ทารกมีผิวแห้งคันเป็นผื่น จะแก้อย่างไร

ตอนนี้ลูกสาวอายุ 3 เดือนกว่า น้ำหนัก 6 กิโลกรัม กินนมแม่ผสมนมผงสำหรับทารกชนิดหนึ่ง เริ่มเป็นเม็ดผดตั้งแต่อายุได้เดือนกว่าๆ เริ่มจากใต้แขนทั้งสองข้าง เป็นๆ หายๆ และเริ่มเป็นมากตามใต้คาง แผ่นหลัง เป็นๆ หายๆ อยู่ตลอด เริ่มลามไปที่แก้มทั้งสองข้าง ผื่นเริ่มเป็นปื้นหนาๆ แดงถึงแดงเข้ม คันและมีน้ำเหลือง ลามไปที่กกหูทั้งสองข้าง
พาไปพบหมอให้ยามาทาก็อาการดีขึ้น พอยาหมดก็เป็นอีกและเริ่มตกสะเก็ด ผิวหนังแห้งคันมาก บริเวณที่ทายาจะลอกขาว ผิวหนังบางลงมาก ทราบทีหลังว่าเป็นยาสเตียรอยด์ก็เลยหยุดเปลี่ยนเป็นหมออีกท่านหนึ่ง

หมอคนใหม่บอกว่าเป็นผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง ให้ยามากิน แต่คุณหมอหมดกำลังใจก็ไม่กล้าให้ลูกกินยา เพราะสงสารลูก แล้วมาอ่านเจอในหนังสือ ลักษณะอาการที่ลูกเป็นคล้ายแพ้นมวัว เลยลองเปลี่ยนนมให้แต่อาการก็ไม่ดีขึ้น เปลี่ยนหมออีก หมอก็บอกว่าไม่ได้เป็นภูมิแพ้ แค่เซลล์ผิวหนังเด็กเปลี่ยน
หมอแนะนำให้เปลี่ยนนมมาเป็นนมผงสำหรับทารกที่ทำจากถั่วเหลืองแทน ท่านบอกว่าให้สังเกตอาการจะดีขึ้นภายใน 1 สัปดาห์ ปรากฏว่าได้ผล แต่ไม่ถึง 100% ยังมีผื่นคันอยู่บ้าง ทำอย่างไรดีลูกจึงจะหายขาด และกลับมากินนมวัวอีกได้ จึงขอรบกวนถามคุณหมอดังนี้ค่ะ

1. ลูกไม่ค่อยกินนมถั่วเหลืองเลย กินแค่วันละ 6-9 ออนซ์ กลางคืนกินนมแม่ด้วย คุณหมอว่าน้อยไปและทำให้เด็กไม่เจริญเติบโตที่เป็นไปได้ไหมคะ กลางวันกินกล้วยครูด 1 มื้อค่ะ เด็กร่าเริง แข็งแรงดี
2. เป็นไปได้ไหมว่า ลูกแพ้น้ำที่อาบหรือสารเคมีที่ใช้ทำความสะอาด แต่คุณแม่หยุดไม่ใช้อะไรทั้งนั้นนอกจากอาบน้ำเปล่า (น้ำบาดาล) มาเดือนกว่าแล้ว
3. เป็นไปได้ไหมว่า ตอนโตขึ้นลูกจะเป็นภูมิแพ้ เช่น หอบหืด
4. กินนมถั่วเหลืองเกือบครึ่งเดือนแล้ว แต่ลูกยังมีอาการคันและมีผื่นอยู่บ้าง มีโอกาสหายขาดมั้ย แล้วจะกลับมากินนมวัวได้ตอนอายุเท่าไหร่
5. ผิวหนังลูกแห้งมาก ใช้อะไรทาให้ก็แพ้ ขอคำแนะนำค่ะ

พรรณทิพา/สุราษฎร์ธานี




ปกติเด็กๆ จะมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าของน้ำหนักแรกเกิดเมื่ออายุประมาณ 4 เดือน สำหรับลูกสาวซึ่งตอนแรกคลอดมีน้ำหนัก 3,350 กรัม และเมื่ออายุ 3 เดือนกว่า มีน้ำหนักเกือบจะ 2 เท่าแล้ว คือ 6 กิโลกรัม ก็นับว่าปกติดีในเรื่องของการเจริญเติบโต ดังนั้นปัญหาเรื่องการให้นมและอาหารเสริมนั้นคงจะเป็นการปรับวิธีใช้ให้เหมาะสม กับปัญหาสุขภาพของลูก โดยคุณแม่ไม่ต้องกังวลมากในเรื่องการขาดอาหารเพราะได้นม หรืออาหารเสริมไม่ครบถ้วน
ปัจจุบันปัญหาโรคภูมิแพ้เริ่มมีมากขึ้นในเด็กๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเด็กเล็กๆ และอาการที่พบส่วนใหญ่จะเริ่มที่มีผื่นตามผิวหนัง ไม่ว่าจะเป็นที่แก้ม ซอกคอ ซอกแขน ส่วนสาเหตุก็เกิดจากหลายประการ ไม่ว่าจะเป็นอาหาร และสารเคมีที่มาสัมผัสร่างกาย รวมทั้งนมวัวที่เด็กหลายคนเริ่มมีปัญหาแพ้เพิ่มขึ้น

ดังนั้นหลักการรักษาปัญหาดังกล่าวก็จะมีทั้งระยะสั้นและระยะยาว ระยะสั้นก็จะรักษาอาการคันและผื่น โดยการใช้ครีมประเภทสเตียรอยด์ ซึ่งจะทำให้ผื่นนั้นหายไปในเวลาอันรวดเร็ว ส่วนการรักษาระยะยาว จะต้องดูสาเหตุและการลดการสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้หลายๆ ประการ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการสัมผัสหรือการรับประทาน ซึ่งในกรณีของเด็กเล็กๆ คุณหมอมักจะเปลี่ยนนมให้เป็นนมที่ทำจากถั่วเหลืองไปด้วย

ในกรณีของคุณแม่จะเห็นได้ว่าพอปรับเปลี่ยนนมแล้วลูกก็มีอาการดีขึ้นแต่ยังไม่ถึงกับหายขาด แสดงว่าปัจจัยที่มากระตุ้นทำให้ลูกแพ้นั้นคงจะมีหลายอย่าง ไม่ใช่เฉพาะเรื่องนมอย่างเดียว การแก้ปัญหาต่างๆ ของคุณแม่หมอจะขอตอบเป็นข้อๆ ดังนี้ค่ะ

1. คุณแม่ยังให้ลูกดื่มนมแม่อยู่ ซึ่งเป็นโอกาสที่ดีที่สุดสำหรับการดูแลรักษา และป้องกันโรคภูมิแพ้ที่ดีที่สุดอย่างหนึ่ง เพราะฉะนั้นหมอแนะนำว่าคุณแม่ควรให้ลูกดื่มนมแม่ ในปริมาณที่มากขึ้นและให้นมถั่วเหลืองเสริมในช่วงที่คุณแม่ไม่สามารถจะให้นมแม่ได้ การที่ได้รับนมปริมาณน้อยนั้นคงไม่ใช่คำตอบที่จะทำให้เด็กไม่เจริยเติบโต เพราะนอกจากนมถั่วเหลืองที่ลูกรับประทานปริมาณดังกล่าวแล้วยังมีนมแม่สลับด้วย และก็มีอาหารเสริมอื่นๆ อยู่ด้วย

ฉะนั้นคุณแม่เพิ่มปริมาณการให้นมแม่มากขึ้น รวมทั้งปรับวิธีให้อาหารเสริมเพื่อเพิ่มพลังงาน ให้มีส่วนของโปรตีนและไขมันเพิ่มก็จะทำให้ลูกได้รับสารอาหารครบถ้วน แล้วก็ไม่มีผลกระทบต่อการเจริญเติบโต นอกจากนั้นถ้าคุณแม่ดื่มนมวัวอยู่ในช่วงนี้ และให้นมลูกด้วยอาจมีโอกาสทำให้ลูกได้รับสารก่อภูมิแพ้ ผ่านทางนมแม่ได้ ดังนั้นคุณแม่จึงควรหยุดการดื่มนมวัวด้วย

2. น้ำที่อาบถ้ามีสิ่งปนเปื้อนหรือมีสารเคมีที่ใช้ทำความสะอาดต่างๆ อาจจะกระตุ้นทำให้มีผื่นแพ้ได้ทั้งสิ้น แต่ถ้าเราไม่สามารถจะเลี่ยงได้ก็คงจะต้องดูแลน้ำที่เราใช้กับลูกเป็นกรณีพิเศษมากกว่าธรรมดา ด้วยการใช้น้ำที่สะอาด อย่างน้ำบาดาลที่ใช้ก็น่าจะใช้ได้

3. เด็กเล็กๆ ที่เริ่มมีผื่นแพ้เหมือนอย่างในกรณีลูกสาวคนนี้ มีโอกาสที่จะเป็นโรคภูมิแพ้อื่นๆ ได้ด้วยค่ะ เช่น หอบหืด หรือเป็นโรคจมูกอักเสบเรื้อรัง ดังนั้นจึงจะต้องดูแลสุขภาพของลูกให้แข็งแรง และให้ความระมัดระวังการที่จะไปสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้ต่างๆ ด้วย

4. ปกติเด็กที่เราให้ดื่มนมถั่วเหลือง และเอานมวัวออกไปเป็นช่วงขวบปีแรกเท่านั้น นานๆ ครั้งเราจึงจะพบมีการแพ้นมวัวไปถึงขวบปีที่สองหรือปีที่สาม ดังนั้นเมื่อลูกเข้าวัยขวบที่สอง และไม่มีอาการผื่นแพ้เลย คุณแม่สามารถนำนมวัวมาให้เริ่มลองรับประทานดูเล็กน้อย และสังเกตอาการว่ามีผื่นแพ้หรืออาการแพ้อื่นๆ กลับมาหรือไม่ ถ้าไม่มีก็สามารถเพิ่มปริมาณขึ้นไปเรื่อยๆ จนถึงปกติ

นอกจากนี้เป็นความจริงค่ะว่า ถ้าเด็กแพ้นมวัวแล้วดื่มนมแม่อยู่ด้วยนั้นเราจะแนะนำให้คุณแม่งดดื่มนมวัว และผลิตภัณฑ์ที่มาจากนมวัวทั้งหมด เพราะสารกระตุ้นปัญหาภูมิแพ้สามารถจะผ่านทางนมแม่มาที่ลูกได้ ทำให้ลูกไม่หายจากโรคผื่นแพ้ต่างๆ

5. ผิวหนังของเด็กค่อนข้างจะอ่อนและไวต่อสารต่างๆ มาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าเป็นเด็กที่ขี้แพ้ เหมือนอย่างลูกสาวคนนี้ แต่ในกรณีที่ผิวแห้งมากหมออยากให้คุณแม่เลี่ยงไปใช้โลชั่นบางตัว ที่เขาผลิตออกมาสำหรับเด็กที่มีผิวพรรณไวต่อการเกิดผื่นแพ้ต่างๆ ซึ่งสามารถหาได้ในร้านขายยา หรือในซูเปอร์มาร์เก็ตชั้นนำ ลองอ่านฉลากดูจะพบว่ามีอยู่ 2-3 ประเภทที่สามารถนำมาใช้ในเด็กเล็กๆ ได้ ส่วนในกลุ่มของน้ำมันทั้งหลายที่เราเรียกว่าเบบี้ออยล์ มักจะกระตุ้นให้มีผื่นมากขึ้น จึงไม่อยากให้คุณแม่ใช้ ไม่ว่าจะในกรณีใดๆ

สุดท้ายขอเรียนว่าเด็กที่มีปัญหาเรื่องผื่นแพ้ในช่วง 6 เดือนแรก มักจะมีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิดกับอาหารที่รับประทานด้วย ดังนั้นอาหารเสริมทุกประเภทที่เด็กคนอื่นรับประทานได้อาจจะกระตุ้นให้เกิดผื่นแพ้มากขึ้นในลูกคนนี้ คุณแม่ต้องระมัดระวังและก็เพิ่มอาหารเสริมทีละอย่าง ใช้เวลาในแต่ละครั้ง ในแต่ละอย่างให้นานกว่าธรรมดาจนแน่ใจว่าลูกนั้นไม่ได้แพ้อาหารเสริมตัวใหม่ที่คุณแม่ใช้ ก็จะทำให้เราสามารถควบคุมดูแลผื่นต่างๆ ที่เกิดขึ้นได้ และหากมีข้อข้องใจหรือปัญหาอย่างไร คุณแม่ควรจะปรึกษากุมารแพทย์ใกล้ตัว ที่เป็นผู้แนะนำการรักษาพยาบาล และการดูแลสุขภาพประจำตัวของลูกเป็นระยะๆ ได้ค่ะ

ผศ.นพ.พนม เกตุมาน




(update 17 กรกฎาคม 2004)
[ ที่มา.. นิตยสารรักลูก ปีที่ 21 ฉบับที่ 243 เมษายน 2546 ]



[ BACK TO LIST]
main พบแพทย์ คอมพิวเตอร์ เรื่องบ้าน เรื่องรถ เรื่องกฏหมาย เรื่องของผู้บริโภค เรื่องเบาๆ คลายเครียด

มีปัญหาสุขภาพ ที่นี่มีคำตอบ ห้องสมุดE-LIB

Best view with [IE3.02][NETSCAPE 4.05][OPERA 3.21] resolution 800x600