การใช้ยาลดความดันโลหิต

ภ.ญ.วิมล อนันต์สกุลวัฒน์
ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลศิริราช

เมื่อแพทย์พบว่า ท่านเป็นผู้หนึ่งที่มีความดันโลหิตสูงผิดปกติ แพทย์จะเป็นผู้สั่งจ่ายยาลดความดันโลหิต ชนิดใดชนิดหนึ่งแก่ท่าน ซึ่งในปัจจุบันมียาที่ใช้ได้ผลดีอยู่มากมายในท้องตลาด ยาลดความดันโลหิตเหล่านี้ เป็นยาที่ควบคุมความดันโลหิต ไม่ให้สูงเกินไป แต่ไม่สามารถรักษาโรคให้หายขาดได้ ผู้ป่วยจึงต้องใช้ยาต่อเนื่องกันทุกวันเป็นเวลานาน การหยุดยาเองอย่างกะทันหันอาจเกิดผลเสียอย่างร้ายแรงได้ เช่น เส้นเลือดในสมองแตก ทำให้เป็นอัมพาต หรือเสียชีวิตได้ ยาลดความดันโลหิต ควรรับประทานตรงเวลาทุกวัน จึงจะได้ผลดี ถ้ากลัวลืม ควรรับประทานในเวลาที่แน่นอน เช่น หลังแปรงฟันตอนเช้า หรือก่อนเข้านอนของทุกๆ วัน ถ้าลืมรับประทาน ควรรับประทานทันทีที่นึกได้ แต่ถ้าใกล้ถึงเวลาของยามื้อต่อไปแล้ว ก็ให้งดมื้อที่ลืม แล้วรับปะทานมื้อปกติในขนาดปกติ ห้ามรับประทาน เพิ่มเป็น 2 เท่าอย่างเด็ดขาด เพราะอาจเป็นอันตรายได้ ยาลดความดันบางชนิด เป็นยาออกฤทธิ์เนิ่น ไม่ควรบดหรือแบ่งหรือเคี้ยวยาเม็ดนั้น เพราะจะทำให้ โครงสร้างของยาเสียไป ควรกลืนทั้งเม็ดพร้อมน้ำ 1 แก้ว ถ้าแพทย์แนะนำให้ท่านรับประทานอาหารที่มีโซเดียมต่ำ ห้ามรับประทานเค็ม และให้ออกกำลังกายบ้าง ท่านก็ควรทำ ตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด ยาลดความดันบางชนิด ไม่ควรรับประทานร่วมกับอาหารไขมันสูง เช่น อาหารทอด อาหารที่มีกะทิ เป็นต้น ยาลดความดันบางชนิด อาจทำให้มึนงงง่วงซึมได้ จึงไม่ควรขับรถหรือทำงานกับเครื่องจักรที่อาจทำอันตรายได้ จนกว่าท่านจะแน่ใจว่าท่านสามารถควบคุมตัวเองได้ดีแล้ว หลังใช้ยาไปสักระยะหนึ่ง ยาลดความดันโลหิต ต้องรับประทานต่อเนื่องกัน ตลอดทุกวัน จึงควรมียาสำรองให้เพียงพอเสมอ ก่อนเดินทางไกล หรือไปพักผ่อนในที่ต่างๆ ซึ่งอาจหายาไม่ได้ อาการข้างเคียงของยานี้ อาจทำให้ปวดศีรษะ ท้องเสีย อ่อนเพลีย สมรรถภาพทางเพศ อาจลดลง ถ้ารู้สึกคลื่นไว้อาเจียนควรรับประทานหลังอาหารทันที ถ้ารู้สึกหน้ามืดหรือเป็นลมเวลาลุกจากเก้าอี้ หรือลุกจากเตียง ควรค่อยๆ ลุกช้าๆ ถ้ายังมีอาการข้างเคียงมากควรพบแพทย์ เพื่อปรับขนาดยาหรือเปลี่ยนยาชนิดอื่น อาการข้างเคียงที่รุนแรงอย่างใดอย่างหนึ่งเช่น ผื่นขึ้น แดงและคันมาก เจ็บคอ มีไข้ หายใจขัด หอบมีอาการบวมในที่ต่างๆ เช่น หนังตา ริมฝีปาก ลิ้น ขา แขน ใบหน้า ให้หยุดยา และรีบไปพบแพทย์ทันที โดยไม่ต้องรอให้ถึงวันนัด ข้อควรระวังอื่นๆ ได้แก่ ก่อนใช้ยาลดความดันโลหิต ควรแจ้งให้แพทย์ทราบว่า ท่านมีโรคประจำตัวอะไรอยู่ เช่น โรคตับ โรคไต โรคเบาหวาน หรือรับประทานยาอะไรอยู่ก่อน เช่น ยาขับปัสสาวะ ยาเตตร้าซัยคลิน รักษาสิว ยาไซเมติดีน รักษาโรคแผล ในกระเพาะอาหาร ยาลิเทียม และยาหรืออาหาร ที่มีโปแตสเซียมเสริม เป็นต้น ไม่ควรดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ ระหว่างที่รักษาด้วย ยาลดความดันโลหิต และทุกครั้งที่ไปพบแพทย์ โรคอื่นๆ หรือทันตแพทย์ ควรแจ้งชื่อยาลดความดันโลหิตที่ท่านใช้ ให้แพทย์ทราบด้วย ควรเก็บยาในภาชนะปิดสนิทแน่น พ้นมือเด็ก เก็บในที่ไม่มีความชื้นสูง และที่อุณหภูมิห้องธรรมดา ไม่ต้องเก็บในตู้เย็น และไม่ควรแนะนำยาลดความดันโลหิต ที่ท่านใช้ให้คนอื่นรับประทาน โดยไม่ผ่านการตรวจจากแพทย์ก่อน เพราะอาจทำให้เกิดอันตรายแก่ผู้นั้นได้

ภ.ญ.วิมล อนันต์สกุลวัฒน์
ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลศิริราช

main