มาที่นี่ที่เดียว ได้อ่านบทความทางด้านการแพทย์ ภาษาไทย จากเกือบทุกโฮมเพจที่มีใน INTERNET
ถ้าที่นี่ขัดข้อง ไปที่นี่ก็ได้ครับ i.am/thaidoc หรือ hey.to/yimyam

[ คัดลอกจากนิตยสารใกล้หมอ ปีที่ 21 ฉบับที่ 4 เมษายน 2540]

โคลนนิ่ง

นพ.นริศ เจนวิริยะ


ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมาผู้อ่านคงจะได้ยินได้อ่านข่าว เรื่องการโคลนนิ่งจนได้ชื่อแกะ ดอลลี กันมามากหลายท่านที่ได้ยินได้อ่านมาแล้ว อาจจะยังไม่เข้าใจว่าโคลนนิ่งนี้หมายความว่าอย่างไร ทำไมมันจึงเป็นข่าวใหญ่ ทั้ง ๆ ที่แกะทุกตัวหน้ามันก็คล้ายกันอยู่แล้วไม่ใช่หรือ บางคนได้ข่าวแล้ว เกิดความคิดเห็นไปต่างๆ นานา บางคนก็ยังไม่เข้าใจชัดว่า การโคลนสัตว์กับการผสมพันธ์สัตว์ มันต่างกันอย่างไร ผมจึงขอนำเอาเรื่องนี้มาเสนอเพื่อความเข้าใจของท่านผู้อ่าน

การที่จะเข้าใจเรื่องนี้ต้องขอเท้าความไปถึงความรู้พื้นฐานทางชีววิทยา คือ ปกติเซลล์ของสิ่งมีชีวิตต้องมีส่วนประกอบสำคัญอย่างหนึ่งคือ นิวเคลียส ภายในนิวเคลียสมีชิ้นส่วนที่เรียกว่า โครโมโซม ซึ่งมีสารเคมีที่ทำหน้าที่ กำหนดพันธุกรรมที่เขาเรียกว่า ดีเอ็นเอ สารพันธุกรรมที่มีอยู่ในเซลล์นี้ เป็นตัวกำหนดลักษณะของสิ่งมีชีวิต เช่น ถ้าเป็นคนก็จะกำหนดสีของผม สีของตา ลักษณะจมูก ปาก ความสูง ความเตี้ย ฯลฯ ปกติเซลล์มี 2 ชนิดคือ เซลล์ร่างกาย กับเซลล์สืบพันธ์ เซลล์ร่างกายของคนหรือสัตว์จะมีโครโมโซม ทั้งหมด 46 ชิ้น แต่ในเซลล์สืบพันธ์ คือ อสุจิจากชายกับไข่จากหญิง มีโครโมโซมเพียงครึ่งเดียว คือ 23 ชิ้น

การสืบพันธ์ของคนหรือสัตว์โดยปกติต้องอาศัย การผสมกันระหว่างตัวอสุจิกับไข่ เมื่อผสมกันแล้ว จะมีการรวมเอาโครโมโซมเข้าด้วยกันเป็นจำนวน 46 ชิ้น กลายเป็นเซลล์ร่างกายธรรมดา ซึ่งจะแบ่งตัวเจริญพัฒนาเป็นตัวอ่อน แล้วเป็นทารก แล้วคลอดออกมาเป็นสัตว์หรือคน ซึ่งจะมีลักษณะต่างๆ เหมือนพ่อบ้างเหมือนแม่บ้าง เนื่องจาก ได้รับสารพันธุกรรมหรือโครโมโซมจากฝ่ายพ่อมาครึ่งหนึ่ง แม่ครึ่งหนึ่งและอาจจะเป็นหญิง หรือชายก็แล้วแต่ว่า จะได้โครโมโซมกำหนดเพศจากฝ่ายแม่ หรือพ่อ แต่การโคลนนิ่งนั้น มันต่างจากการสืบพันธ์ธรรมดาอย่างที่กล่าวมา

การโคลนนิ่ง
เขาจะเอาเซลล์ที่มีนิวเคลียสจากของสัตว์ (ไม่ใช่เซลล์สืบพันธ์)
ที่เราต้องการโคลนไปวางใกล้ชิดกับเซลล์ไข่ของสัตว์ตัวเมีย ที่ได้ดูดเอานิวเคลียส (ที่มีสารพันธุกรรมออกทิ้งแล้ว) เสร็จแล้วเขาจะเอาเซลล์นั้นไปผ่านกระบวนการเชื่อม หรือหลอมส่วนทั้งสองเข้าด้วยกันโดยใช้กระแสไฟฟ้า (electric pulse) หลังจากนั้นก็เอาเซลล์นั้นไปพัก ให้มันแบ่งตัวจนได้เซลล์หลายเซลล์ ซึ่งแต่ละเซลล์ต่างมีโครโมโซมครบ 46 ชิ้น และมีศักยภาพ ที่จะเจริญพัฒนาไปเป็นตัวอ่อน เป็นทารกในมดลูกของสัตว์ตัวเมีย ที่เราเอาตัวอ่อนไปฝากไว้ให้ตั้งครรภ์ (surrogate mother) เมื่อตั้งครรภ์ครบกำหนดแล้วก็คลอดออกมาเป็นลูก

สำหรับในกรณีของแกะ ดอลลี อายุ 7 เดือนที่เป็นข่าวดังนี้ เป็นผลพวงจากการโคลนนิ่งที่นับว่าเป็นสิ่งแรกในโลกอย่างหนึ่ง ที่นักวิทยาศาสตร์ได้ทำการโคลนสัตว์จากเซลล์ของเต้านมแกะตัวเมียอายุ 6 ปีที่กำลังตั้งท้อง และเป็นแกะผู้ใหญ่แล้ว ซึ่งแตกต่างกับการทดลองโคลนนิ่ง ที่เคยทำมาก่อนหน้านี้เป็นเวลานานมาแล้ว ซึ่งส่วนมากเป็นการโคลนสัตว์ จากเซลล์ของตัวอ่อน เช่นการโคลนวัว แกะ กบ ฯลฯ

จุดอ่อนของการโคลนจากตัวอ่อนก็คือ เราไม่รู้ว่า ตัวอ่อนจะเจิญพัฒนาขึ้นเป็นผลผลิตที่ดีที่เราต้องการหรือไม่ ก่อนหน้าที่จะมีการโคลนได้แกะ ดอลลี นักวิทยาศาตร์ต่างก็คิดว่า การโคลนสัตว์ที่เติบโตเต็มที่จนเป็นผู้ใหญ่แล้วนั้น เป็นไปไม่ได้ เพราะเคยทำมาแล้วไม่สำเร็จ ทำให้เขาคิดว่าเซลล์ของสัตว์ที่เจริญเติบโตแล้ว หมดศักยภาพที่จะกลายเป็นตัวอ่อน แต่จาการที่นักวิทยาศาสตร์ชาวสก๊อต ชื่อ เอียน วิลมุต ได้โคลนแกะ ดอลลี ออกมาทำให้ความเชื่อผิดๆ อย่างเก่านั้น ถูกลบล้างไป ทำให้สามารถโคลนคน หรือสัตว์ที่เติบโตแล้ว และมีคุณสมบัติต่างๆ ที่ดี ที่น่าปรารถนาที่เราเห็นแล้วว่าเราต้องการขึ้นมาได้ ทำให้เกิดความเป็นไปได้เปิดกว้างขึ้นมากมายในทางวิทยาศาสตร์

ความเป็นไปได้ที่ว่านี้คือ ต่อไปเมื่อนักวิทยาศาสตร์มีความรู้ ความสามารถมากขึ้นก็จะสามารถผลิตสัตว์เป็นจำนวนมากที่เหมือนกันเป๊ะ ที่สามารถนำเอามาทำสัตว์ทดลองยา เปรียบเทียบการให้ยากับไม่ให้ยา โดยไม่ต้องใช้สัตว์จำนวนมากเนื่องจากมันเหมือนกันจริงๆ ต่อไปนักวิทยาศาสตร์จะสามารถปรับเปลี่ยนสารพันธุกรรมในเซลล์ที่เรียกว่า พันธุวิศวกรรม ทำให้สัตว์ที่โคลนออกมาสามารถผลิตเวชภัณฑ์ที่หายาก และราคาแพง เช่น ปัจจัยการแข็งตัวของเลือดที่ช่วยรักษาโรคเลือดไม่แข็งตัว ที่เรียกว่า ฮีโมฟิลเลีย ได้ดีขึ้น ถูกเงินมากขึ้น หรือผลิตวัว หรือแกะ ที่สร้างเวชภัณฑ์ในน้ำนม

ในปัจจุบันนี้การปลูกถ่ายอวัยวะเป็นสิ่งที่หายาก เนื่องจากคนไม่นิยมบริจาคกัน เพราะติดขัดเรื่องกลัวว่าเกิดชาติหน้าฟ้าใหม่ จะไม่มีอวัยวะ จนทำให้เกิดความขาดแคลนอวัยวะไปทั่วโลก จนเขาพยายามจะหาอวัยวะสัตว์เพื่อเอามาเป็นอะไหล่อวัยวะคน แต่ยังมีปัญหาเรื่องที่ระบบภูมิต้านทานของร่างกายคนไม่ยอมรับ และก่อปฏิกิริยาทำลายอวัยวะนั้น ถ้าศาสตร์แห่งการโคลนนิ่งนี้ เจริญไปถึงจุดที่เขาสามารถทำพันธุวิศวกรรมจนสร้างสัตว์ที่มีอวัยวะ มีเซลล์ หรือสารเคลือบเซลล์ที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายมนุษย์ยอมรับได้ การปลูกถ่ายอวัยวะเจริญขึ้นมาก เพราะอวัยวะอะไหล่จากสัตว์มีมากมาย ซื้อได้ง่ายคล่องไม่ผิดจริยธรรมใดๆ ทำให้เกิดความหวังแก่คนไข้ที่อวัยวะวาย ที่กำลังรอคิวยาวเพื่อรับการผ่าตัดปลูกถ่ายอวัยวะ

ข้อขัดข้องของการโคลนนิ่ง ณ เวลานี้คือ การทำยังมีประสิทธิภาพต่ำยังได้ผลน้อย เพราะนักวิทยาศาสตร์ ยังขาดความรู้ความเข้าใจในกระบวนการอีกมาก แต่อย่างไรก็ตามผู้รู้ได้คาดการณ์เอาไว้ว่า การโคลนมนุษย์ คงจะทำได้ภายใน 1 ถึง 10 ปีข้างหน้าต่อไปเมื่อความเจริญมามากกว่านี้ อาจจะมีคนแอปกอปปี้มนุษย์กันขึ้นมา ทำให้เกิดทั้งข้อดีและข้อเสีย ซึ่งทำให้เกิดปัญหาทางจริยธรรมก่อหวอดขึ้นให้เป็นที่ถกเถียงกันมากขึ้น

เช่นอาจจะมีคนที่ลูกสุดที่รักคนเดียวของตัวเองกำลังจะตาย จากโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวที่เรียกว่า ลูคีเมีย ซึ่งมีทางรอดอยู่ทางเดียวคือ โคลนเด็กออกมาอีกคนหนึ่งจากคนไข้คนนั้น แล้วเอาเซลล์จากไขกระดูก ที่โคลนขึ้นมาไปปลูกถ่ายแทนที่เซลล์ไขกระดูกของคนที่เป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาว เสร็จแล้วคนที่เป็นแม่ก็รับเลี้ยงลูกทั้งสองคนคล้ายฝาแฝด ที่คลอดต่างเวลากันหลายปี การทำอย่างนี้อาจจะไม่มีใครต่อต้าน แต่ถ้ามีคนไตวายกำลังรอการผ่าตัดเปลี่ยนไต จะโคลนตัวเองขึ้นมา แล้วเลี้ยงเด็กคนนั้นมาปลูกถ่ายอวัยวะให้ตัวเอง หลังจากนั้น ก็เลี้ยงเด็กที่มีไตเหลือข้างเดียวต่อไปแบบนี้สังคมจะรับกันได้หรือไม่

ท่านผู้อ่านจะเห็นว่าการโคลนนี้ไม่ต้องอาศัยการผสมพันธ์อย่างธรรมดา ไม่ต้องมีคู่ผัวตัวเมีย ไม่ต้องมีการจีบการเกี้ยวพาราศรี คนที่เราจะโคลน จะเป็นหญิหรือชายก็ได้ ถ้าเป็นหญิงก็จะได้ลูกหญิง ถ้าเป็นชาย ก็จะได้ลูกชายที่หน้าตาท่าทางละม้ายคล้ายคลึงกับตัวเองออกมา คนที่เป็นกะเทยหรือเลสเบียน ก็ไม่ต้องไปแคร์ไปง้อใคร เพื่อจะได้มีลูกมาเชยชมกับเขา เพียงแต่มีเงินแล้วก็ไปจ้างเขาโคลนตัวเองเท่านั้น

อีกไม่นานเกินรอ ไม่ว่าสังคมจะห้ามหรือไม่ก็ต้องมีคนแอบโคลนมนุษย์ขึ้นมาจนได้ จากประสบการณ์ในอดีตไม่มีกฎเกณฑ์ของสังคมที่จะไปหยุดยั้งวิทยาศาสตร์ได้ ตัวอย่างเช่น ระเบิดปรมาณู ก็ถูกสร้างขึ้นมาแม้ว่าจะมีการต่อต้าน จากนักจริยธรรมมากมายก็ตาม

เนื่องจากแกะที่ชื่อ ดอลลี ได้รับชื่อมาจาก ดอลลี พาร์ตัน นักร้องชาวอเมริกัน เสียงเซ็กซี่และที่เซ็กซี่กว่าเสียงคือ เต้าที่เต่งตั้งเต็มทรวง จนล้นยกทรวงยี่ห้อไทรอัมพ์ขนาดคัพซีหรือดี ต่อไปอาจจะมีการโคลน ดอลลี ที่เป็นมนุษย์ขึ้นมาจริงๆ และถ้าโคลนออกมามากเข้า ก็อาจทำให้ศัลยแพทย์เสริมเต้าหมดทางทำมาหากิน จนต้องเปิดคลินิกโคลนนิ่งก็เป็นได้

นพ.นริศ เจนวิริยะ


ขอบคุณนิตยสารใกล้หมอ ที่อนุญาตให้นำมาเผยแพร่

[ BACK TO LIST]
main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุดE-LIB[ hey.to/yimyam ][ i.am/thaidoc ]

Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21]resolution 800x600