรคใหญ่ในการออกกำลังกาย
ดังนั้นหลักการสุดท้ายคือ ควรหัดให้ลูกรู้จักการออกกำลังกายตั้งแต่เด็กนะครับ
(update 9 กรกฎาคม 2001)
[ที่มา..หนังสือ
นิตยสารใกล้หมอปีที่ 25 ฉบับที่ 3 มีนาคม 2544]
|
