มาที่นี่ที่เดียว ได้อ่านบทความทางด้านการแพทย์ ภาษาไทย จากเกือบทุกโฮมเพจที่มีใน INTERNET
ถ้าที่นี่ขัดข้อง ไปที่นี่ก็ได้ครับ i.am/thaidoc หรือ hey.to/yimyam

[ คัดลอกจากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ วันอาทิตย์ที่ 14 กุมภาพันธ์ 2542]

ฟันผุกับฟลูออไรด์

นายแพทย์สุรพงศ์ อำพันวงษ์


โรคฟันผุเป็นโรคที่เกิดจากสาเหตุหลายประการ ปัจจัยที่สำคัญคือ ตัวฟัน เชื้อแบคทีเรียและอาหาร ในธรรมชาตินั้นสภาพช่องปากมีความเปลี่ยนแปลง ความเป็นกรด-ด่าง อยู่ตลอดเวลา ตามสภาพและลักษณะ ของอาหารที่บริโภค คุณสมบัติของน้ำลาย ตลอดจนนิสัย การดูแลรักษาความสะอาดในช่องปาก สภาพความเป็นกรด-ด่างนี้ ส่งผลต่อการเสริมสร้างกลับของแร่ธาตุ และการสูญเสียแร่ธาตุ สำคัญของฟันกระบวนการผุนั้นเกิดขึ้นเมื่อปัจจัยต่างๆ ที่เป็น สาเหตุดังกล่าวข้างต้นมีลักษณะทางเสริม ให้มีการสูญเสียแร่ธาตุ ไปจากฟันมากกว่าการเสริมสร้างกลับของแร่ธาตุ เช่น การที่ฟันมีหลุมร่องฟันที่ลึก ง่ายต่อการเกาะยึดของเชื้อจุลินทรีย์ และไม่เอื้อต่อการทำความสะอาด หรือการที่บริโภคอาหาร ประเภทแป้งและน้ำตาลบ่อยๆ เป็นเหตุให้สภาพช่องปาก มีความเป็นกรดตลอดเวลา

คราบจุลินทรีย์และหินน้ำลาย ซึ่งเป็นผลิตผลขั้นปลาย ของคราบจุลินทรีย์ เป็นสาเหตุจุดเริ่มต้นที่สำคัญ ของการเกิดโรคปริทนต์ เมื่อนำคราบจุลินทรีย์ เกาะอยู่บนฟันมาส่องด้วยกล้องจุลทรรศน์ จะพบว่า ประกอบด้วยจุลินทรีย์จำนวนมากมาย จุลินทรีย์เหล่านี้ จะปล่อยสารพิษออกมา ก่อให้เกิดความระคายเคือง และกระตุ้นให้เกิดฟันผุ และเกิดการอักเสบของเหงือก ได้ตลอดเวลา หรืออีกนัยหนึ่งก็คือ การเกิด โรคเหงือกอักเสบนั่นเอง

โภชนาการนั้นมีความสำคัญตั้งแต่มารดาเริ่มตั้งครรภ์ สตรีตั้งครรภ์ควรรับประทานอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการ ให้ครบทั้ง 5 หมู่ เพื่อให้ทารกในครรภ์มีสุขภาพทั่วไป แข็งแรงสมบูรณ์ ถ้าในขณะมารดาตั้งครรภ์ได้รับโภชนาการ ไม่สมบูรณ์ ก็จะทำให้ฟันน้ำนม ซึ่งเริ่มสร้างตัว ตั้งแต่เด็กยังอยู่ในครรภ์มีการสร้างตัวไม่สมบูรณ์ตามไปด้วย ทำให้ฟันน้ำนมผุได้ง่าย มีเนื้อฟันไม่สมบูรณ์ ผิดปกติ

หลังคลอดเมื่อเด็กทารกเติบโตขึ้น จะต้องระมัดระวังให้ภูมิคุ้มกันเด็ก ให้ครบถ้วน และระวังไม่ให้เด็กเป็นโรคติดเชื้อ ซึ่งจะมีผล ต่อสุขภาพของช่องปาก สุขภาพฟัน และมีผลทำให้เกิดฟันผุ และฟันผิดปกติได้โดยง่าย ที่สำคัญยิ่งอีกประการหนึ่งคือ ความถี่ห่างของการรับประทานอาหาร โดยเฉพาะอาหารประเภทแป้ง และน้ำตาล จะส่งผลให้ฟันผุได้ง่าย เพราะอาหารเหล่านี้เป็นอาหาร ที่เชื้อโรคในช่องปากใช้เป็นประโยชน์ในการยังชีพของเชื้อโรค และทำให้เกิดภาวะความเป็นกรดในช่องปากเพิ่มมากขึ้น อันนำมาซึ่งฟันผุ

นอกจากนี้ควรส่งเสริมให้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่รับประทานอาหาร ที่มีกากใย เช่น ผัก ผลไม้ ซึ่งต้องการการบดเคี้ยวค่อนข้างมาก ทำให้มีน้ำลายหลั่งออกมาชะล้างกรดให้ลดลงและเกิดการขัดถูฟันไปด้วย นม เป็นอาหารที่ได้มีการค้นพบว่า มีคุณสมบัติป้องกันฟันผุ และมีแคลเซียม ที่จะช่วยเสริมสร้างกระดูกและฟัน จึงควรส่งเสริมให้เด็กดื่มนมเป็นประจำตั้งแต่เล็กจนโต

การเสริมความแข็งแรงของตัวฟัน โดยใช้ฟลูออไรด์ และสารผนึกหลุมร่องฟัน เป็นที่ยอมรับกันว่า ฟลูออไรด์ มีบทบาทสำคัญ 3 ประการคือ

  1. เสริมความแข็งแรงของเนื้อฟันและเพิ่มความต้านทานของฟัน ต่อการสูญเสียแร่ธาตุ
  2. ส่งเสริมให้เกิดการเสริมสร้างกลับของแร่ธาตุ
  3. ลดความสามารถของคราบจุลินทรีย์ในการทำให้ฟันผุ

ในทางทันตกรรมฟลูออไรด์อาจนำมาใช้แบบระบบทั่วร่างกาย หรือใช้ฟลูออไรด์เฉพาะที่

การใช้ฟลูออไรด์แบบระบบทั่วร่างกาย

อาจใช้โดยเติมฟลูออไรด์ในน้ำดื่มด้วยปริมาณที่เหมาะสม จะช่วยลดฟันผุในฟันถาวรได้ประมาณร้อยละ 50-60 และในฟันน้ำนมประมาณร้อยละ 40-50 การรับประทาน ฟลูออไรด์เพิ่มเติม ในปริมาณที่เหมาะสมตั้งแต่เด็กอายุประมาณ 1 2 ขวบ นั่นคือ จนกระทั่งมีฟันแท้ขึ้นครบทุกซี่ยกเว้นฟันกรามถาวรซี่สุดท้าย

การรับประทานฟลูอออไรด์เพิ่มเติมนั้น ควรปรึกษา ทันตแพทย์ก่อน เพื่อความปลอดภัยในการใช้ เพราะถ้าเด็กได้รับฟลูออไรด์ในปริมาณที่มากเกินไป จะทำให้ฟันที่กำลังสร้างตัวมีลักษณะผิดปกติที่เรียกว่า ฟันตกกระได้

การใช้ฟลูออไรด์เฉพาะที่

มีหลายรูปแบบ อาจใช้ในรูปน้ำยาอมบ้วนปาก ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ ยาขัดฟันผสมฟลูออไรด์หรือ การทาเคลือบฟันด้วยฟลูออไรด์ การใช้ฟลูออไรด์เฉพาะที่ ไม่ว่าจะเป็นการใช้ในรูปแบบใด ต้องใช้อย่างระมัดระวัง เพื่อป้องกันการได้รับฟลูออไรด์มากเกินไปจากการกลืนสารเหล่านี้ โดยเฉพาะในเด็ก ดังนั้นการใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์ ผู้ปกครอง ควรจะเป็นผู้บีบยาสีฟันให้ โดยไม่บีบมากกว่าขนาดเมล็ดถั่วเขียว แล้วเกลี่ยยาสีฟันให้ทั่วปลายขนแปรง ควรดูแลมิให้เด็กกลืนยาสีฟัน ให้เด็กบ้วนน้ำลายและยาสีฟันออให้หมด เด็กที่ยังบ้วนน้ำไม่ได้ ไม่ควรใช้ยาสีฟัน

การใช้น้ำยาบ้วนปากผสมฟลูออไรด์โดยทั่วไป แนะนำให้ใช้ ในเด็กอายุตั้งแต่ 6 ขวบขึ้นไป เนื่องจาก เป็นวัยที่เด็กสามารถควบคุมการบ้วนปากได้ดีแล้ว และเป็นระยะที่ฟันแท้กำลังขึ้น น้ำยาบ้วนปากผสม ฟลูออไรด์จะให้ผลดีต่อฟันที่กำลังขึ้นคือ ช่วงอายุ 6-12 ขวบ และยังเหมาะสำรับผู้ที่มีโอกาสเสี่ยงสูงต่อการเกิดฟันผุ เช่นผู้ที่จัดหรือใส่ฟัน คนพิการที่ไม่สามารถเป็นโรคหัวใจแต่กำเนิด ซึ่งได้รับยาประเภทน้ำเชื่อมเป็นเวลานาน ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษา ด้วยเคมีบำบัดหรือรังสีบำบัด เป็นต้น

การใช้ฟลูออไรด์ในรูปยาขัดฟันผสมฟลูออไรด์และการทาเคลือบฟัน ด้วยฟลูออไรด์ มักจะทำโดยทันตแพทย์ ตามปกติจะทำให้เด็ก เป็นระยะทุก 6 เดือน หรือในผู้ใหญ่ที่มีโอกาสเสี่ยงสูงต่อการเกิดฟันผุ

การใช้สารผนึกหลุมร่องฟัน

เป็นอีกวิธีหนึ่งที่จำเป็นในการป้องกันฟันผุ โดยใช้สารวัสดุคล้ายพลาสติก อาจเป็นชนิดใสหรือขาวขุ่น ผนึกหลุมและร่องฟันทำให้ไม่มีเศษอาหารติดฟัน และแปรงฟัน ทำความสะอาดได้ง่าย จากการศึกษาพบว่า ฟันที่ได้รับการ เคลือบสารผนึกหลุมร่องฟัน จะผุน้อยกว่าถึงประมาณ 7.5 เท่า

การลดหรือกำจัดปริมาณของเชื้อจุลินทรีย์ โดยการแปรงฟันและ การใช้เส้นใยขัดฟัน

การแปรงฟันเป็นอีกวิธีหนึ่งที่ช่วยกำจัดคราบจุลินทรีย์ได้ ลักษณะของแปรงสีฟันที่เหมาะสม ควรมีด้ามตรง และมีขนแปรงไนล่อนครอบคลุมฟันได้ประมาณ 3 ซี่ ขนแปรงมีหน้าตัดเรียบ และมีปลายขนที่กลมมน เพราะจะทำความสะอาดได้ดีกว่าและนุ่มกว่า ควรแปรงฟันทุกครั้ง หลังอาหาร จะต้องแปรงฟันอย่างถูกวิธีโดยเคร่งครัด ควรใช้เวลา ในการแปรงฟันทั้งปากอย่างน้อย 2-3 นาที ถ้าไม่สะดวก ก็ควรบ้วนปากให้สะอาดทุกครั้งหลังอาหาร และแปรงให้สะอาดจริงๆ และแปรงอย่างถูกวิธีอย่างพิถีพิถันก่อนนอนทุกวัน

การใช้เส้นใยขัดฟัน ก็มีประโยชน์ เนื่องจาก การแปรงฟันอย่างเดียวไม่ สามารถกำจัดคราบ จุลินทรีย์ได้หมดจดทุกซอกทุกมุม โดยเฉพาะบริเวณระหว่างซี่ฟัน เส้นใยขัดฟันจึงเป็นเครื่องมือที่จำเป็นในการกำจัดคราบจุลินทรีย์ ระหว่างซี่ฟัน

ประเด็นสำคัญท้ายสุดก็คือ การหมั่นตรวจช่องปากด้วยตนเอง เพื่อสำรวจหาฟันผุโดยทั่ว พบทันตแพทย์เพื่อซ่อมแซม หรือเพื่อตรวจสุขภาพช่องปากและฟัน ขูดหินปูน ปีละ 2 ครั้ง หรืออย่างน้อยก็ 1 ครั้ง หมดสมัยแล้วที่จะปล่อยให้ฟันผุหลายซี่ หรือฟันผุลุกลามจนสึกกร่อน จนต้องถอนฟันอันมีค่าทิ้งไป

นายแพทย์สุรพงศ์ อำพันวงษ์


ขอบคุณหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ ที่อนุญาตให้นำมาเผยแพร่

[ BACK TO LIST]
main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุดE-LIB[ hey.to/yimyam ][ i.am/thaidoc ]

Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21]resolution 800x600