การบริโภคถั่วเหลืองเพื่อสุขภาพ

ภญ.ยุวดี สมิทธิวาสน์

สตรีวัยก่อนหมดประจำเดือนหรือหลังหมดประจำเดือนแล้วก็ตามจะมีความเสี่ยง ในการเป็นโรคกระดูกผุบาง แพทย์จึงมักรักษาโดยการให้ฮอร์โมนทดแทน ซึ่งจะมีปัญหาตามมาอีก คือ มีความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งที่เต้านม ถ้าใช้ฮอร์โมนทดแทนนานเกิน 5 ปีขึ้นไป (ยังต้องรอผลการศึกษาใหม่ว่าอาจจะมีโอกาสน้อยหรือไม่เป็นเลย?) ในสารสกัดจากถั่วเหลืองจะมีสารชื่อ"ISOFLAVONES"ซึ่งเป็นสาร ที่มีประโยชน์ในสตรีวัยทอง เพราะออกฤทธิ์คล้ายฮอร์โมนเอสโตรเจน (PHYTORESTROGEN) แต่อ่อนกว่ามากจะช่วยเพิ่มมวลกระดูก(bone Mass) ให้หนาแน่นขึ้นโดยลดการละลายแคลเซียมออกจากกระดูก นอกจากนี้แล้ว ISOFLAVONES ยังลดอาการ หมดประจำเดือนอย่างอื่นๆ อีก เช่น อาการร้อนวูบวาบ เหงื่อแตก ไขมันสูง ช่องคลอดแห้ง อารมณ์ไม่ปกติ เป็นต้น ในสัตว์ทดลองปรากฏว่า ช่วยลดการเกิดมะเร็งเต้านม, มะเร็งช่องคลอด, มะเร็งลำไส้ใหญ่, มะเร็งต่อมลูกหมาก อย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งต้องการการศึกษาเพิ่มเติมอีกมาก ชาวจีนและชาวญี่ปุ่นบริโภคถั่วเหลืองกันมา เป็นเวลาหลายพันปีในรูปแบบอาหารชนิดต่างๆ เช่น เต้าหู้, น้ำถั่วเหลือง, เต้าเจี้ยว ฯลฯ ปรากฏว่า สตรีชาวจีนและชาวญี่ปุ่น ไม่เป็นโรคเกี่ยวกับอาการหมดระดูต่างๆ เหมือนชาวตะวันตก ดังนั้นชาวตะวันตกจึงเริ่มศึกษาถึง ผลประโยชน์ของถั่วเหลือง เมื่อสองทศวรรษที่ผ่านมาว่า สตรีชาวตะวันออกแตกต่างกับสตรีชาวตะวันตก เมื่อถึงวัยหมดประจำเดือนอย่างไรบ้าง ทำไมชาวญี่ปุ่นจึงไม่มีอาการร้อนวูบวาบ (hot flashes) หรือเป็นมะเร็งเต้านมเหมือนชาวตะวันตก ในถั่วเหลืองมีสารสำคัญอะไรบ้างที่ช่วยให้สตรีชาวตะวันออกมีสุขภาพดีกว่า เป็นต้น จากการศึกษาพบว่า เมื่อสกัดสารโปรตีนจากถั่วเหลืองออกมา ในปริมาณ 1กรัม จะมีสาร ISOFLAVONES 1-2 มิลลิกรัม ถ้าใช้ความร้อน หรือแอลกอฮอล์สกัดสารตัวนี้ออกมาจะทำให้สารISOFLAVONES ในปริมาณไม่เท่ากันเพราะสาร PHYTOESTROGEN จะถูกแอลกอฮอล์ละลายออกมาหมด ทำให้ไม่มีฤทธิ์ในการศึกษา ดังนั้นเวลาเลือกซื้อนมผงจากถั่วเหลือง หรือแคปซูลถั่วเหลืองให้ดูปริมาณสาร ISOFLAVONES บนฉลากก่อนทุกครั้งไป ควรมีปริมาณ SOY ISOFLAVONES ประมาณ 1-2 มิลลิกรัม ต่อโปรตีนถั่วเหลือง (SOY PROTEIN) 1 กรัม คำถามต่อมาก็คือ เราควรจะบริโภคถั่วเหลืองวันละเท่าไรจึงจะได้สาร ISOFLAVONES พอเหมาะและในวันหนึ่งๆ เราควรได้รับ ISOFLAVONES เท่าไรจึงจะป้องกันโรคได้ ตามที่กล่าวมาข้างต้น ถั่วเหลืองในรูปแบบต่าง ๆ กันจะได้สาร ISOFLAVONES ไม่เท่ากัน ขึ้นกับชนิดของอาหารและบริษัทผู้ผลิต ขอยกตัวอย่างอาหารจากถั่วเหลืองบางชนิดให้ดูดังนี้ ชนิดของอาหาร ปริมาณ ให้สารISOFLAVONES ถั่วเหลืองต้ม 1/2 ถ้วย 150 มิลลิกรัม น้ำนมถั่วเหลือง 1 ถ้วย 30 มิลลิกรัม นมผงจากถั่วเหลือง 1-2 ช้อนโต๊ะ 25-75 มิลลิกรัม (ขึ้นกับบริษัท) เต้าหู้ (TOFU) 1/2ถ้วย 35 มิลลิกรัม เมล็ดถั่วเหลืองทอด 1/4ถ้วย 60 มิลลิกรัม มีการศึกษาพบว่า ปริมาณสาร ISOFLAVONES ที่เพียงพอในการป้องกัน และรักษาโรคในสตรีวัยทอง คือ บริโภควันละ 50-150 มิลลิกรัม ขึ้นกับสภาพร่างกายของแต่ละบุคคล บางคนขาดฮอร์โมนมาก บางขาดฮอร์โมนน้อย ความต้องการของร่างกายจึงแตกต่างกันไป ถ้าจะเปรียบเทียบการออกฤทธิ์ของ ISOFLAVONES ในแง่เป็น PHYTOESROGEN แล้วละก็ พบว่า ISOFLAVONES 200 มิลลิกรัม เทียบเท่ากับพรีมาริน (PREMARIN) 0.3 มิลลิกรัม (เป็นฮอร์โมนสตรีที่แพทย์มักสั่งให้กับสตรีวัยหมดประจำเดือน) คงจะมีคำถามตามมาหลายคำถาม เกี่ยวกับประโยชน์ ของถั่วเหลืองในสตรีวัยทอง เช่น สตรีควรบริโภคถั่วเหลืองตั้งแต่อายุเท่าไรจึงจะได้ประโยชน์สูงสุด ควรบริโภคถั่วเหลืองตั้งแต่ก่อนจะหมดประจำเดือน หรือหลังหมดประจำเดือนจึงจะไม่มีอาการร้อนวูบวาบ, กระดูกผุบาง เป็นต้น เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดมะเร็งเต้านม,มะเร็งช่องคลอด,มะเร็งลำไส้ใหญ่ ควรจะบริโภค ISOFLAVONES ประมาณเท่าใด และเริ่มบริโภคเมื่อไรดี ฯลฯ คำถามเหล่านี้ยังต้องการการศึกษาค้นคว้าต่อไปอีก แต่ที่แน่ๆ ก็คือ ไม่ปรากฏอาการ เป็นพิษถ้าบริโภค ISOFLAVONESในปริมาณมากเท่าใดก็ตาม ถ้ายังมีคำถามตามมาอีก ก็อยากให้รับทราบข้อเท็จจริงดังต่อไปนี้ ซึ่งพิสูจน์แล้วคือ สตรีที่มีการบริโภคถั่วเหลืองเป็นประจำตลอดชีวิตจะเป็นมะเร็ง ที่เต้านมน้อยมากหรือไม่เป็นเลย เช่น สตรีชาวญี่ปุ่นและชาวจีน เป็นต้น ฤทธิ์ของฮอร์โมนในถั่วเหลืองที่เรียกว่า PHYTOESTROGEN นั้น เป็นฤทธิ์ต่ำมาก ไม่มีผลข้างเคียงอื่น ๆ เหมือนเช่น ยาคุมกำเนิด จากการทดลองพบว่ามีฤทธิ์ต่ำกว่าฮอร์โมน ESTRADIOLในยาคุมกำเนิดถึง 1,000 เท่า การออกฤทธิ์ของ PHYTOESTROGEN โดยการไปแย่งกัน จับกับ ESTRADIOL ที่จุด BINDING OF ESTROGEN RECEPTOR SITES ดังนั้นจึงเหมาะกับสตรีที่มีฮอร์โมนเอสโตรเจนทั้งมากและน้อยได้ดีทั้งสองแบบ คือมีฤทธิ์เป็น ESTROGEN และ ANTI-ESTROGEN สามารถปรับสภาพฮอร์โมนสตรีให้มีความสมดุลได้ ผลการทดลองในสัตว์ทดลองจากหลาย ๆ สถาบัน พบว่า สาร ISOFLAVONES ป้องกันการเกิดมะเร็งเต้านม, มะเร็งช่องคลอด, มะเร็งลำไส้ใหญ่, มะเร็งที่ต่อมลูกหมาก อย่างมีนัยสำคัญ แต่ยังไม่ทราบกลไกการออกฤทธิ์ที่ชัดเจน การศึกษาในสัตว์ทดลองพบว่า ISOFLAVONES ยับยั้งการเติบโตของก้อนมะเร็ง (TUMOR) ในสัตว์ทดลองได้ มีการทดลอง 3 แห่ง รายงานผลมาว่า ผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง มีฤทธิ์ป้องกัน การเกิดมะเร็งเต้านมได้ (Development of breast cancer) ผลของการศึกษามาทั้งหมดนี้ทำให้เกิดความมั่นใจมากในการ บริโภคผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลืองทั้งในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่หายแล้วและในแง่ ความปลอดภัยในการใช้ ถ้าลองมองในแง่ของการรักษาผู้ป่วยในเรื่องอาการร้อนวูบวาบ เหงื่อแตกยามค่ำคืน, ช่องคลอดแห้งและคัน, การลดคอเลสเตอรอล, กระดูกผุบาง ก็ได้ประโยชน์เหลือเฟือ เมื่อคิดถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้ (ถ้ามี) เราต้องเปิดกว้าง ในการรับทราบและศึกษาค้นคว้าต่อไปอีกในมุมของนักวิทยาศาสตร์ เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติที่นำมาใช้รักษาโรค (natural therapies) เอกสารอ้างอิง : HUDSON, TORI, N.D., "WOMEN'S ENEYELOPEDIA OF NATURAL MEDICINE," 1999, PP. 146-150

ภญ.ยุวดี สมิทธิวาสน์

main