ประเด็นแรก การเรียนรู้ภาษาของเด็กโดยธรรมชาตินั้น จะต่างจากการเรียนภาษาในห้องเรียน กล่าวคือ ตั้งแต่เกิดเด็กส่วนใหญ่จะอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยภาษามีคนพูดคุยด้วย และมีคนพูดคุยกันให้ได้ยิน มีคนเล่านิทาน ร้องเพลง หรืออ่านหนังสือให้ฟังโดยไม่คาดหวังว่าเด็กจะสามารถโต้ตอบได้

เมื่อเด็กเติบโตขึ้นจนสามารถพูดโต้ตอบในภาษาแม่ การเรียนรู้ภาษาของเด็กก็ยังจะผ่านการปฏิสัมพันธ์ในชีวิตประจำวัน กับผู้คนมากหน้าหลายตา หลายความสามารถ (เช่น กับพี่น้องและผู้ใหญ่คนอื่นๆ) และจะเกิดขึ้นตลอดเวลา ประสบการณ์เหล่านี้ทำให้เด็กเรียนรู้เกี่ยวกับภาษาแม่ของตน ทั้งคำศัพท์ การออกเสียง การเรียงประโยค การใช้ (เช่น กินไม่สุภาพเท่ารับประทาน) กระบวนการหล่อหลอมทางภาษานี้ ต่างกับการเรียนภาษาอย่างเป็นทางการในห้องเรียนที่มักเน้นที่กฎ ไวยากรณ์ และการฝึกฝน

ประเด็นที่สอง ในงานวิจัยหลายชิ้นที่ศึกษาเด็กทั้งสองภาษา ซึ่งหมายถึงเด็กที่สามารถใช้ภาษาทั้งสองภาษาได้อย่างคล่องแคล่วเท่าเจ้าของภาษานั้น มักทำในสภาพแวดล้อมที่ประเทศนั้นๆ มีการใช้ภาษาที่หลากหลายในชีวิตประจำวัน หรือการที่มีบุคคลในครอบครัวมีภาษาแม่ที่ต่างกัน และสื่อสารกับเด็กด้วยภาษาแม่ของตนตั้งแต่เล็ก อันเป็นส่วนหนึ่งที่เป็นที่มีของความสนใจในการสอนภาษาให้เด็กในวัยปฐมวัย

ประเด็นที่สาม มีงานวิจัยที่พบว่าสิ่งที่เด็กเล็กได้เปรียบกว่าเด็กโตในการเรียนรู้ภาษา คือ การอกเสียงเหมือนหรือใกล้เคียงเจ้าของภาษา (เมื่อมีตัวอย่างเป็นเจ้าของภาษา) แต่หากเปรียบเทียบด้านความเร็ว การเรียนรู้ในการใช้ภาษาอย่างถูกหลักไวยากรณ์และคำศัพท์แล้ว เด็กโตเรียนรู้ได้เร็วกว่า

ประเด็นที่สี่ มีข้อค้นพบว่าเด็กที่มีความสามารถทางภาษาในภาษาแม่สูงนั้น ซึ่งมักอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยภาษาหลักที่มีคุณภาพ มีประสบการณ์ที่หลากหลายทั้งกับภาษาพูดและภาษาเขียนที่ใช้อยู่จริงในชีวิตประจำวัน ซึ่งจะเรียนรู้ภาษาต่างประเทศได้ดีและง่ายกว่าเด็กที่ภาษาแม่ของตนเองอ่อนแอ

ดร.อรชา ตุลานันท์

(update 23 กรกฎาคม 2008)
[ ที่มา.. นิตยสารรักลูก ปีที่ 26 ฉบับที่ 301 กุมภาพันธ์ 2551]